Khủng hoảng dịch bệnh đe dọa ngành nuôi cá rô phi Brazil

Phần lớn tỷ lệ chết xảy ra ở giai đoạn cá giống và cá hương, song thiệt hại kinh tế nặng nề nhất lại tập trung ở giai đoạn nuôi thương phẩm, khi cá đã tiêu thụ lượng lớn thức ăn và đạt kích cỡ thương mại.

Các tác nhân gây bệnh chính hiện nay gồm Streptococcus agalactiae, Streptococcus iniae, Streptococcus dysgalactiae và Lactococcus petauri. Trong đó, việc vận chuyển cá sống giữa các bang mà thiếu kiểm soát được xác định là nguyên nhân chính làm dịch bệnh lây lan.

Đáng lo ngại nhất là chủng Streptococcus agalactiae serotype 3 – được xem là độc lực mạnh nhất hiện nay tại Brazil. Chủng này được phát hiện lần đầu ở khu vực Đông Bắc vào năm 2016, nhưng trong 18 tháng qua đã lan nhanh xuống khu vực Đông Nam và được dự báo sẽ xuất hiện tại bang São Paulo vào cuối năm nay.

Ngoài ra, Brazil cũng đang đối mặt nguy cơ xâm nhập của serotype 1A – chủng nguy hiểm nhất thế giới, từng khiến sản lượng cá rô phi tại Colombia, Mexico và Honduras giảm từ 30–50% trong 5 năm gần đây.

Các đợt nắng nóng liên quan đến hiện tượng El Niño cũng làm tình hình trầm trọng hơn khi nhiệt độ cao thúc đẩy mầm bệnh phát triển và làm suy giảm miễn dịch của cá. Điều này khiến hiệu quả vaccine bị hạn chế.

Các chuyên gia cho rằng ngành nuôi cá Brazil cần chuyển từ mô hình quản lý phản ứng sang quản trị dựa trên dữ liệu, bao gồm theo dõi tỷ lệ chết, sinh khối thất thoát và chất lượng môi trường hằng ngày. Đồng thời, cần áp dụng quy trình vaccine theo từng giai đoạn và tăng cường dinh dưỡng miễn dịch trong mùa hè.

Để hỗ trợ ngành, khóa đào tạo chuyên sâu về sức khỏe cá rô phi sẽ được tổ chức tại Aquishow Brasil 2026 vào tháng 6 tới, với sự tham gia của nhiều chuyên gia quốc tế và các nhà nghiên cứu hàng đầu Brazil.