(vasep.com.vn) Cá rô phi sông Nile (Oreochromis niloticus) là một trong những loài thủy sản nuôi phổ biến nhất thế giới, nhưng các nghiên cứu mới cho thấy loài cá này có thể gây ra những thay đổi đáng kể đối với hệ sinh thái nước ngọt khi phát tán ra môi trường tự nhiên.
Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), cá rô phi sông Nile hiện được nuôi thương mại tại hơn 100 quốc gia nhờ khả năng tăng trưởng nhanh, thích nghi tốt và giá trị kinh tế cao. Tuy nhiên, tại các thủy vực ngoài vùng phân bố tự nhiên, loài cá này được xem là một loài xâm lấn có khả năng tác động mạnh đến môi trường.
Các nghiên cứu cho thấy cá rô phi sông Nile thường khuấy động lớp bùn đáy khi kiếm ăn và sinh sản, làm tăng độ đục của nước và đưa các chất dinh dưỡng tích tụ trong trầm tích trở lại cột nước. Hiện tượng này có thể làm thay đổi cấu trúc quần xã sinh vật phù du, giảm độ trong của nước và ảnh hưởng đến chuỗi thức ăn thủy sinh.
Ngoài ra, việc khuấy động trầm tích liên tục còn tác động tiêu cực đến thực vật thủy sinh, động vật không xương sống sống đáy và các loài thủy sản bản địa. Một số nghiên cứu tại Brazil ghi nhận cá rô phi sông Nile có thể thúc đẩy quá trình phú dưỡng tại các hồ chứa và thủy vực có tốc độ trao đổi nước thấp, làm gia tăng nguy cơ bùng phát tảo và vi khuẩn lam.
Các chuyên gia cho rằng thách thức lớn nhất không nằm ở việc nuôi cá rô phi sông Nile mà ở nguy cơ phát tán ra môi trường tự nhiên. Khi quần thể đã hình thành với mật độ cao, việc kiểm soát hoặc loại bỏ loài này thường rất tốn kém và khó thực hiện.
Dù tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong nuôi trồng thủy sản toàn cầu, cá rô phi sông Nile vẫn đặt ra bài toán cân bằng giữa lợi ích kinh tế và bảo vệ đa dạng sinh học tại nhiều quốc gia.