(vasep.com.vn) Triển vọng ngành nguyên liệu biển đến sau năm 2030 đang dần định hình theo hướng ổn định nhưng chuyển đổi mạnh mẽ, trong bối cảnh nhu cầu thủy sản toàn cầu tiếp tục tăng, đặc biệt tại châu Á và châu Phi. Theo dự báo của OECD-FAO, nuôi trồng thủy sản sẽ giữ vai trò chủ đạo, chiếm khoảng 56% tổng nguồn cung hơn 200 triệu tấn vào năm 2034. Tuy nhiên, dù nhu cầu duy trì, giá thủy sản toàn cầu dự kiến giảm theo giá trị thực, phản ánh áp lực cạnh tranh và cải thiện hiệu quả sản xuất.
Trong chuỗi giá trị này, bột cá và dầu cá vẫn giữ vai trò chiến lược đối với ngành thức ăn thủy sản. Đến năm 2034, khoảng 84% sản lượng bột cá toàn cầu sẽ được sử dụng cho nuôi trồng thủy sản, trong đó Trung Quốc tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất, chiếm tới 42%. Tuy nhiên, do nguồn cung hạn chế, các nguyên liệu này không thể mở rộng mạnh về sản lượng, buộc ngành phải gia tăng sử dụng các nguyên liệu thay thế như đậu nành, ngũ cốc.
Đáng chú ý, xu hướng tận dụng phụ phẩm thủy sản đang ngày càng rõ nét. Năm 2023, gần 40% sản lượng bột cá và hơn 54% dầu cá đến từ phụ phẩm chế biến, góp phần thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn và giảm áp lực khai thác nguồn lợi tự nhiên. Xu hướng này dự kiến tiếp tục tăng trong thập kỷ tới.
Về thương mại, xuất khẩu bột cá và dầu cá toàn cầu được dự báo tăng lần lượt 8% và 9% vào năm 2034, với Peru, Việt Nam và châu Âu đóng vai trò dẫn dắt. Trong khi đó, giá dầu cá có xu hướng giảm trong ngắn hạn trước khi ổn định trở lại, còn giá bột cá dự kiến biến động nhẹ do ảnh hưởng của các yếu tố khí hậu như El Niño.
Nhìn chung, ngành nguyên liệu biển đang chuyển từ tăng trưởng nhanh sang phát triển bền vững, với trọng tâm là tối ưu nguồn lực, tăng cường tính tuần hoàn và duy trì vai trò thiết yếu trong hệ thống thực phẩm toàn cầu.