(vasep.com.vn) Sau nhiều tháng chịu áp lực từ nhu cầu xuất khẩu suy yếu và chính sách thuế quan của Hoa Kỳ, thị trường cá rô phi Trung Quốc đang ghi nhận tín hiệu đảo chiều. Giá cá nguyên liệu tại các vùng nuôi trọng điểm phía Nam tăng trở lại trong tháng 7 khi lượng cá đạt cỡ thu hoạch giảm, phản ánh tác động của việc người nuôi cắt giảm thả giống từ cuối năm 2025 đến nay.
Theo cập nhật thị trường tuần 30 (20–26/7/2026), giá cá rô phi nguyên liệu tại Trung Quốc tiếp tục tăng do lượng cá thương phẩm trong ao ở các tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây và Hải Nam ngày càng thu hẹp. Đây là tuần tăng giá thứ ba liên tiếp sau giai đoạn thị trường gần như đi ngang trong tháng 6.
Giá cá tăng tại các vùng nuôi trọng điểm
Đối với cá rô phi cỡ 500–800 gram/con - kích cỡ nguyên liệu chủ yếu phục vụ chế biến phi lê xuất khẩu, giá thu mua tại Quảng Đông đã tăng khoảng 0,2 NDT/kg so với cuối tháng 6, trong khi Quảng Tây và Hải Nam cũng duy trì xu hướng tăng hoặc ổn định ở mức cao hơn những tuần trước. Trước đó, từ đầu năm đến hết tháng 6, giá cá nguyên liệu tại các vùng này chủ yếu dao động quanh 8,0–8,5 NDT/kg, thấp hơn nhiều so với mức người nuôi kỳ vọng.
Diễn biến này trái ngược với tình hình cách đây hơn một tháng. Trong tuần 25 (15–21/6), giá cá tại Quảng Đông và Hải Nam gần như không thay đổi, còn Quảng Tây giảm khoảng 0,1 NDT/kg do các nhà máy chế biến hạn chế thu mua trước áp lực đơn hàng xuất khẩu và lo ngại về chính sách thuế của Hoa Kỳ.

Người nuôi giảm thả giống, nguồn cung bắt đầu co lại
Nguyên nhân chính khiến giá nguyên liệu phục hồi không phải do nhu cầu tiêu thụ tăng mạnh, mà đến từ sự thu hẹp của nguồn cung.
Sau khi giá cá giảm sâu trong năm 2025 và đầu năm 2026, nhiều hộ nuôi tại Quảng Đông, Hải Nam và Quảng Tây đã cắt giảm đáng kể diện tích thả nuôi hoặc trì hoãn vụ nuôi mới. Theo ước tính của giới chuyên môn, lượng cá giống được thả trong nửa đầu năm 2026 giảm khoảng 40–50% so với cùng kỳ năm trước. Điều này đồng nghĩa lượng cá đạt cỡ thu hoạch trong nửa cuối năm sẽ giảm đáng kể.
Thị trường bắt đầu chứng kiến tác động của quyết định này. Tồn lượng cá trong ao tại các vùng nuôi trọng điểm giảm liên tục từ cuối quý II, buộc nhiều nhà máy chế biến phải nâng giá thu mua để đảm bảo đủ nguyên liệu cho các đơn hàng xuất khẩu.
Ngoài yếu tố giảm thả giống, thời tiết nắng nóng kéo dài trong mùa hè cũng làm gia tăng nguy cơ bệnh liên cầu khuẩn (streptococcus) trên cá rô phi. Một số hộ nuôi đã thu hoạch sớm nhằm giảm rủi ro, khiến nguồn cung ngắn hạn biến động mạnh giữa các địa phương.
Giá nguyên liệu tăng nhưng doanh nghiệp chế biến vẫn chịu áp lực
Mặc dù giá cá nguyên liệu đang phục hồi, các doanh nghiệp chế biến Trung Quốc vẫn chưa thể chuyển toàn bộ phần chi phí tăng thêm sang khách hàng.
Thị trường Hoa Kỳ - điểm đến lớn nhất của cá rô phi Trung Quốc - vẫn duy trì chính sách mua hàng thận trọng do lo ngại các biện pháp thuế bổ sung theo Điều 301. Nhiều nhà nhập khẩu chỉ mua theo nhu cầu ngắn hạn thay vì ký hợp đồng dài hạn, khiến các nhà máy không có nhiều dư địa nâng giá xuất khẩu.
Do đó, biên lợi nhuận của doanh nghiệp chế biến đang bị thu hẹp khi giá nguyên liệu tăng nhanh hơn tốc độ phục hồi của giá bán.
Cơ hội cho các nhà cung cấp ngoài Trung Quốc
Nếu xu hướng nguồn cung tiếp tục thắt chặt trong quý III và quý IV, giá cá rô phi nguyên liệu tại Trung Quốc nhiều khả năng sẽ còn duy trì ở mức cao. Tuy nhiên, mức tăng sẽ phụ thuộc đáng kể vào diễn biến nhu cầu tại Hoa Kỳ và các thị trường nhập khẩu lớn.
Đối với thị trường quốc tế, việc nguồn cung Trung Quốc thu hẹp có thể tạo thêm cơ hội cho các nước sản xuất khác như Indonesia, Brazil, Colombia, Honduras và Việt Nam. Đặc biệt, trong bối cảnh nhiều nhà nhập khẩu Hoa Kỳ đang tìm cách đa dạng hóa nguồn cung ngoài Trung Quốc, các doanh nghiệp có khả năng cung ứng ổn định và đáp ứng yêu cầu chất lượng sẽ có lợi thế hơn.
Đối với Việt Nam, đây là tín hiệu tích cực cho ngành cá rô phi. Mặc dù quy mô sản xuất còn khiêm tốn so với Trung Quốc, xu hướng giá nguyên liệu tăng và khả năng nguồn cung Trung Quốc giảm trong nửa cuối năm có thể mở ra cơ hội mở rộng xuất khẩu, nhất là đối với các sản phẩm phi lê đông lạnh và sản phẩm giá trị gia tăng vào những thị trường đang tìm kiếm nguồn cung thay thế.