(vasep.com.vn) Thị trường bột cá toàn cầu đang kỳ vọng nguồn cung sẽ dần cải thiện sau khi Peru chính thức nối lại hoạt động khai thác cá cơm khu vực Bắc – Trung từ ngày 26/5, kết thúc lệnh cấm đánh bắt kéo dài 15 ngày. Động thái này được xem là tín hiệu tích cực đối với ngành nuôi trồng thủy sản thế giới trong bối cảnh nguồn cung bột cá thiếu hụt nghiêm trọng và giá liên tục lập đỉnh mới.

Trước khi hoạt động khai thác được nối lại, giao dịch bột cá gần như rơi vào trạng thái đình trệ do thiếu nguyên liệu. Các doanh nghiệp hiện kỳ vọng đội tàu Peru có thể hoàn thành mục tiêu sản xuất mùa vụ từ 800.000–900.000 tấn bột cá.
Tuy nhiên, áp lực thiếu hụt vẫn rất lớn. Theo dữ liệu của hãng thương mại MSICeres, lượng bán trước của mùa vụ hiện đã đạt khoảng 180.000 tấn, trong khi sản lượng thực tế mới chỉ đạt khoảng 110.500 tấn. Điều này đồng nghĩa thị trường đang thiếu khoảng 70.000 tấn bột cá. Để bù đắp khoảng trống này, Peru cần chế biến ít nhất 300.000 tấn cá cơm trong giai đoạn cuối tháng 5 đến tháng 6.
Tính đến tuần 20 (11–17/5/2026), tổng sản lượng khai thác cá cơm tại khu vực Bắc – Trung Peru mới đạt 458.000 tấn, tương đương 24% hạn ngạch mùa vụ. Trong cả tuần, sản lượng cập cảng chỉ đạt hơn 10.200 tấn, chủ yếu từ cảng Bayovar – nơi duy nhất được miễn lệnh cấm khai thác.
Bên cạnh khó khăn về sản lượng, Peru còn đối mặt nguy cơ thời tiết bất lợi do hiện tượng El Niño ven biển gia tăng. Ủy ban El Niño Peru (ENFEN) đã nâng cảnh báo từ mức “yếu” lên “trung bình” cho giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 8/2026. Nhiệt độ mặt nước biển ngoài khơi Peru hiện cao hơn hơn 2 độ C so với cùng kỳ năm trước, làm gia tăng lo ngại về khả năng di cư và phân bố của đàn cá cơm.
Nguồn cung hạn chế đã đẩy giá bột cá toàn cầu tăng mạnh trong nhiều tuần liên tiếp. Giá bột cá Peru loại super steam hiện đã lên khoảng 2.850 USD/tấn, tăng thêm 50 USD/tấn chỉ trong một tuần. Tại Trung Quốc, giá bột cá cao cấp đã vượt mốc 3.000 USD/tấn – mức cao kỷ lục lịch sử.
Giá nguyên liệu tăng mạnh cũng kéo theo làn sóng tăng giá thức ăn thủy sản tại Trung Quốc. Nhiều doanh nghiệp sản xuất thức ăn đã đồng loạt nâng giá các dòng thức ăn cho lươn, ba ba, hải sâm, cá da trơn và nhiều đối tượng nuôi khác. Một đợt tăng giá mới dự kiến tiếp tục có hiệu lực từ ngày 31/5, khiến người nuôi thủy sản toàn cầu tiếp tục chịu áp lực lớn về chi phí sản xuất.