(vasep.com.vn) Brazil vừa ra mắt ngân hàng gen cá rô phi đầu tiên trên toàn quốc, nhằm bảo tồn đa dạng di truyền và tăng năng suất trong ngành nuôi tilapia. Dự án “Cá vì sức khỏe”, một sáng kiến đa tổ chức được Quỹ Nghiên cứu São Paulo hỗ trợ, đã phân tích toàn diện đặc điểm di truyền và hình thái của cá rô phi sông Nile và xây dựng bộ sưu tập gen với hơn 2.600 cá thể sống. Mục tiêu là bảo tồn nguồn gen, cải thiện chất lượng thịt, tăng tốc độ sinh trưởng và giảm chi phí sản xuất.
Cá rô phi chiếm hơn 80% sản lượng thủy sản nuôi của Brazil. Nghiên cứu cho thấy các quần thể tilapia trong nước vẫn duy trì đa dạng di truyền cao. Từ năm 2022, các nhà khoa học đã lấy mẫu từ chín nguồn tilapia khác nhau, xác định bốn nhóm di truyền riêng biệt, phản ánh thích nghi với điều kiện khí hậu và môi trường đa dạng từ miền Bắc đến miền Nam.
Các nhà nghiên cứu đang tiến hành quét gen và lai tạo chéo để tìm các chỉ thị di truyền liên quan đến chất lượng cá, tốc độ tăng trưởng, tích hợp omega‑3 và omega‑6, cũng như khả năng chịu nhiệt độ cao – thấp. Khoảng 1.000 cá thể sẽ được giải trình tự toàn bộ bộ gen, với kết quả ban đầu dự kiến vào năm 2027.
Ngân hàng gen tại Viện Thủy sản São Paulo cũng đóng vai trò là “bảo hiểm di truyền sống”, bảo vệ đa dạng gen để tái tạo quần thể nếu có thiệt hại do dịch bệnh hoặc biến đổi khí hậu. Nó cũng tạo nền tảng cho nghiên cứu các bệnh mới, như virus hồ cá rô phi, mối đe dọa toàn cầu với tỷ lệ chết cao.
Ngân hàng gen giúp ngành nuôi cá rô phi Brazil tối ưu hóa năng suất, nâng cao chất lượng thịt và bảo vệ nguồn gen, góp phần phát triển thủy sản bền vững.