Hiệp hội Chế biến và XK Thủy sản Việt Nam (VASEP) xin trân trọng cảm ơn Quý Bộ đã tổ chức cuộc họp lấy ý kiến góp ý cho Dự thảo Khung chính sách Luật ATTP sửa đổi (Dự thảo) vào ngày 25/03/2026.
VASEP ủng hộ chủ trương sửa đổi, hoàn thiện Luật An toàn thực phẩm (ATTP) nhằm khắc phục những tồn tại, bất cập trong quản lý, đặc biệt là sự chồng chéo về thẩm quyền, cũng như cập nhật các phương thức quản lý tiên tiến, phù hợp với thông lệ quốc tế. Tuy nhiên, sau khi nghiên cứu dự thảo và tập hợp ý kiến của các doanh nghiệp (DN) Hội viên, chúng tôi nhận thấy một số nội dung trong các chính sách cần được cân nhắc kỹ lưỡng, cụ thể hóa và điều chỉnh để vừa đảm bảo mục tiêu quản lý Nhà nước, vừa tạo động lực phát triển cho DN, tránh tạo ra rào cản kỹ thuật không cần thiết trong thương mại. VASEP xin có một số ý kiến góp ý cụ thể với từng nhóm chính sách trong Dự thảo:
1. ĐỐI VỚI CHÍNH SÁCH 1: HOÀN THIỆN BỘ MÁY QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ATTP THEO HƯỚNG THỐNG NHẤT CHỈ MỘT ĐẦU MỐI TỪ TRUNG ƯƠNG ĐẾN ĐỊA PHƯƠNG: Đề xuất:
- Trước mắt, giữ ổn định mô hình phân công ba Bộ (Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương) như hiện nay (Giải pháp 1 trong Dự thảo), trong đó Bộ Y tế tiếp tục giữ vai trò cơ quan điều phối chung. Bổ sung cơ chế xác định rõ đầu mối chịu trách nhiệm cuối cùng tại các địa phương để khắc phục tình trạng chồng chéo và khoảng trống trong phối hợp giữa các cơ quan quản lý Nhà nước.
- Ưu tiên tập trung nguồn lực xây dựng Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về ATTP do Bộ Y tế chủ trì, có sự tham gia đồng quản trị và liên thông dữ liệu của Bộ NN&MT, Bộ Công Thương và Bộ Tài chính (Cục Hải quan) để liên thông, chia sẻ thông tin giữa các Bộ, Ngành và địa phương. Đây là điều kiện tiên quyết để triển khai hiệu quả quản lý theo rủi ro và hậu kiểm, đồng thời phù hợp với định hướng chuyển đổi số của Đảng và Nhà nước.
- Áp dụng nguyên tắc "khai một lần, sử dụng nhiều lần" cho toàn bộ Hệ thống dữ liệu cơ sở dữ liệu quốc gia về ATTP, tránh tình trạng DN phải cung cấp lặp lại cùng một thông tin nhiều lần khác nhau cho nhiều cơ quan khác nhau; đồng thời thiết lập cơ chế bảo mật dữ liệu trên hệ thống để đảm báo bí mật cá nhân và bí mật kinh doanh cho người dân và DN
2. ĐỐI VỚI CHÍNH SÁCH 2: CHUYỂN VIỆC QUẢN LÝ ATTP TỪ "KIỂM SOÁT TỪNG KHÂU RIÊNG LẺ" SANG "QUẢN LÝ TOÀN BỘ CHUỖI GIÁ TRỊ THỰC PHẨM". Trong Chính sách 2 cần làm rõ và bổ sung 03 nhóm nội dung sau:
- Bổ sung cơ sở pháp lý cho việc công nhận/thừa nhận, áp dụng kết quả nghiên cứu, cơ sở khoa học, giới hạn kỹ thuật và thông số quản lý ATTP quốc tế
- Giữ nguyên nguyên tắc tự công bố đối với đa số thực phẩm chế biến thông thường, chuyển mạnh sang hậu kiểm theo rủi ro
- Bổ sung cơ chế chuyển mục đích sử dụng đối với thực phẩm NK
3. ĐỐI VỚI CHÍNH SÁCH 3: PHÒNG NGỪA VIỆC SỬ DỤNG SAI MỤC ĐÍCH CÁC CHẤT NGUY HẠI: Với Giải pháp 2 do Bộ Y tế đề xuất lựa chọn, Hiệp hội nhận thấy vẫn còn một số vấn đề cần được xem xét và điều chỉnh, cụ thể là:
- Cần rà soát và tích hợp nội dung kiểm soát các chất có nguy cơ cao vào cơ chế quản lý theo rủi ro hiện hành, tránh thiết kế thêm một lớp quản lý riêng trùng lặp với các quy định hiện có tại Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
- Chỉ áp dụng đối với danh mục hẹp, thật sự có nguy cơ cao.
- Thiết kế các yêu cầu quản lý theo hướng ưu tiên số hóa, tránh thiết kế cơ chế khai báo, lưu trữ phức tạp, quá nặng tính hành chính.
- Xác định hậu kiểm theo rủi ro là nguyên tắc chủ đạo.
4. Đối với Chính sách 4: Ưu đãi đầu tư, tạo môi trường kinh doanh minh bạch
Hiệp hội VASEP đề nghị Quý Bộ, Quý Cục và Ban Soạn thảo quan tâm, cân nhắc kỹ lưỡng các đề xuất, góp ý và kiến nghị từ cộng đồng DN để điều chỉnh, hoàn thiện Khung chính sách của Luật ATTP sửa đổi, hướng đến mục tiêu vừa đảm bảo ATTP cho người dân, vừa hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh cho DN, vừa cải cách hơn nữa môi trường kinh doanh theo hướng hướng minh bạch, hiệu quả, giảm thủ tục hành chính giúp ngành thực phẩm Việt Nam tiếp tục phát triển bền vững.