(vasep.com.vn) Một báo cáo mới của Trung tâm Đổi mới Thức ăn chăn nuôi (CFI) nhận định protein đơn bào (Single-Cell Proteins – SCPs) đang nổi lên như giải pháp thay thế tiềm năng cho bột cá trong ngành thức ăn thủy sản, trong bối cảnh nguồn cung nguyên liệu biển ngày càng hạn chế.
Theo báo cáo hiện trạng ngành protein đơn bào năm 2026, sản lượng SCP toàn cầu dùng cho thức ăn thủy sản hiện đạt khoảng 30.000–40.000 tấn trong năm 2025. Tuy nhiên, nhờ các khoản đầu tư mới và sự phát triển công nghệ lên men, sản lượng có thể tăng lên 150.000–500.000 tấn vào năm 2030, tương đương mức tăng hơn 10 lần chỉ trong vòng 5 năm.
CFI cho biết tình trạng thiếu hụt bột cá toàn cầu có thể xuất hiện từ năm 2028, khi nhu cầu dự kiến vượt nguồn cung khoảng 25% vào năm 2030. Điều này đang thúc đẩy ngành nuôi trồng thủy sản tìm kiếm các nguồn protein thay thế có khả năng mở rộng quy mô và ít phụ thuộc vào nguồn lợi thủy sản tự nhiên.
Protein đơn bào được sản xuất thông qua quá trình lên men vi sinh vật và có hàm lượng axit amin cân đối tương đương bột cá. Báo cáo cho thấy SCP có thể thay thế tới 100% bột cá trong thức ăn tôm và khoảng 50% trong khẩu phần của một số loài cá mà vẫn duy trì hoặc cải thiện tăng trưởng, sức khỏe và hiệu quả chuyển đổi thức ăn.
Ngoài lợi ích dinh dưỡng, SCP còn được đánh giá có ưu thế về môi trường khi giúp giảm áp lực khai thác cá biển làm nguyên liệu sản xuất bột cá. Theo CFI, mỗi tấn SCP có thể thay thế tới 6 tấn cá khai thác tự nhiên.
Dù vậy, ngành SCP vẫn đối mặt với nhiều thách thức như chi phí đầu tư cao, thiếu nguồn nguyên liệu giá rẻ và rào cản pháp lý tại một số thị trường. Các chuyên gia cho rằng việc mở rộng quy mô thương mại sẽ phụ thuộc lớn vào đầu tư dài hạn, công nghệ lên men hiệu quả hơn và khả năng tiếp cận nguồn năng lượng chi phí thấp.