Văn hóa doanh nghiệp thời hội nhập

TS. Hồ Quốc Lực 08:43 07/03/2024 Kim Thu
Thời bao cấp không quan tâm, không biết khái niệm văn hóa doanh nghiệp (VHVN). Mãi sau khi đất nước đổi mới khoảng chục năm, chương trình đào tạo quản trị kinh doanh mới cập nhật. Do mới mẻ, nội dung VHDN được hoàn thiện, bổ sung từng bước. Khái quát chuyên đề này xoay quanh khái niệm, ý nghĩa, nội dung, vai trò của VHDN tác động tới tiến trình tồn tại và phát triển doanh nghiệp (DN).

Giai đoạn hội nhập mạnh mẽ, tất cả mọi lĩnh vực, mọi mặt, mọi nơi phải chuyển mình theo dòng chảy, xu thế mới; nếu không muốn bị bỏ lại phía sau, tụt hậu. Khái niệm, nội dung VHDN cũng được cập nhật kịp thời, diễn đạt rất cô đọng, dễ hiểu, dễ nắm bắt và hơn hết rất thiết thực.

Chuyên gia kinh tế TRẦN SĨ CHƯƠNG trong bài phỏng vấn của nhà báo Quốc Học, đăng trên số Xuân 2024 Thời báo Kinh tế Sài Gòn (trang 60-63) chia ra hai loại văn hóa, văn hóa công và văn hóa riêng. Còn trước đây khái quát dân hóa quốc gia, vùng miền, dân tộc, tổ chức, nhóm người…

Bây giờ VĂN HÓA CÔNG là nếp sống chung mà mọi người trong một tổ chức hay một hoạt động nào đó phải tuân thủ. Còn VĂN HÓA RIÊNG phụ thuộc vào đặc thù tính cách của một dân tộc, một địa phương thì chỉ liên quan đến những nhóm người đặc thù đó. Điều không thể khác hơn trong nhận định từ trước đến nay là nếu coi DN như cái cây, thì văn hóa là cái gốc, quản trị là thân, chiến lược là nhánh. VHDN là đều kiện đủ, là yếu tố then chốt quyết định thành bại của DN. Bởi nếu không có cái gốc văn hóa tốt thì dù có quản trị tốt, có chiến lược tốt thì cái cây cũng èo uột và bật gốc hồi nào không hay.

Nội dung VHDN ông Trần Sĩ Chương nêu ra cũng gói gọn hết sức súc tích và cô đọng, thời đại hội nhập, làm ăn với nhau phải tuân thủ văn hóa công. Nền tảng văn hóa CÔNG chỉ cần thực thi hai chuyện là TUÂN THỦ PHÁP LUẬTLÀM NHỮNG GÌ ĐÃ HỨA. Tuân thủ pháp luật là điều cơ bản nhất. Qua đó đối tác của DN mới an tâm và giảm thiểu rủi ro. Tuân thủ pháp luật, không chỉ hệ thống pháp luật của bên DN bị điều chỉnh mà còn tuân thủ pháp luật phía đối tác nếu là quan hệ kinh doanh quốc tế.

Trước đây khái niệm VHDN chung nhất, cơ bản là chuẩn mực tất cả hoạt động, thậm chí từng hành vi thành viên trong DN, thông qua hệ thống quy chế được ban hành, cập nhật và bổ sung để ngày càng hoàn thiện hơn. Trong hệ thống quy chế đó, hết sức lưu tâm trong việc chấp hành pháp luật; trong việc nỗ lực xây dựng hình ảnh, thương hiệu mà cụ thể có việc phải giữ uy tín thông qua cố gắng tối đa thực thi những gì đã hứa, đã thỏa thuận.

Tiến trình thực thi hệ thống quy chế đó dần sẽ tạo ra nếp, thói quen, quán tính… và tiến tới hình thành những giá trị là tài sản vô hình của DN. Trong đó những giá trị cao nhất được coi là giá trị cốt lõi. Hầu hết các DN đầu đàn Việt đều có tuyên bố giá trị cốt lõi của mình. Như minh bạch, chính trực, tận tâm, trung thành…

Một nội dung, tôi cho rằng hết sức thấu đáo, ông Chương đã nêu lên khái niệm VỐN XÃ HỘI. Và theo ông Vốn xã hội là lòng tin (mức độ lòng tin) giữa người và người, giữa người và hệ thống. Vốn xã hội là yếu tố nội lực quyết định sự thành công trong phát triển đất nước. Vốn xã hội được cấu thành bởi một là giá trị văn hóa truyền thống, hai là hệ thống pháp trị công minh.

