(vasep.com.vn) Chính phủ chuyển tiếp Guinea-Bissau đã ban hành lệnh cấm ngay lập tức đối với hoạt động sản xuất bột cá và dầu cá, sau khi phát hiện các “nhà máy nổi” hoạt động ngoài khơi nước này. Quyết định được đưa ra ngày 29/1, trong bối cảnh quốc gia Tây Phi này đang đối mặt với áp lực suy giảm nguồn lợi cá nổi nhỏ – nhóm loài đóng vai trò quan trọng đối với an ninh lương thực và hệ sinh thái ven biển.
Dù trước đây không ghi nhận nhà máy bột cá quy mô lớn trên đất liền, điều tra dựa trên hình ảnh drone và dữ liệu theo dõi tàu biển cho thấy hoạt động chế biến chủ yếu diễn ra trên các tàu nhà máy neo đậu ngoài khơi. Hai tàu dài 147 m và 125 m được xác định có lắp đặt băng chuyền, ống khói và bồn chứa dầu cá, cho thấy chức năng chế biến trực tiếp trên biển.
Theo lệnh cấm, mọi hình thức sản xuất bột cá và dầu cá trên đất liền hay trên các tàu hoạt động trong vùng khai thác – đều bị đình chỉ. Chính phủ cho rằng hoạt động này gây sức ép lớn lên nguồn cá nổi nhỏ như cá mòi, vốn đã ở trạng thái đáng lo ngại. Kết quả đánh giá nguồn lợi hồi tháng 2/2025, thực hiện trong khuôn khổ hợp tác thủy sản với Nga, cũng chỉ ra sự suy giảm đáng kể của nhóm loài này trong những năm gần đây, một phần do nhu cầu nguyên liệu cho bột cá và dầu cá.
Hoạt động sản xuất được cho là do các doanh nghiệp có liên quan đến lợi ích Trung Quốc chi phối. Ngoài các tàu nhà máy, ít nhất sáu tàu lưới vây công nghiệp từng hoạt động tại Mauritania – trung tâm bột cá của Tây Phi trước khi siết quản lý năm 2021 – đã được thuê để cung cấp nguyên liệu.
Lệnh mới cũng đình chỉ giấy phép của các tàu lưới vây cung ứng cho nhà máy nổi và cấm tàu cá thủ công cung cấp nguyên liệu cho các cơ sở trên bờ. Động thái này diễn ra trong bối cảnh một số nhà máy bột cá trên đất liền bắt đầu được xây dựng gần thủ đô Bissau.
Giới chuyên gia nhận định quyết định cấm sản xuất bột cá là bước đi mạnh nhằm bảo vệ nguồn lợi cá cho tiêu dùng nội địa và giảm rủi ro suy thoái hệ sinh thái tại khu vực ven biển giàu đa dạng sinh học của Guinea-Bissau.