Trung Quốc ban hành Lệnh số 280 về đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nhập khẩu ở nước ngoài

Doanh nghiệp sản xuất thực phẩm xuất khẩu vào Trung Quốc phải đăng ký với GACC

Theo Lệnh số 280, các doanh nghiệp sản xuất, chế biến, lưu trữ thực phẩm ở nước ngoài xuất khẩu sang Trung Quốc phải thực hiện đăng ký với GACC. Quy định này không áp dụng đối với doanh nghiệp sản xuất, chế biến, bảo quản phụ gia thực phẩm và sản phẩm liên quan đến thực phẩm.

GACC là cơ quan chịu trách nhiệm đăng ký và quản lý doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nhập khẩu ở nước ngoài. Doanh nghiệp chỉ được xem xét cho phép xuất khẩu vào Trung Quốc khi đáp ứng các yêu cầu đăng ký, được cấp mã đăng ký và tiếp tục duy trì điều kiện tuân thủ trong thời hạn hiệu lực.

Một điểm đáng chú ý là GACC sẽ quản lý theo nguyên tắc rủi ro. Cơ quan này căn cứ vào hệ thống quản lý an toàn thực phẩm và tình hình an toàn thực phẩm của quốc gia hoặc vùng lãnh thổ nơi doanh nghiệp đặt trụ sở; mức độ rủi ro của loại thực phẩm liên quan; đồng thời đánh giá tình trạng thực tế của doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, GACC quy định phương thức đăng ký, hồ sơ đăng ký, quy trình xem xét và các yêu cầu quản lý tương ứng.

Nhóm thực phẩm trong danh mục phải có giới thiệu từ cơ quan thẩm quyền

Lệnh số 280 nêu rõ, GACC sẽ căn cứ vào các yếu tố như nguồn gốc nguyên liệu thực phẩm, quy trình sản xuất – chế biến, dữ liệu lịch sử về an toàn thực phẩm, đặc điểm nhóm người tiêu dùng, phương thức tiêu thụ và thông lệ quốc tế để xác định và công bố công khai “Danh mục các loại thực phẩm nhập khẩu phải đăng ký theo hình thức do cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu giới thiệu”.

Đối với thực phẩm thuộc danh mục này, doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nhập khẩu vào Trung Quốc phải có thư giới thiệu từ cơ quan có thẩm quyền của quốc gia hoặc vùng lãnh thổ nơi doanh nghiệp đặt trụ sở. Cơ quan thẩm quyền nước xuất khẩu phải tiến hành kiểm tra, thanh tra và cung cấp báo cáo kiểm tra, thanh tra, thư giới thiệu doanh nghiệp đạt yêu cầu đăng ký cho GACC.

Đây là nội dung doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý, nhất là với các nhóm hàng thực phẩm có yêu cầu quản lý chặt về an toàn, vệ sinh và truy xuất nguồn gốc khi xuất khẩu vào Trung Quốc.

Hồ sơ đăng ký phải bằng tiếng Trung hoặc tiếng Anh

Theo Lệnh số 280, nhà sản xuất thực phẩm nhập khẩu ở nước ngoài có thể tự mình hoặc thông qua đại lý nộp hồ sơ đề nghị đăng ký cho GACC. Hồ sơ gồm: thông tin đăng ký doanh nghiệp; tài liệu chứng minh của doanh nghiệp như giấy phép kinh doanh hoặc giấy chứng nhận do cơ quan có thẩm quyền của quốc gia/vùng lãnh thổ nơi doanh nghiệp đặt trụ sở cấp; và bản tuyên bố của doanh nghiệp cam kết tuân thủ các yêu cầu của Lệnh số 280.

Đối với doanh nghiệp có sản phẩm thuộc danh mục phải được cơ quan thẩm quyền giới thiệu, hồ sơ còn phải có báo cáo xem xét, kiểm tra và thư giới thiệu do cơ quan có thẩm quyền nước sở tại cấp.

Khi cần thiết, GACC có thể yêu cầu doanh nghiệp cung cấp thêm tài liệu liên quan đến hệ thống an toàn, vệ sinh và bảo vệ thực phẩm, loại hình sản xuất, năng lực sản xuất và các thông tin khác. Hồ sơ đăng ký phải được lập bằng tiếng Trung hoặc tiếng Anh. Cơ quan thẩm quyền nước sở tại và doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về tính xác thực, đầy đủ và hợp pháp của tài liệu.

GACC có thể kiểm tra hồ sơ, video hoặc tại chỗ

GACC có thể tự mình hoặc ủy quyền cho các cơ quan liên quan tiến hành đánh giá, rà soát doanh nghiệp bằng hình thức kiểm tra văn bản, kiểm tra qua video, kiểm tra tại chỗ hoặc kết hợp các hình thức này, căn cứ trên mức độ rủi ro về an toàn thực phẩm nhập khẩu.

Doanh nghiệp và cơ quan thẩm quyền nước sở tại phải phối hợp đầy đủ trong quá trình đánh giá. Doanh nghiệp đạt yêu cầu sẽ được GACC cấp mã đăng ký tại Trung Quốc. Nếu không đạt, GACC sẽ thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do từ chối.

