(vasep.com.vn) Ecuador và Ấn Độ tiếp tục là hai cường quốc sản xuất tôm trên thế giới. Cả hai quốc gia đều phá kỷ lục xuất khẩu trong năm 2025, trong khi Ecuador tiếp tục duy trì đà tăng trưởng kỷ lục trong năm 2026.
Theo dữ liệu do Willem van der Pijl, Giám đốc điều hành kiêm đồng sáng lập Global Shrimp Forum, tổng hợp và chia sẻ tại diễn đàn, Ecuador đã thiết lập kỷ lục mới trong quý II/2026, với lượng tôm xuất khẩu đạt gần 450.000 tấn, tăng 14% so với kỷ lục quý II trước đó được thiết lập vào năm 2025.
Tính theo từng tháng, xuất khẩu tôm của Ecuador đều cao hơn cùng kỳ năm trước trong mọi tháng. Đặc biệt, trong tháng 7/2026, xuất khẩu tăng tới 49% so với cùng kỳ.
“Chúng ta đã chứng kiến một kỷ lục mới trong tháng 5, dễ dàng vượt mức 150.000 tấn. Nhưng tôi nghĩ điều đáng ngạc nhiên hơn là số liệu mới nhất của tháng 7”, van der Pijl nói.
El Niño có thể tiếp tục thúc đẩy sản lượng tôm Ecuador
Thông thường, xuất khẩu tôm của Ecuador có xu hướng giảm trong tháng 7 do quốc gia này chịu ảnh hưởng của những thay đổi thời tiết. Năm ngoái, xuất khẩu trong tháng này chỉ đạt hơn 100.000 tấn.
Tuy nhiên, năm nay con số đã vượt 150.000 tấn. Theo van der Pijl, một trong những nguyên nhân có thể là tác động của hiện tượng El Niño.
“Tôi cho rằng tháng 7 là dấu hiệu đầu tiên của giai đoạn đầu El Niño, khi nhiệt độ vẫn duy trì ở mức cao nhưng mưa chưa xuất hiện. Điều đó có nghĩa tôm tại Ecuador tăng trưởng tốt hơn, dẫn đến một kỷ lục mới – và vượt xa mọi kỷ lục trước đây – trong tháng 7”, ông nói.
Nếu xu hướng thời tiết ấm và điều kiện nuôi thuận lợi tiếp tục được duy trì, Ecuador có khả năng tiếp tục thiết lập các kỷ lục mới. Tuy nhiên, thời điểm mưa xuất hiện sẽ đóng vai trò quyết định.
Trong trường hợp tốc độ tăng trưởng duy trì ở mức thông thường khoảng 15% mỗi năm, mức tăng mà Ecuador đã đạt được hoặc thậm chí vượt qua trong phần lớn các năm của thập kỷ qua, xuất khẩu tôm của nước này có thể đạt tới 1,6 triệu tấn trong năm 2026.
Nếu xảy ra, Ecuador sẽ trở thành nguồn cung tôm lớn nhất thế giới với khoảng cách rất xa so với các quốc gia khác.
“Con số này có thể còn cao hơn, tùy thuộc vào diễn biến của El Niño”, van der Pijl nhận định.
Thị trường xuất khẩu tôm Ecuador đang thay đổi
Trong khi Ecuador liên tục thiết lập kỷ lục mới về sản xuất và xuất khẩu tôm, các thị trường tiếp nhận tôm Ecuador cũng bắt đầu có những thay đổi.
Trung Quốc vẫn là thị trường chủ đạo của Ecuador, chiếm hơn 50% tổng lượng tôm xuất khẩu của nước này trong nửa đầu năm 2026 (H1/2026).
Tuy nhiên, Mỹ đã nhanh chóng trở thành thị trường lớn thứ hai, vượt qua EU. Nếu xu hướng hiện tại tiếp tục, xuất khẩu tôm Ecuador sang Mỹ có thể đạt khoảng 360.000 tấn trong năm 2026.
Một số quốc gia khác cũng ghi nhận mức tăng trưởng nhập khẩu rất lớn, nhiều khả năng do các nước này đang tìm kiếm nguyên liệu tôm để phục vụ hoạt động chế biến sâu.
Ecuador đã bắt đầu phát triển năng lực chế biến trong nước, nhưng theo van der Pijl, cơ cấu các điểm đến xuất khẩu cho thấy nước này vẫn đang xuất khẩu một lượng đáng kể tôm nguyên liệu để các quốc gia khác tiếp tục chế biến.
“Nếu nhìn vào các điểm đến và suy nghĩ một chút về những gì đang diễn ra tại các quốc gia đó, chúng ta có thể thấy rõ hoạt động tái chế biến”, van der Pijl nói.