Ông Chương cũng đưa ra một minh chứng sống động. Đó là ông Lý Quang Diệu, Thủ tướng Singapore, bắt đầu xây dựng văn hóa quốc gia và quản lý đất nước chỉ bằng một câu: “Các doanh nhân là xương sống quốc gia. Đất nước chỉ cần anh, chị một chuyện, đó là “Nói và làm”. Quan chức cũng vậy. Dần dần tạo ra nếp sống, tạo ra lòng tin và sau cùng tạo ra vốn xã hội lớn. Ông Lý Quang Diệu đã quyết định tư duy người Singapore, nên đa số doanh nhân Singapore đi đâu cũng được tin, nói được làm được, đã đóng góp vô cùng to lớn vào sự phát triển quốc gia này.

Văn hóa quốc gia do lãnh đạo quốc gia cầm chịch, VHDN hiển nhiên do người chủ DN quyết định. Tuy nhiên, cái khó cho doanh nhân ta là Vốn xã hội của ta còn quá thấp. Thể hiện ở lòng tin đối tác, lòng tin nội bộ chưa cao và môi trường kinh doanh của ta còn quá nhiều rủi ro khiến cho Vốn xã hội hình thành càng chậm chạp.

Tóm lại theo ông Trần Sĩ Chương, hai nội dung lớn đáng lưu tâm nhất để hình thành VHDN là TUÂN THỦ PHÁP LUẬTGIỮ VỮNG UY TÍN trong hoạt động của DN. Tuy nhiên, VỐN XÃ HỘI của ta còn thấp, ảnh hưởng quá lớn tới tiến trình xây dựng VHDN. Như vậy vấn đề xây dựng nội lực (Vốn xã hội) trở nên hết sức cấp thiết. Việc hình thành những chuẩn mực trong xã hội trở nên khẩn trương hơn bao giờ hết, Nhà nước phải nhanh tay hơn thể hiện vai trò trọng trách của mình. Chậm chân thì thua thiệt.

Góc nhìn của tôi, ông Trần Sĩ Chương (và nhà báo Quốc Học) đã gửi một món quà đầu Xuân hết sức có giá trị, hết sức quý báu cho các doanh nhân không có nhiều cơ hội tiếp cận về những nội dung cốt lõi để tạo nền tảng vững chắc phát triển DN, nhất là các DN thủy sản kinh doanh quốc tế rất cần xây dựng một VHDN chuẩn quốc tế. Thiết nghĩ, các doanh nhân thủy sản chúng ta cần tìm và đọc bài viết liên quan nêu trên.

TS. Hồ Quốc Lực - Nguyên Chủ tịch VASEP, Chủ tịch HĐQT FIMEX VN

Bạn đang đọc bài viết Văn hóa doanh nghiệp thời hội nhập tại chuyên mục TS. Hồ Quốc Lực của Hiệp hội VASEP
van hoa doanh nghiep ts. ho quoc luc

TIN MỚI CẬP NHẬT

Mỹ công bố kết quả cuối cùng POR21 thuế chống bán phá giá cá tra Việt Nam: Mức thuế tăng mạnh so với sơ bộ

 |  09:45 13/08/2026

(vasep.com.vn) Ngày 12/8/2026, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đã công bố kết quả cuối cùng của đợt rà soát hành chính lần thứ 21 (POR21) đối với lệnh thuế chống bán phá giá cá tra – cá basa đông lạnh của Việt Nam, cho giai đoạn rà soát từ ngày 1/8/2023 đến 31/7/2024. Kết quả POR21 được đánh giá là không thuận lợi đối với cá tra Việt Nam, nhất là khi đặt trong bối cảnh chi phí tiếp cận thị trường Hoa Kỳ đang tăng.

