(vasep.com.vn) Biến đổi khí hậu không chỉ đe dọa sản lượng thủy sản mà còn có thể làm suy giảm giá trị dinh dưỡng của cá và các sinh vật biển. Một nghiên cứu mới công bố trên Global Change Biology cho thấy hàm lượng axit béo omega-3 thiết yếu trong cá có thể giảm tới 50% trong các kịch bản nhiệt độ đại dương tăng cao.
Omega-3, đặc biệt là EPA và DHA, đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển và hoạt động của não, mắt và tim, đồng thời giúp giảm viêm và hỗ trợ sức khỏe con người. Hải sản là nguồn cung cấp EPA và DHA chủ yếu trong khẩu phần của nhiều người.
Nghiên cứu đã tổng hợp dữ liệu từ 489 thí nghiệm trên 132 loài sinh vật biển, bao gồm tảo, động vật không xương sống và cá, nhằm đánh giá tác động của hiện tượng nước biển ấm lên và axit hóa đại dương đối với các axit béo. Kết quả cho thấy khi nhiệt độ tăng 0–6°C, mức omega-3 trong cá giảm trung bình 19%. Trong kịch bản nhiệt độ tăng trên 10°C, hàm lượng omega-3 có thể giảm 50% ở cá, 34% ở tảo và 51% ở động vật không xương sống. Trong khi đó, hàm lượng chất béo bão hòa có thể tăng tới 22%.
Nguyên nhân được cho là liên quan đến cơ chế thích nghi của sinh vật biển. Khi nước ấm lên, màng tế bào trở nên linh hoạt hơn, khiến sinh vật có xu hướng thay thế omega-3 bằng chất béo bão hòa có cấu trúc cứng hơn để duy trì sự ổn định của tế bào.
Đáng chú ý, tảo biển và thực vật phù du là nguồn sản xuất EPA và DHA quan trọng ở đáy chuỗi thức ăn. Các chất này sau đó được truyền lên động vật không xương sống, cá và cuối cùng đến con người thông qua hải sản. Vì vậy, sự suy giảm omega-3 có thể tác động đến toàn bộ hệ sinh thái biển, ảnh hưởng đến tăng trưởng, sinh sản và khả năng miễn dịch của sinh vật.
Các nhà nghiên cứu cho rằng việc cắt giảm phát thải khí nhà kính là giải pháp then chốt. Đồng thời, cần tận dụng tốt hơn phụ phẩm thủy sản, chẳng hạn sản xuất dầu cá giàu omega-3 hoặc sử dụng làm nguyên liệu thức ăn nuôi trồng thủy sản, để hạn chế nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng trong tương lai.