Phúc đáp công văn số 22054/CHQ-GSQL ngày 22/9/2026 của Cục Hải quan về việc tham gia ý kiến đối với: (i) dự thảo Nghị định quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Hải quan về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan (sau đây gọi tắt là dự thảo Nghị định); (ii) dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hải quan, Nghị định số …/2027/NĐ-CP về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan và quản lý thuế đối với hàng hóa XK, NK (sau đây gọi tắt là dự thảo Thông tư 1); (iii) dự thảo Thông tư ban hành danh mục hàng hóa phải làm thủ tục tại cửa khẩu nhập (sau đây gọi tắt là dự thảo Thông tư 2), sau khi nghiên cứu hồ sơ các dự thảo và tổng hợp ý kiến của các doanh nghiệp hội viên, Hiệp hội Chế biến và XK Thủy sản Việt Nam (VASEP) xin có một số ý kiến như sau:
Ngành thủy sản có đặc thù nguyên liệu mang tính mùa vụ, có thể được thu mua từ nhiều nguồn và loại hình nhập khẩu, sau đó sử dụng chung trong một dây chuyền sản xuất. Tỷ lệ thu hồi cũng biến động tùy thuộc kích cỡ, chất lượng nguyên liệu, phương pháp chế biến và yêu cầu sản phẩm. Vì vậy, một số quy định trong dự thảo cần được làm rõ để tránh phát sinh cách hiểu khác nhau, tăng chi phí tuân thủ hoặc đánh giá chưa phù hợp tình hình sản xuất thực tế.
VASEP kiến nghị quy định tiêu chí định lượng, khách quan đối với dấu hiệu tăng, giảm bất thường về sản lượng so với năng lực sản xuất; cho phép doanh nghiệp giải trình trước khi kiểm tra. Hiệp hội cũng đề nghị không sử dụng định mức của doanh nghiệp khác hoặc định mức bình quân ngành làm căn cứ trực tiếp để kết luận sai phạm, mà cần dựa trên hồ sơ, quy trình và dữ liệu sản xuất thực tế của từng doanh nghiệp.
Đối với nguyên liệu đồng nhất được nhập khẩu từ nhiều nguồn hoặc kết hợp với nguyên liệu trong nước, VASEP đề xuất cho phép doanh nghiệp quản lý chung về mặt vật chất, đồng thời theo dõi, hạch toán và phân bổ số lượng theo từng nguồn, loại hình hải quan bằng hệ thống kế toán, quản trị sản xuất và chứng từ liên quan. Hiệp hội cũng kiến nghị hướng dẫn linh hoạt việc xác định chi phí vận tải, bảo hiểm quốc tế đối với hàng xuất khẩu theo điều kiện CFR, CIF.
VASEP nhất trí với dự thảo Thông tư về danh mục hàng hóa phải làm thủ tục tại cửa khẩu nhập đối với các mặt hàng thủy sản. Hiệp hội đề nghị Cục Hải quan và Ban soạn thảo tiếp thu các kiến nghị để hoàn thiện quy định, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, chống thất thu thuế, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thủy sản.