Khi xuất khẩu thực phẩm vào Trung Quốc, doanh nghiệp đã đăng ký phải ghi rõ mã đăng ký tại Trung Quốc hoặc mã do nước sở tại cấp trên bao bì sản phẩm.

Thời hạn đăng ký là 5 năm

Thời hạn đăng ký của doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nhập khẩu ở nước ngoài là 5 năm. GACC căn cứ vào ngày bắt đầu và ngày kết thúc hiệu lực đăng ký để xác định việc cho phép nhập khẩu.

Theo Lệnh số 280, số đăng ký doanh nghiệp sẽ được tự động gia hạn thêm 5 năm kể từ ngày hết hiệu lực, trừ một số trường hợp. Các trường hợp không được tự động gia hạn gồm: thực phẩm nhập khẩu thuộc danh mục các loại thực phẩm không được tự động gia hạn do GACC công bố riêng; doanh nghiệp không đáp ứng yêu cầu đăng ký và đang trong thời gian khắc phục; hoặc GACC tạm đình chỉ nhập khẩu loại thực phẩm liên quan từ quốc gia/vùng lãnh thổ nơi doanh nghiệp đặt trụ sở.

Đối với doanh nghiệp có sản phẩm thuộc danh mục không được tự động gia hạn đăng ký, nếu có nhu cầu tiếp tục đăng ký, doanh nghiệp phải nộp hồ sơ gia hạn cho GACC trong khoảng thời gian từ 3 đến 12 tháng trước khi hết hạn đăng ký.

Thay đổi lớn có thể phải đăng ký lại

Trong thời hạn hiệu lực đăng ký, nếu thông tin đăng ký của doanh nghiệp thay đổi, doanh nghiệp phải nộp hồ sơ đề nghị thay đổi thông qua hệ thống đăng ký tới GACC, kèm bảng đối chiếu thông tin thay đổi và tài liệu chứng minh liên quan.

Tuy nhiên, đối với các thay đổi có ảnh hưởng lớn đến hệ thống quản lý an toàn và vệ sinh thực phẩm của doanh nghiệp, như chuyển địa điểm sản xuất, thay đổi người đại diện theo pháp luật, hoặc thay đổi mã số đăng ký do cơ quan có thẩm quyền nước sở tại cấp, GACC sẽ không chấp nhận điều chỉnh mà yêu cầu doanh nghiệp nộp hồ sơ đăng ký mới. Mã số đăng ký tại Trung Quốc của doanh nghiệp sẽ hết hiệu lực kể từ ngày thông báo.

Tăng cường giám sát sau đăng ký

GACC có thể tiến hành kiểm tra, rà soát lại để xác định doanh nghiệp đã đăng ký có tiếp tục đáp ứng yêu cầu hay không. Nếu phát hiện doanh nghiệp không còn đáp ứng yêu cầu đăng ký, GACC có thể yêu cầu khắc phục trong thời hạn quy định và đình chỉ nhập khẩu thực phẩm từ doanh nghiệp liên quan trong thời gian khắc phục.

GACC cũng có thể hủy bỏ đăng ký và công bố công khai trong các trường hợp như: doanh nghiệp gây ra sự cố nghiêm trọng về an toàn thực phẩm; phát hiện vi phạm nghiêm trọng trong quá trình kiểm tra, kiểm dịch khi nhập khẩu vào Trung Quốc; hệ thống quản lý an toàn thực phẩm và vệ sinh có vấn đề nghiêm trọng; không đáp ứng yêu cầu sau khi đã được yêu cầu khắc phục; cung cấp tài liệu giả mạo, che giấu thông tin; từ chối hợp tác điều tra; hoặc cho thuê, chuyển nhượng, mua bán, sử dụng trái phép mã số đăng ký.

Doanh nghiệp thủy sản cần lưu ý

Đối với doanh nghiệp thủy sản Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc, Lệnh số 280 cho thấy xu hướng quản lý nhập khẩu thực phẩm của Trung Quốc ngày càng dựa nhiều hơn vào đánh giá rủi ro, hồ sơ đăng ký, điều kiện an toàn thực phẩm và sự tuân thủ liên tục sau khi được cấp mã.

Doanh nghiệp cần chủ động rà soát tình trạng mã đăng ký hiện có, kiểm tra thông tin pháp lý, địa chỉ cơ sở sản xuất, người đại diện pháp luật, mã số do cơ quan thẩm quyền nước sở tại cấp và các thay đổi có thể ảnh hưởng đến hiệu lực đăng ký. Đồng thời, doanh nghiệp cần duy trì hệ thống quản lý an toàn thực phẩm, hồ sơ truy xuất nguồn gốc và khả năng phối hợp với cơ quan thẩm quyền khi được yêu cầu kiểm tra, rà soát hoặc bổ sung tài liệu.

Việc chuẩn bị sớm sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế nguy cơ gián đoạn xuất khẩu, đặc biệt trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục tăng cường quản lý an toàn thực phẩm nhập khẩu và siết chặt trách nhiệm của doanh nghiệp sau đăng ký.

Kim Thu