(vasep.com.vn) Các doanh nghiệp xuất khẩu cá rô phi của Trung Quốc đang đẩy mạnh tiếp cận thị trường châu Âu trong bối cảnh nguồn cung cá tuyết ngày càng hạn chế và giá tăng cao. Tuy nhiên, nhiều nhà xuất khẩu cảnh báo không nên quảng bá cá rô phi chỉ như một lựa chọn “giá rẻ thay thế” cho các loài cá thịt trắng đánh bắt tự nhiên.
Theo các doanh nghiệp trong ngành, nhu cầu từ khách hàng châu Âu đối với cá rô phi đã tăng đáng kể trong những tháng gần đây. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc hạn ngạch khai thác cá tuyết tại các ngư trường lớn như Biển Barents và Biển Bắc bị cắt giảm, khiến nguồn cung sụt giảm và giá leo thang.
Bà Josephine Wang, phụ trách thị trường quốc tế của Hainan Golden Spring Foods, cho biết công ty đã nhận được nhiều yêu cầu báo giá hơn từ các thị trường vốn trước đây không mấy quan tâm đến cá rô phi. Trong khi đó, ông David Jiang, Giám đốc điều hành Unibond Seafood International, nhận định xu hướng sử dụng các loài cá nuôi như rô phi, cá tra, cá minh thái và cá hake để thay thế cá tuyết đang ngày càng rõ nét.
Dù nhu cầu tăng, các nhà xuất khẩu vẫn thận trọng với cách thức đưa sản phẩm ra thị trường. Bà Wang lo ngại việc âm thầm thay thế cá tuyết bằng cá rô phi hoặc cá tra trong các món ăn truyền thống có thể gây phản ứng tiêu cực từ người tiêu dùng. Theo bà, điều này có thể ảnh hưởng đến hình ảnh của các loài cá nước ngọt nuôi vốn đang gặp khó khăn trong việc mở rộng chỗ đứng tại châu Âu.
Ngoài lợi thế về giá thành, các doanh nghiệp cho rằng nguồn cung ổn định là điểm mạnh quan trọng của cá rô phi. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu và địa chính trị còn nhiều bất ổn, các yếu tố như tính bền vững, khả năng cung ứng đều đặn và chi phí hợp lý ngày càng được các nhà nhập khẩu quan tâm.
Bà Sara Shi, phụ trách kinh doanh của Dalian Rich, cho biết nhiều khách hàng châu Âu đã tìm kiếm sản phẩm thay thế cá tuyết và cá haddock từ đầu năm 2025. Tuy nhiên, thay vì thay thế trực tiếp, các nhà bán lẻ có xu hướng phát triển thêm các dòng sản phẩm mới sử dụng cá rô phi hoặc cá tra. Theo bà, giá cá tuyết tăng cao cũng kéo theo giá các loài cá thay thế khác như cá tuyết Thái Bình Dương và cá minh thái Alaska tăng mạnh.
Tại hội chợ Seafood Expo Global tổ chức ở Barcelona hồi tháng 4, nhiều khách hàng châu Âu đã bày tỏ sự quan tâm đặc biệt đến các sản phẩm cá rô phi chế biến giá trị gia tăng như phi lê tẩm bột hoặc tẩm gia vị. Một số doanh nghiệp Trung Quốc thậm chí đã ký được các hợp đồng mới với khách hàng Anh phục vụ lĩnh vực dịch vụ ăn uống.
Dù vậy, giới chuyên gia nhận định cá rô phi vẫn cần thời gian để được chấp nhận rộng rãi hơn tại châu Âu, đặc biệt ở Anh – nơi người tiêu dùng vẫn ưu tiên cá tuyết và cá haddock trong các món truyền thống như fish and chips. Tuy nhiên, nếu chỉ một phần nhỏ nhu cầu cá thịt trắng chuyển sang các loài cá nuôi, ngành cá rô phi Trung Quốc vẫn sẽ hưởng lợi đáng kể.