(vasep.com.vn) Một liên minh các tổ chức bảo tồn đã đệ trình văn bản pháp lý lên tòa án liên bang Mỹ, kêu gọi duy trì quy định giới hạn tốc độ tàu thuyền được ban hành từ năm 2008 nhằm bảo vệ loài cá voi trơn Bắc Đại Tây Dương đang bên bờ tuyệt chủng.
Quy định này yêu cầu các tàu có chiều dài trên 65 feet (khoảng 19,8 m) phải giảm tốc độ khi di chuyển qua các “khu vực quản lý theo mùa” – nơi cá voi trơn thường xuất hiện trong quá trình di cư, sinh sản và nuôi con non. Tuy nhiên, quy định đang bị thách thức tại Tòa án Quận Trung tâm bang Florida sau khi một thuyền trưởng tại bang này bị phạt vì vi phạm tốc độ.
Theo hồ sơ vụ việc, năm 2022, thuyền trưởng này đã điều khiển một siêu du thuyền dài 110 feet chạy quá tốc độ trong khu vực hạn chế và bị phạt 14.250 USD. Sau đó, người này khởi kiện nhằm né tránh khoản phạt, với lập luận rằng Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA Fisheries) không có thẩm quyền pháp lý để ban hành quy định giới hạn tốc độ nói trên.
Ngày 14/1, Trung tâm Đa dạng Sinh học (CBD), Quỹ Luật Bảo tồn, Defenders of Wildlife và tổ chức Whale and Dolphin Conservation đã nộp bản ý kiến pháp lý chung, đề nghị tòa án bác đơn kiện và giữ nguyên quy định năm 2008. Các tổ chức này khẳng định chính phủ liên bang có đầy đủ thẩm quyền pháp lý để bảo vệ cá voi trơn Bắc Đại Tây Dương và nhấn mạnh hiệu quả thực tiễn của quy định trong gần hai thập kỷ qua.
Theo CBD, kể từ năm 2017, đã có 27 cá voi trơn Bắc Đại Tây Dương bị chết hoặc bị thương do va chạm với tàu thuyền. Phân tích của NOAA Fisheries năm 2023 cho thấy loài này có nguy cơ tuyệt chủng nếu không giảm đáng kể các vụ va chạm và mắc lưới.
Trước đó, chính quyền Tổng thống Joe Biden từng đề xuất mở rộng quy định tốc độ cho các tàu từ 35 feet trở lên, song vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ ngành công nghiệp tàu thuyền và một số nghị sĩ. Đề xuất này đã bị rút lại vào tháng 1/2025 do không kịp hoàn tất quy trình ban hành.
Phiên điều trần vụ kiện dự kiến diễn ra vào ngày 10/4/2026.