(vasep.com.vn) Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tháo dỡ Hệ thống Quan trắc Đại dương (Ocean Observatories Initiative – OOI), mạng lưới giám sát dưới biển được thiết lập cách đây hơn một thập kỷ nhằm thu thập dữ liệu phục vụ nghiên cứu khí hậu, dự báo bão và đánh giá sức khỏe nguồn lợi thủy sản.
OOI gồm sáu cụm quan trắc dưới đáy biển do Quỹ Khoa học Quốc gia Mỹ (NSF) vận hành, được đánh giá là một trong những hệ thống quan sát đại dương liên tục tiên tiến nhất thế giới. Hệ thống này từng tiêu tốn khoảng 368 triệu USD để xây dựng và khoảng 48 triệu USD mỗi năm để vận hành, cung cấp dữ liệu mở cho các nhà khoa học và cộng đồng.
Theo NSF, kế hoạch tháo dỡ bao gồm toàn bộ hạ tầng dưới nước tại các khu vực Irminger Sea, Station Papa, Endurance và Pioneer, với quá trình đã bắt đầu tại một số điểm và dự kiến kéo dài đến năm 2027. Cơ quan này cho biết các thiết bị thu hồi sẽ được lưu trữ để chờ hướng dẫn tiếp theo.
Quyết định này vấp phải phản ứng mạnh từ giới khoa học và các tổ chức phi lợi nhuận. Tổ chức Ocean Conservancy cho rằng việc dừng dự án là “một cú đánh nghiêm trọng” vào năng lực nghiên cứu đại dương của Mỹ, đồng thời cảnh báo nguy cơ mất dữ liệu quan trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu và hiện tượng El Niño đang diễn biến phức tạp.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh OOI đóng vai trò quan trọng trong việc theo dõi các dòng hải lưu lớn như Atlantic Meridional Overturning Circulation, yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khí hậu Bắc Đại Tây Dương và nguồn lợi thủy sản. Việc thiếu dữ liệu từ hệ thống này có thể tạo ra “khoảng mù” lớn trong dự báo thiên tai và quản lý đại dương.