(vasep.com.vn) Hội nghị Thượng đỉnh của Tổ chức Bột cá và Dầu cá Quốc tế tại Trung Quốc (IFFO China Summit 2026) diễn ra tại Thượng Hải (10–11/6/2026) đã thu hút 221 đại biểu đến từ 27 quốc gia và vùng lãnh thổ, phản ánh mức độ quan tâm ngày càng lớn đối với thị trường nguyên liệu biển toàn cầu. Các nội dung thảo luận tập trung vào cung – cầu bột cá và dầu cá, diễn biến tại các khu vực sản xuất chính, cũng như xu hướng chứng nhận và tính bền vững trong chuỗi cung ứng.
Theo IFFO, Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò trung tâm của thị trường thủy sản toàn cầu. Quốc gia này hiện là nhà sản xuất thủy sản lớn nhất thế giới và được dự báo sẽ chiếm tới 42% tổng tiêu thụ bột cá toàn cầu vào năm 2034. Tuy nhiên, thị trường không còn tăng trưởng theo chiều rộng mà đang chuyển sang tối ưu hóa hiệu quả sử dụng trong thức ăn thủy sản.
Trung Quốc: nhu cầu lớn nhưng tăng trưởng có giới hạn
Các chuyên gia cho rằng nhu cầu bột cá tại Trung Quốc vẫn hiện hữu nhưng không tăng vô hạn. Thị trường ngày càng phân mảnh theo từng đối tượng nuôi (tôm, lươn, cá biển…), trong khi các doanh nghiệp thức ăn tập trung nhiều hơn vào quản lý chi phí và rủi ro chuỗi cung ứng.
Xu hướng đáng chú ý là mức sử dụng bột cá trên mỗi đơn vị thức ăn đang giảm dần, phản ánh quá trình “dùng hiệu quả hơn thay vì dùng nhiều hơn”.
Châu Á: thiếu hụt nguồn cung mang tính cấu trúc
IFFO ước tính châu Á đang thiếu khoảng 1,2 triệu tấn bột cá và 80.000 tấn dầu cá mỗi năm, khiến khu vực tiếp tục phụ thuộc nhập khẩu.
Sản xuất nội địa tại châu Á hiện chiếm khoảng 35% tổng sản lượng toàn cầu, trong đó ngày càng phụ thuộc vào nguyên liệu phụ phẩm từ cá tra, cá ngừ và các nhà máy chế biến thủy sản.
Nguồn cung toàn cầu biến động theo khu vực
Peru – nhà cung cấp bột cá lớn nhất thế giới – đang chịu tác động từ hiện tượng El Niño, khiến sản lượng cá cơm giảm trong năm 2026, dù vẫn duy trì quản lý khai thác theo hướng khoa học và bền vững.
Chile tiếp tục là nguồn cung quan trọng với ngành cá hồi là động lực chính của nhu cầu bột cá và dầu cá, dù đang có xu hướng chuyển một phần nguyên liệu sang tiêu dùng trực tiếp.
Liên minh châu Âu (EU) đối mặt suy giảm hạn ngạch cá nguyên liệu, khiến khu vực ngày càng phụ thuộc nhập khẩu, đặc biệt từ thị trường châu Á.
Ấn Độ nổi lên như nguồn cung tăng trưởng mới nhờ sản lượng thủy sản ổn định, mở rộng chế biến phụ phẩm và nhu cầu nội địa tăng mạnh đối với omega-3 và thức ăn thú cưng.
Việt Nam ghi nhận nhu cầu thức ăn thủy sản tăng nhanh từ tôm và cá tra, nhưng công suất sản xuất bột cá nội địa chỉ đạt 60–70%, tiếp tục phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu và phụ phẩm.
Chứng nhận và omega-3: áp lực minh bạch chuỗi cung ứng gia tăng
Các tổ chức như MarinTrust nhấn mạnh vai trò của truy xuất nguồn gốc, giảm khai thác IUU và tăng sử dụng phụ phẩm trong sản xuất nguyên liệu biển. Chứng nhận bền vững đang trở thành yêu cầu ngày càng quan trọng trong thương mại quốc tế.
Trong khi đó, thị trường omega-3 tiếp tục tăng trưởng ổn định 3–4%/năm, với nhu cầu mạnh từ ngành thực phẩm bổ sung và thức ăn thú cưng, đặc biệt tại Trung Quốc. Tuy nhiên, nguồn cung dầu cá được dự báo có thể chịu áp lực trong năm 2026.
INSIGHT CHÍNH TỪ IFFO 2026
🌏 Trung Quốc là “neo nhu cầu” nhưng tăng trưởng có giới hạn
🐟 Châu Á thiếu hụt bột cá mang tính cấu trúc dài hạn
⚙️ Ngành chuyển từ tăng trưởng sản lượng sang tối ưu hóa hiệu quả sử dụng
🌍 Nguồn cung toàn cầu phân hóa mạnh theo khu vực và thời tiết (El Niño)
📦 Phụ phẩm trở thành nguồn nguyên liệu ngày càng quan trọng