Việt Nam đã ghi nhận tăng trưởng trong năm 2026 sau khi tăng mạnh trong năm 2025. Malaysia cũng chứng kiến xuất khẩu tăng trong năm 2025 và tiếp tục tăng trong năm 2026.
“Có khá nhiều thị trường nhỏ khác cũng phục vụ hoạt động tái chế biến”, van der Pijl cho biết.
Santa Priscila dẫn đầu xuất khẩu tôm Ecuador sang Mỹ
Trong số các doanh nghiệp xuất khẩu tôm Ecuador, Santa Priscila tiếp tục giữ vị trí nổi bật, chiếm khoảng 25% tổng lượng tôm Ecuador xuất khẩu sang Mỹ.
Năm doanh nghiệp tôm hàng đầu của Ecuador hiện chiếm tới 75% tổng lượng tôm xuất khẩu của cả nước sang thị trường Mỹ.
Khi Ecuador tiếp tục mở rộng thị phần tại Mỹ, nước này đang trên đà vượt Ấn Độ để trở thành nguồn cung tôm lớn nhất cho thị trường Mỹ.
Xuất khẩu Ấn Độ ổn định nhưng sản lượng thực tế có thể cao hơn
Theo dữ liệu tổng hợp của van der Pijl, xuất khẩu tôm của Ấn Độ tương đối ổn định trong năm 2026 sau khi tăng 9% trong năm 2025.
Tuy nhiên, mức tăng này chưa phản ánh đầy đủ tình hình thực tế của ngành tôm Ấn Độ.
“Ấn Độ đã phải đa dạng hóa, giảm phụ thuộc vào thị trường Mỹ. Các thị trường khác có tỷ trọng tôm còn vỏ cao hơn và ít tôm bóc vỏ hơn. Vì vậy, nếu quy đổi về cùng trọng lượng tương đương, có thể sản lượng thực tế đã giảm nhẹ”, van der Pijl nói.
Trong năm 2026, khối lượng xuất khẩu của Ấn Độ đã ổn định so với năm 2025.
Tuy nhiên, việc Mỹ nối lại nhập khẩu tôm từ Ấn Độ cũng cần được tính đến. Thị trường Mỹ có xu hướng nhập nhiều tôm bóc vỏ hơn, trong khi tôm bóc vỏ thường có trọng lượng thấp hơn so với sản phẩm còn vỏ.
Do đó, sản lượng tôm thực tế của Ấn Độ có thể đang tăng đáng kể, ngay cả khi tổng khối lượng xuất khẩu chưa phản ánh rõ mức tăng này.
“Ấn Độ tiếp tục khiến chúng ta bất ngờ. Khả năng chống chịu của ngành thực sự rất đáng chú ý”, van der Pijl nhận xét.
Giá tôm tại ao hỗ trợ người nuôi Ấn Độ
Một yếu tố quan trọng khác tại Ấn Độ là giá tôm tại ao (farmgate price) trong năm 2026 đã tăng nhẹ khi quy đổi theo tỷ giá.
Mặc dù giá tôm tính bằng USD có thể đã giảm nhẹ, sự mất giá của đồng rupee Ấn Độ (INR) đồng nghĩa với việc người nuôi thực tế nhận được mức giá cao hơn.
“Điều này rất quan trọng, bởi việc thả nuôi vụ thứ hai được thúc đẩy bởi mức giá tại ao. Tâm lý trong cộng đồng người nuôi tôm Ấn Độ không đến mức quá tiêu cực”, van der Pijl nói.
Nếu xu hướng hiện tại tiếp tục, van der Pijl dự báo Ấn Độ có thể tiến gần mức 800.000 tấn tôm xuất khẩu trong năm 2026, với điều kiện giá tôm tại ao tiếp tục tạo động lực cho người nuôi và hoạt động sản xuất trong nửa cuối năm diễn biến thuận lợi.
Ecuador đứng trước cơ hội vượt Ấn Độ
Bất chấp khả năng chống chịu đáng chú ý của ngành tôm Ấn Độ, dữ liệu nhập khẩu của Mỹ cho thấy Ấn Độ có thể tụt lại phía sau Ecuador trong năm 2026.
Ecuador tiếp tục duy trì mức tăng trưởng ổn định so với cùng kỳ năm trước, trong khi tổng lượng xuất khẩu của Ấn Độ đang tăng chậm hơn.
Nếu xu hướng này tiếp diễn trong những tháng cuối năm, Ecuador có khả năng vượt Ấn Độ để trở thành nguồn cung tôm lớn nhất cho thị trường Mỹ trong năm 2026, đồng thời tiếp tục củng cố vị thế là một trong những trung tâm sản xuất và xuất khẩu tôm lớn nhất thế giới.