UNCTAD kêu gọi tăng cường hợp tác quốc tế để hỗ trợ thương mại toàn cầu đến năm 2026

Theo báo cáo, UNCTAD xác định 10 xu hướng lớn sẽ định hình thương mại thế giới trong năm 2026, bao gồm tăng trưởng kinh tế chậm lại, xu hướng bảo hộ gia tăng, những thay đổi sâu sắc trong chuỗi giá trị toàn cầu, lĩnh vực dịch vụ và khuôn khổ điều tiết. Sau năm 2025 đạt kỷ lục với mức tăng 7% và tổng kim ngạch vượt 35.000 tỷ USD lần đầu tiên, thương mại toàn cầu được dự báo tiếp tục tăng trong năm 2026 nhưng với tốc độ ôn hòa hơn.

UNCTAD dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 đạt khoảng 2,6%, trong đó các nền kinh tế đang phát triển, ngoại trừ Trung Quốc, sẽ đối mặt với mức giảm tốc rõ rệt. Căng thẳng địa chính trị, quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng, sự gia tăng của chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, cùng với việc siết chặt chính sách trong nước tại nhiều quốc gia đang làm thay đổi dòng chảy thương mại và đầu tư trên toàn cầu.

Một rủi ro lớn được UNCTAD nhấn mạnh là việc sử dụng thuế quan ngày càng nhiều như một công cụ phục vụ các mục tiêu công nghiệp và địa chính trị. Xu hướng này gia tăng mạnh trong năm 2025, làm gia tăng bất ổn, đẩy chi phí lên cao và tác động bất lợi hơn tới các nền kinh tế nhỏ, có mức độ đa dạng hóa thấp.

Bên cạnh đó, hệ thống thương mại đa phương đang đứng trước thời điểm then chốt, khi Hội nghị Bộ trưởng sắp tới của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) diễn ra trong bối cảnh các biện pháp đơn phương ngày càng phổ biến và áp lực đối với các quy tắc đa phương gia tăng.

Báo cáo cũng cho biết gần hai phần ba thương mại toàn cầu hiện nay diễn ra trong các chuỗi giá trị toàn cầu. Các chuỗi này đang được tái định hình theo hướng ưu tiên quản lý rủi ro thay vì tối ưu chi phí, tạo cơ hội cho một số nước đang phát triển có vị thế phù hợp, đồng thời làm gia tăng nguy cơ bị gạt ra bên lề đối với những quốc gia có hạ tầng yếu và môi trường pháp lý thiếu ổn định.