(vasep.com.vn) Phòng Nuôi trồng Thủy sản Quốc gia Ecuador (CNA) và Bộ Môi trường và Năng lượng (MAE) vừa ký biên bản ghi nhớ (MoU) nhằm thúc đẩy cung cấp điện cho ngành nuôi tôm, đặt nền móng cho quá trình chuyển đổi từ nhiên liệu diesel sang điện nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và tăng sức cạnh tranh của ngành tôm – một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của nước này.
Theo CNA, hiện chưa đến 10% diện tích nuôi tôm tại Ecuador sử dụng điện để vận hành hệ thống bơm và sục khí, trong khi hơn 90% vẫn phụ thuộc vào diesel. Việc chuyển đổi sang nguồn điện được kỳ vọng sẽ giúp giảm chi phí vận hành, tăng cường an ninh năng lượng cho các vùng sản xuất và hỗ trợ ngành tôm đáp ứng các mục tiêu phát triển bền vững.
Biên bản ghi nhớ là kết quả phối hợp giữa CNA, Bộ Môi trường và Năng lượng, Tổng công ty Điện lực Quốc gia (CNEL), Cơ quan Điều tiết Điện lực (Arconel), Tổ chức Xúc tiến Xuất khẩu và Đầu tư Ecuador (Corpei) cùng Đối tác tôm bền vững (SSP). Các bên thống nhất thúc đẩy cải cách khung pháp lý, đơn giản hóa thủ tục đấu nối điện, nâng cấp hạ tầng lưới điện, khuyến khích tự sản xuất điện và thu hút đầu tư tư nhân vào lĩnh vực năng lượng.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Nhóm công tác về năng lượng do CNA và SSP thành lập từ tháng 9/2025 đã tiến hành đánh giá các rào
cản kỹ thuật, pháp lý và thủ tục đang cản trở quá trình điện khí hóa ngành tôm. Trên cơ sở đó, nhóm đã xây dựng lộ trình gồm 16 giải pháp chiến lược, tập trung vào bốn nhóm nội dung gồm hoàn thiện quy định và kết nối hạ tầng điện; tối ưu kỹ thuật và đầu tư hạ tầng trọng điểm; cải cách chính sách giá điện và đơn giản hóa các yêu cầu môi trường; đồng thời thúc đẩy các mô hình đầu tư và phát triển năng lượng mới.
Chủ tịch điều hành CNA José Antonio Camposano cho rằng thỏa thuận đánh dấu sự thay đổi trong cách tiếp cận phát triển năng lượng tại Ecuador, khi khu vực tư nhân không còn chỉ là đối tượng thụ hưởng mà sẽ trở thành một phần của giải pháp. Theo ông, ngành nuôi tôm không thể tiếp tục chờ đợi các chính sách hỗ trợ mà cần chủ động tham gia đầu tư nhằm giải quyết những hạn chế kéo dài của hệ thống điện quốc gia.
Về phía Chính phủ, Thứ trưởng Điện lực và Năng lượng tái tạo Heriberto Javier Medina thừa nhận hệ thống điện Ecuador đang đối mặt nhiều bất cập do thiếu đầu tư trong nhiều năm và quá trình phát triển hạ tầng còn chậm. Ông khẳng định việc tăng cường hợp tác với khu vực tư nhân là điều kiện cần thiết để đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng của nền kinh tế. Chính phủ cam kết rà soát các quy định, đơn giản hóa thủ tục và tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án đầu tư mới, đồng thời nghiên cứu cải cách toàn diện mô hình thị trường điện, bao gồm khả năng tổ chức đấu giá năng lượng trong thời gian tới.
Nhu cầu cải tổ hệ thống năng lượng trở nên cấp thiết trong bối cảnh Ecuador liên tiếp đối mặt với các cuộc khủng hoảng điện. Cuối năm 2022, Chính phủ chấm dứt trợ cấp dầu diesel đối với các trang trại nuôi tôm quy mô lớn, làm gia tăng chi phí sản xuất. Đến năm 2024, tình trạng mất điện kéo dài do hạn hán ảnh hưởng đến các hồ thủy điện – nguồn cung gần 60% sản lượng điện quốc gia – khiến ngành tôm thiệt hại hàng triệu USD. Cùng với đó, việc cắt giảm trợ cấp nhiên liệu trong năm 2024 cũng làm bùng phát các cuộc biểu tình trên cả nước, cho thấy những thách thức mà Ecuador phải giải quyết trong quá trình chuyển đổi sang hệ thống năng lượng bền vững hơn.