(vasep.com.vn) Viện Thủy sản (IP-APTA) thuộc Sở Nông nghiệp và Cung ứng bang São Paulo (Brazil) đang triển khai nhiều giải pháp khoa học nhằm cải thiện sức khỏe thủy sản, giảm thiểu thiệt hại do dịch bệnh và hạn chế sử dụng kháng sinh trong nuôi trồng thủy sản. Các hoạt động này nằm trong khuôn khổ Trung tâm Khoa học Phát triển Sức khỏe Nuôi cá (CCD Sanidade), được tài trợ bởi Quỹ Nghiên cứu bang São Paulo (FAPESP).
Theo Hiệp hội Nuôi trồng Thủy sản Brazil (PEIXE BR), cá rô phi (Oreochromis niloticus) hiện là một trong những loài cá nuôi phổ biến nhất thế giới và chiếm hơn 68% sản lượng cá nuôi tại Brazil. Riêng bang São Paulo, sản lượng cá rô phi năm 2025 đạt hơn 88.000 tấn. Tuy nhiên, sự tăng trưởng nhanh cũng kéo theo nhiều thách thức về dịch bệnh.
Các bệnh do vi khuẩn như Francisella orientalis và virus ISKNV (Megalocytivirus) đang gây thiệt hại lớn, làm tăng tỷ lệ chết và giảm hiệu quả sản xuất. Trước đây, việc kiểm soát chủ yếu dựa vào kháng sinh và quản lý môi trường, nhưng việc lạm dụng thuốc đã dẫn đến tình trạng kháng kháng sinh, trở thành thách thức toàn cầu trong mô hình One Health.
Để khắc phục, CCD Sanidade đang phát triển ba hướng chính gồm: vaccine phòng bệnh, công nghệ chẩn đoán nhanh và chọn giống cá có khả năng kháng bệnh cao. Các loại vaccine bất hoạt và vaccine DNA đang được thử nghiệm nhằm kích thích hệ miễn dịch của cá, có thể sử dụng bằng tiêm hoặc trộn thức ăn.
Song song đó, dự án cũng phát triển bộ kit chẩn đoán nhanh và thúc đẩy chọn lọc di truyền nhằm nâng cao khả năng sống sót của cá trước dịch bệnh. Các nhà nghiên cứu cho rằng giải pháp lâu dài nằm ở phòng bệnh chủ động thay vì phụ thuộc vào điều trị.