(vasep.com.vn) Nigeria đã đi tiên phong trong khu vực quan trọng với nỗ lực nhằm kiềm chế đánh bắt bất hợp pháp ở Vịnh Guinea, bằng việc đồng ý thí điểm Hệ thống đăng ký tàu thuyền đánh bắt cá được ủy quyền Khu vực Tây Phi (Regional Record of Authorised Fishing Vessels for West Africa) được chờ đợi từ lâu.
Động thái này đưa nền kinh tế lớn nhất châu Phi vào trung tâm của nỗ lực thúc đẩy tính minh bạch nhằm tăng cường quản trị nghề cá và bảo vệ tài nguyên biển trên toàn khu vực.
Quyết định này được công bố tại Abuja bởi Bộ trưởng Bộ Hàng hải và Kinh tế Xanh kiêm Chủ tịch Hội nghị Bộ trưởng Ủy ban Nghề cá khu vực Tây Trung Vịnh Guinea (FCWC), Tiến sĩ Adegboyega Oyetola, trong một cuộc họp cấp cao với Tổng thư ký FCWC và các quan chức của ban thư ký tổ chức này.
Theo Bộ trưởng, sự sẵn lòng của Nigeria trong việc tổ chức giai đoạn thí điểm phản ánh sự chuyển đổi có chủ đích từ tuyên bố sang hành động trong cuộc chiến chống lại hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), vốn tiếp tục gây thiệt hại hàng tỷ đô la cho nền kinh tế Tây Phi hàng năm.
Cốt lõi của sáng kiến này là việc tạo ra một cơ sở dữ liệu khu vực được xác minh về các tàu đánh cá công nghiệp được phép hoạt động trong phạm vi quyền tài phán hàng hải của các quốc gia thành viên FCWC. Sổ đăng ký này sẽ bao gồm cả đội tàu trong nước và nước ngoài, được thiết kế để tăng cường tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và chia sẻ thông tin giữa các quốc gia ven biển ở Vịnh Guinea.
Sổ đăng ký tàu thuyền được xây dựng dựa trên lộ trình khu vực đã được thống nhất và các cam kết trong Tuyên bố Monrovia, theo đó các quốc gia thành viên FCWC đã tán thành sổ đăng ký này như một công cụ quản trị chung để chống lại hoạt động đánh bắt IUU trên khắp Tây và Trung Phi.
Ông Oyetola giải thích rằng giai đoạn thí điểm sẽ cho phép Nigeria và FCWC thử nghiệm tính khả thi của hệ thống, xác định những thiếu sót trong hoạt động và rút ra bài học kinh nghiệm cho việc triển khai rộng rãi hơn trong khu vực. Ông cam kết rằng Nigeria sẽ chia sẻ kinh nghiệm của mình với các quốc gia thành viên khác khi việc thực hiện được mở rộng.
Ông nhấn mạnh rằng không một quốc gia nào có thể bảo vệ hiệu quả các nguồn cá chung một mình, lưu ý rằng hành động tập thể và các hệ thống hài hòa là điều cần thiết để bảo vệ tài nguyên thủy sản và sinh kế ven biển.
Ngoài việc đăng ký tàu thuyền, Bộ trưởng chỉ ra các sáng kiến khu vực bổ sung đang được tiến hành, bao gồm các hoạt động tuần tra và thực thi chung theo Chương trình Đại dương Bền vững Tây Phi. Chương trình này đang được FCWC thực hiện với sự hợp tác của Cơ quan Kiểm soát Thủy sản Châu Âu để ngăn chặn đánh bắt cá bất hợp pháp và cải thiện việc tuân thủ trên biển.
Ông cũng tiết lộ rằng dự thảo Kế hoạch Hành động Quốc gia về đánh bắt IUU của quốc gia đang được xem xét và cập nhật sau khi chuyển giao quyền giám sát nghề cá cho Bộ Hàng hải và Kinh tế Xanh Liên bang, báo hiệu một chính sách tập trung mới vào việc kiềm chế các hoạt động bất hợp pháp trong vùng biển Nigeria. Là một phần của sự tham gia sâu rộng hơn vào các thể chế, ông Oyetola đề xuất một phái đoàn cấp cao của Nigeria đến ban thư ký FCWC và trung tâm giám sát khu vực của tổ chức này, cùng với sự hợp tác chặt chẽ hơn trong việc hài hòa các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và quy định về nghề cá để hỗ trợ thương mại nội vùng và bảo vệ người tiêu dùng.
Tái khẳng định các ưu tiên của mình với tư cách là Chủ tịch Hội nghị Bộ trưởng FCWC, ông Oyetola cho biết nhiệm kỳ của ông sẽ nhấn mạnh vào các kết quả thiết thực, các thể chế mạnh mẽ hơn và việc sử dụng bền vững các nguồn tài nguyên biển. Ông mô tả việc đăng ký tàu thí điểm là một bước tiến quan trọng hướng tới quản trị nghề cá minh bạch và có trách nhiệm hơn ở Tây Phi.
Trước đó trong cuộc họp, Tổng thư ký FCWC Antoine Gaston Djihinto đã hoan nghênh vai trò lãnh đạo của Nigeria trong quản trị nghề cá, khen ngợi cam kết của bộ trưởng trong việc giải quyết vấn nạn đánh bắt IUU và thúc đẩy sản lượng cá. Ông cũng cảm ơn Bộ Hàng hải và Kinh tế Xanh Liên bang vì đã đăng cai tổ chức Hội nghị FCWC tại Lagos vào tháng 11/2025, mà ông mô tả là “xuất sắc và rất đáng khen ngợi”.
Được thành lập vào năm 2007, FCWC là một tổ chức liên chính phủ bao gồm Benin, Côte d’Ivoire, Ghana, Liberia, Nigeria và Togo. Có trụ sở chính tại Tema, Ghana, tổ chức này thúc đẩy hợp tác khu vực trong quản lý nghề cá, hài hòa luật pháp về nghề cá, tăng cường giám sát và theo dõi, và phát triển nền kinh tế xanh bền vững trên khắp vùng Vịnh Guinea phía Tây Trung Bộ.