(vasep.com.vn) Khi thế giới chuẩn bị kỷ niệm Ngày Quốc tế Chống Đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) năm 2026 vào ngày 5/6, ngày càng có nhiều lời kêu gọi Ghana tăng cường thực thi pháp luật chống lại các hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp đe dọa tài nguyên biển, an ninh lương thực và sinh kế ven biển.
Chủ tịch Hiệp hội Ngư nghiệp Quốc gia Ghana (NAFAG), Nana Joojo Solomon, trong một cuộc phỏng vấn với báo Daily Graphic, đã kêu gọi các nhà chức trách và các bên liên quan tăng cường hành động chống lại các hoạt động đánh bắt bất hợp pháp dọc theo bờ biển Ghana.
Ngày kỷ niệm toàn cầu này nhằm mục đích nâng cao nhận thức về tác động tàn phá của việc đánh bắt cá bất hợp pháp đối với hệ sinh thái biển và nền kinh tế ven biển. Tuy nhiên, ở Ghana, vấn đề này đã trở thành một thách thức lớn về kinh tế và xã hội, ảnh hưởng đến hàng nghìn hộ gia đình phụ thuộc vào nghề cá.
Phát biểu trước thềm lễ kỷ niệm, Nana Solomon, người đồng thời là chủ tịch Hội đồng Ngư dân Thuyền độc mộc Quốc gia Ghana, cho biết ngư dân thuyền độc mộc ở Ghana đã được giáo dục và nâng cao nhận thức đầy đủ về các hoạt động đánh bắt cá bền vững và các quy định về nghề cá. Theo ông, đã đến lúc cần thực thi nghiêm ngặt hơn và tuân thủ pháp luật chặt chẽ hơn.
Những nhận xét của ông phản ánh mối lo ngại ngày càng tăng trong ngành thủy sản rằng nhiều năm chiến dịch nâng cao nhận thức đã không làm giảm đáng kể các hành vi bất hợp pháp.
Ông cho biết để giải quyết thách thức này, NAFAG, phối hợp với Hội đồng Ngư dân Đánh bắt bằng Xuồng Quốc gia Ghana, Bộ Phát triển Thủy sản và Nuôi trồng Thủy sản, Ủy ban Thủy sản và các cơ quan an ninh, có kế hoạch tăng cường các hoạt động chống lại các hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp.
Nana Solomon mô tả sáng kiến này là một “chiến dịch” phối hợp nhằm loại bỏ các phương pháp phá hoại tiếp tục làm suy yếu sự phục hồi nguồn cá và đe dọa sinh kế trong ngành.
Chiến dịch mới này diễn ra vào thời điểm khó khăn đối với ngành thủy sản Ghana. Các chuyên gia tiếp tục cảnh báo rằng việc đánh bắt quá mức, nguồn cá suy giảm và việc thực thi pháp luật yếu kém đang gây áp lực ngày càng tăng lên hệ sinh thái biển của đất nước.
Đánh bắt cá bất hợp pháp vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra khủng hoảng. Các hoạt động như đánh bắt cá bằng ánh sáng, sử dụng hóa chất bị cấm, lưới đánh cá không đủ kích thước và đánh bắt cá bằng lưới kéo công nghiệp bất hợp pháp tiếp tục phá hủy môi trường sống dưới biển và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của cá.
Trên toàn cầu, quy mô đánh bắt IUU vẫn ở mức đáng báo động.
Đối với Ghana, tác động đặc biệt nghiêm trọng vì ngành thủy sản vẫn là nguồn việc làm, dinh dưỡng và thương mại địa phương.
Dọc theo đường bờ biển dài 550 km của đất nước, nghề đánh bắt cá bằng thuyền độc mộc thủ công hỗ trợ sinh kế trực tiếp và gián tiếp cho hàng trăm nghìn người.
Tuy nhiên, nhiều cộng đồng ngư dân đang ghi nhận sản lượng đánh bắt giảm và chi phí hoạt động tăng cao.
Ngư dân ngày càng phàn nàn về việc phải dành nhiều giờ hơn trên biển trong khi thu hoạch được ít hơn, một xu hướng mà các chuyên gia phần lớn cho là do khai thác quá mức và các hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp.
Mối lo ngại cũng gia tăng về những cáo buộc rằng một số tàu đánh cá lưới kéo công nghiệp tiếp tục hoạt động trong các vùng cấm ven bờ dành riêng cho ngư dân đánh bắt thủ công.
Những hành vi xâm phạm này đã làm gia tăng căng thẳng trên biển và góp phần làm suy giảm các loài cá nổi nhỏ như cá mòi, cá cơm và cá thu, những loài cá quan trọng trong chế độ ăn uống của người Ghana.