Phúc đáp Công văn số 1041/BNG-NGKT ngày 13/02/2026 của Bộ Ngoại giao về việc đề nghị góp ý triển khai Kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị với các Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài về công tác ngoại giao kinh tế (NGKT) năm 2025 và định hướng năm 2026, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) trân trọng báo cáo và đề xuất một số nội dung như sau:
I. Vai trò quan trọng của Ngoại giao Kinh tế đối với ngành thủy sản.
Trong ít nhất 10 năm qua, VASEP vinh dự là một trong các Hiệp hội ngành hàng được Bộ Ngoại giao (thông qua Vụ Tổng hợp Kinh tế, nay là Vụ Ngoại giao Kinh tế) phối hợp chặt chẽ và đồng hành trong các chương trình, hoạt động hàng năm của NGKT. Từ gặp gỡ, trao đổi và tạo mối liên hệ chặt chẽ với các Đại sứ-Trưởng cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, góp ý-tham vấn các kế hoạch, nội dung hoạt động đến công tác phát triển & đàm phán mở cửa thị trường, tháo gỡ rào cản và tham dự trực tiếp tại các Hội nghị Thủ tướng Chính phủ chủ trì về Ngoại giao Kinh tế.
VASEP ghi nhận và đặc biệt đánh giá cao vai trò điều phối của Bộ Ngoại giao về NGKT - mà VASEP cùng các DN thủy sản được hưởng lợi kèm những nền tảng vững chắc cho tương lai.
II. Một số thách thức nổi lên trong bối cảnh thương mại quốc tế.
Trong bối cảnh cạnh tranh thương mại gia tăng, các rào cản kỹ thuật và biện pháp phòng vệ thương mại ngày càng phức tạp, ngành thủy sản Việt Nam đang đối mặt với nhiều rủi ro mới.
Bên cạnh vấn đề cảnh báo thẻ vàng IUU của EC, thì từ 2025 nổi lên việc Hoa Kỳ thông báo áp mức thuế đối ứng cao đối với hàng hóa từ Việt Nam trong năm 2025, mức thuế chống bán phá giá lần thứ 19 với tôm Việt Nam cao hơn nhiều năm trước, hay vấn đề cấm nhập khẩu các sản phẩm hải sản khai thác từ 12 nghề không được NOAA công nhận tương đương bắt đầu từ 01/01/2026 - đang đặt ra nguy cơ: Giảm khả năng cạnh tranh của thủy sản Việt Nam, ảnh hưởng đến thị trường xuất khẩu chiến lược; Gây gián đoạn chuỗi sản xuất và xuất khẩu và tác động tiêu cực đến sinh kế của người nuôi trồng và khai thác thủy sản. Trong khi đó, Hoa Kỳ hiện vẫn là một trong những thị trường nhập khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam, có vai trò định hướng đối với hoạt động sản xuất và xuất khẩu của ngành.
Do đó, công tác ngoại giao kinh tế trong giai đoạn tới sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng nhằm mở rộng và bảo vệ thị trường xuất khẩu, giúp ổn định hoạt động sản xuất và hạn chế tác động tiêu cực từ chính sách thương mại quốc tế
III. Đề xuất, kiến nghị nhằm tăng cường hiệu quả Ngoại giao kinh tế.
Hiệp hội VASEP và cộng đồng doanh nghiệp thủy sản sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Ngoại giao và các cơ quan liên quan để cung cấp thông tin thực tiễn từ doanh nghiệp, tham gia xây dựng giải pháp chính sách và triển khai các hoạt động mở rộng và bảo vệ thị trường.