(vasep.com.vn) Vibrio là nhóm vi khuẩn Gram âm hiện diện tự nhiên trong môi trường nước mặn, nước lợ, bùn đáy và đường ruột tôm. Trong điều kiện ao nuôi ổn định, chúng thường không gây hại. Tuy nhiên, khi môi trường xấu, chất hữu cơ tích tụ, oxy thấp, pH hoặc độ mặn biến động, Vibrio có thể phát triển mạnh và gây bệnh.
Trong các loài Vibrio, Vibrio parahaemolyticus mang gen độc lực pirA/pirB là tác nhân gây bệnh hoại tử gan tụy cấp (AHPND/EMS). Vibrio harveyi thường liên quan đến bệnh phát sáng, đen mang và hoại tử vỏ, trong khi Vibrio alginolyticus có thể gây đỏ thân, nhiễm trùng máu và tổn thương đường ruột. Ngoài ra, nhiều loài khác như V. campbellii, V. vulnificus hay V. owensii cũng được ghi nhận gây bệnh trên tôm.
Các chuyên gia lưu ý, màu khuẩn lạc trên môi trường thạch TCBS (Thiosulfate – Citrate – Muối mật – Sucrose) chỉ có giá trị sàng lọc ban đầu, không phản ánh độc lực của vi khuẩn. Việc chẩn đoán cần kết hợp triệu chứng lâm sàng, định lượng mật độ Vibrio và các kỹ thuật sinh học phân tử.
Người nuôi nên xét nghiệm Vibrio định kỳ hoặc khi tôm giảm ăn, ruột rỗng, gan tụy nhạt màu, phân trắng, chết rải rác hoặc sau các đợt mưa lớn, tảo tàn và biến động môi trường.
Theo các chuyên gia, mục tiêu không phải là tiêu diệt hoàn toàn Vibrio mà là duy trì mật độ dưới ngưỡng nguy cơ. Điều này được thực hiện thông qua quản lý thức ăn, giảm chất hữu cơ, duy trì oxy hòa tan, ổn định môi trường và sử dụng hợp lý chế phẩm vi sinh, acid hữu cơ. Các giải pháp sinh học mới như bacteriophage hay vi khuẩn đối kháng cũng đang được nghiên cứu, mở ra hướng kiểm soát Vibrio bền vững trong nuôi tôm.