(vasep.com.vn) Thứ trưởng Bộ Lâm nghiệp, Thủy sản và Môi trường Nam Phi Narend Singh kêu gọi tăng cường phối hợp giữa các cơ quan thực thi pháp luật và cơ quan công tố nhằm siết chặt cuộc chiến chống buôn bán bất hợp pháp nguồn lợi biển của nước này. Ông nhấn mạnh, truy tố thành công các hành vi vi phạm là yếu tố then chốt để bảo vệ nghề cá, hỗ trợ các cộng đồng khai thác hợp pháp và gìn giữ tài nguyên thiên nhiên cho các thế hệ tương lai.
Cần củng cố toàn bộ chuỗi thực thi pháp luật
Phát biểu tại một khóa tập huấn dành cho công tố viên, Cảnh sát Nam Phi (SAPS) và Lực lượng Đặc nhiệm Biển ven bờ (CMTF) ở Scottburgh, KwaZulu-Natal, ông Singh cho rằng các hoạt động khai thác bất hợp pháp không chỉ dừng lại ở việc bán thủy sản tại các quầy hàng ven đường.
Nhận định này được đưa ra trong bối cảnh tiếp tục có các báo cáo về tình trạng bán trái phép tôm hùm đá bờ Đông dọc tuyến N2 gần Hibberdene. Ông Singh cảnh báo, những giao dịch tưởng như đơn giản bên đường thường có liên hệ với hoạt động tội phạm có tổ chức, bao gồm khai thác, lưu trữ, vận chuyển và phân phối trái phép các nguồn lợi biển được bảo vệ.
Theo ông, các hoạt động này gây áp lực nghiêm trọng lên nguồn lợi thủy sản, làm suy yếu sinh kế của ngư dân khai thác hợp pháp, tạo rủi ro an toàn cho lực lượng thực thi pháp luật và làm giảm sự tôn trọng đối với các quy định bảo vệ môi trường.
Ông Singh nhấn mạnh, bảo vệ tài nguyên ven biển và biển của Nam Phi đòi hỏi hành động phối hợp từ mọi bộ phận trong hệ thống tư pháp. Từ thu thập thông tin tình báo, điều tra, thu thập chứng cứ, truy tố đến xét xử tại tòa án, tất cả cần vận hành như một quy trình liên thông nếu muốn xử lý hiệu quả các tội phạm môi trường.
Truy tố hiệu quả là chìa khóa bảo vệ cộng đồng ven biển
Thứ trưởng Singh cho biết Chính phủ Nam Phi đã thực hiện nhiều bước quan trọng nhằm hỗ trợ nghề cá hợp pháp thông qua Chính sách Nghề cá quy mô nhỏ. Chính sách này đã phân bổ quyền khai thác dài hạn cho 172 hợp tác xã, đại diện cho khoảng 10.000 ngư dân.
Ông cho biết trọng tâm hiện nay là hỗ trợ các hợp tác xã này tiếp cận thị trường, cơ sở chế biến, hạ tầng kho lạnh, dịch vụ phát triển kinh doanh và hệ thống quản trị vững mạnh hơn.
Tuy nhiên, ông Singh nhấn mạnh những khoản đầu tư này chỉ có thể mang lại lợi ích lâu dài nếu các hoạt động khai thác bất hợp pháp được xử lý dứt điểm. Thực thi yếu và truy tố không thành công sẽ tạo điều kiện để các đối tượng khai thác bất hợp pháp tiếp tục trục lợi, trong khi làm giảm cơ hội của các cộng đồng khai thác hợp pháp.
Các chiến dịch gần đây cho thấy tiến triển nhưng thách thức còn lớn
Từ tháng 4-6/2026, các chiến dịch thực thi phối hợp đã mở 6 hồ sơ vụ án theo Đạo luật Tài nguyên sinh vật biển, dẫn tới 9 vụ bắt giữ, đồng thời ban hành 22 quyết định phạt nhận tội với tổng giá trị 42.000 rand. Cơ quan chức năng cũng tịch thu 352 cá câu tay trị giá 176.000 rand, tôm hùm đá bờ Đông trị giá 31.500 rand và 47 lưới rê bất hợp pháp trị giá 21.150 rand.
Dù hoan nghênh các kết quả này, ông Singh cho rằng vẫn còn nhiều thách thức đáng kể. Hoạt động sử dụng lưới rê trái phép tiếp tục gây hại cho các cửa sông, trong khi các cuộc điều tra liên quan đến người nước ngoài không có giấy tờ thường làm gia tăng tính phức tạp cho công tác thực thi pháp luật.
Ông cũng chỉ ra tình trạng phát triển trái phép tại các khu vực ven biển nhạy cảm như Umgababa, các vi phạm trong lĩnh vực lâm nghiệp và những hành vi vi phạm môi trường khác, vốn đòi hỏi phản ứng phối hợp giữa nhiều cơ quan chính phủ.
Chương trình tập huấn kéo dài hai ngày sẽ trang bị cho các cán bộ kiến thức cập nhật về Đạo luật Tài nguyên sinh vật biển, khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), Đạo luật Quản lý tổng hợp vùng bờ, các vi phạm về đa dạng sinh học, pháp luật lâm nghiệp, tuân thủ trong khai khoáng và sử dụng nước, quy định về phương tiện địa hình, thực thi quản lý phát triển đô thị và bảo vệ các khu bảo tồn biển.
Ông Singh nhấn mạnh, thành công lâu dài sẽ không chỉ được đo bằng số vụ bắt giữ hay tang vật bị tịch thu, mà còn bằng các vụ truy tố thành công, mức án phù hợp và khả năng bảo vệ lâu dài tài nguyên biển, ven biển và môi trường của Nam Phi.