(vasep.com.vn) Từ ngày 26/11/2026, các lô hàng thủy sản nhập khẩu vào Great Britain, gồm Anh, Scotland và xứ Wales, phải đáp ứng các yêu cầu mới về hồ sơ chống khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
Thông tin được Bộ Môi trường, Thực phẩm và Các vấn đề Nông thôn Anh (DEFRA) công bố ngày 24/9/2026. Những thay đổi này nhằm tăng khả năng truy xuất nguồn gốc, ngăn sản phẩm có nguồn gốc từ khai thác IUU tiếp cận thị trường Anh, đồng thời đồng bộ yêu cầu hồ sơ của Anh với các quy định tương ứng của EU đã có hiệu lực từ ngày 10/1/2026.
Ba thay đổi chính về hồ sơ IUU
Thứ nhất, giấy chứng nhận khai thác sẽ được bổ sung các trường thông tin bắt buộc. Doanh nghiệp phải cung cấp thông tin về loại ngư cụ được sử dụng, khu vực khai thác và thời gian khai thác chi tiết hơn.
Thứ hai, lô hàng thủy sản đã qua chế biến trước khi nhập khẩu vào Anh phải có bản xác nhận chế biến. Yêu cầu này áp dụng cả trong trường hợp sản phẩm được chế biến tại chính quốc gia treo cờ của tàu khai thác. Như vậy, sản phẩm được tàu Việt Nam khai thác và chế biến tại Việt Nam cũng cần kèm bản xác nhận chế biến theo quy định mới.
Thứ ba, chứng từ lưu kho hiện hành sẽ được thay bằng chứng từ không thao tác. Chứng từ này được yêu cầu khi thủy sản được lưu kho tại một quốc gia trước khi nhập khẩu vào Anh hoặc khi chỉ một phần hàng hóa thuộc lô ban đầu được nhập khẩu. Chứng từ không thao tác xác nhận sản phẩm không bị thay đổi hoặc chế biến trong thời gian lưu kho. Bên cạnh đó, nhà nhập khẩu tại Great Britain phải tải toàn bộ hồ sơ IUU có liên quan lên hệ thống nhập khẩu điện tử phù hợp của Anh.
Doanh nghiệp Việt Nam cần lưu ý
Các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản khai thác sang thị trường Anh cần sớm rà soát quy trình thu thập và lưu trữ dữ liệu từ tàu cá, cơ sở thu mua, nhà máy chế biến và đơn vị logistics. Thông tin về tàu khai thác, ngư cụ, khu vực, ngày khai thác, khối lượng nguyên liệu và thành phẩm phải đầy đủ, thống nhất giữa giấy chứng nhận khai thác, bản xác nhận chế biến và chứng từ thương mại.
Doanh nghiệp cũng cần phối hợp với nhà nhập khẩu tại Anh để xác định hệ thống điện tử sử dụng, thời hạn tải hồ sơ và trách nhiệm của từng bên. Đối với nguyên liệu được lưu kho hoặc chia tách tại nước thứ ba, cần chuẩn bị chứng từ không thao tác và bảo đảm khả năng liên kết với giấy chứng nhận khai thác ban đầu. Hồ sơ thiếu, sai hoặc không thống nhất có thể làm chậm quá trình thông quan, phát sinh yêu cầu xác minh hoặc dẫn tới việc lô hàng bị từ chối. Các câu hỏi liên quan đến quy định mới có thể gửi tới Cơ quan Quản lý Biển Anh (MMO) qua địa chỉ: UKIUUSLO@marinemanagement.org.uk.