Giá cá thịt trắng tại Anh biến động trái chiều

 |  08:46 13/08/2026

(vasep.com.vn) Giá các mặt hàng cá thịt trắng tại ba chợ đầu mối lớn của Anh ghi nhận diễn biến trái chiều trong tuần đầu tháng 8, phản ánh sự khác biệt về nguồn cung và nhu cầu từng loài. Tại chợ Peterhead – cảng cá lớn nhất Vương quốc Anh tính theo sản lượng cập cảng – giá cá tuyết Đại Tây Dương (cod) tăng nhẹ lên 7,38 GBP/kg, trong khi cá tuyết chấm đen (haddock) giảm mạnh xuống còn 3,34 GBP/kg. Đáng chú ý, giá cá hake bật tăng hơn 60%, đạt 5,46 GBP/kg, còn cá pollock không ghi nhận giao dịch trong ngày 3/8.

Ecuador chấp thuận Santa Priscila mua tài sản của Ecuaprotein

 |  08:45 13/08/2026

(vasep.com.vn) Cơ quan Giám sát Cạnh tranh Kinh tế Ecuador (SCE) đã phê duyệt đề xuất của Santa Priscila mua lại một số tài sản của Proteinas del Ecuador (Ecuaprotein) phục vụ sản xuất thủy phân tôm và cá.

Châu Âu đối mặt áp lực cạnh tranh trong ngành thức ăn thủy sản toàn cầu

 |  08:44 13/08/2026

(vasep.com.vn) Từng giữ vai trò dẫn dắt ngành thức ăn thủy sản toàn cầu nhờ nền tảng nghiên cứu, công nghệ và các tiêu chuẩn chất lượng cao, châu Âu hiện đang chịu sức ép cạnh tranh ngày càng lớn từ các nhà sản xuất tại châu Á và Mỹ Latinh. Tuy vậy, khu vực này vẫn được đánh giá là trung tâm đổi mới công nghệ và phát triển bền vững của ngành.

Cách xử lý thuế Section 301 khi CBP tạm giữ hàng hóa

 |  08:43 13/08/2026

(vasep.com.vn) Thuế Section 301 mới của Mỹ khiến hàng nhập khẩu có thể đồng thời chịu thuế 10–12,5% và bị CBP tạm giữ theo UFLPA vì nghi vấn lao động cưỡng bức. Hai cơ chế vận hành độc lập, nên doanh nghiệp có thể đã nộp thuế nhưng hàng vẫn bị từ chối; việc hoàn thuế kéo dài 12–18 tháng. Bài viết đề xuất ba phương án: tái xuất, chuyển vào kho ngoại quan hoặc khu thương mại tự do để hoãn thuế, hoặc nộp thuế rồi khiếu nại. Kiểm tra truy xuất, bảo lãnh và dừng khai báo tự động.

Triển vọng cá rô phi Việt Nam đến năm 2030 

 |  08:37 13/08/2026

(vasep.com.vn) 6 tháng đầu năm 2026 đang cho thấy cá rô phi Việt Nam bước vào một giai đoạn phát triển mới, với tốc độ tăng trưởng xuất khẩu tích cực nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về quy mô sản xuất, chất lượng và khả năng cạnh tranh quốc tế. 

Chuyên gia: Tương lai nuôi trồng thủy sản châu Phi phụ thuộc vào giới trẻ, dữ liệu và hợp tác

 |  09:27 12/08/2026

(vasep.com.vn) Theo ông Salifu Eyiojotule Daniel, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành AquaProX Africa (Nigeria), ngành nuôi trồng thủy sản châu Phi đang đứng trước cơ hội phát triển mạnh mẽ nhưng cần chuyển trọng tâm từ mở rộng sản lượng sang xây dựng hệ sinh thái phát triển bền vững.

Thuế Điều 301 của Mỹ tạo sức ép mới lên xuất khẩu Việt Nam

 |  08:56 12/08/2026

(vasep.com.vn) Giá trị thương mại của ngành khai thác cua tại khu vực biển Bering và quần đảo Aleut (Bering Sea and Aleutian Islands) tăng khoảng 37,5% so với năm trước, giúp giảm mức phí thu hồi chi phí quản lý của Chính phủ Mỹ đối với chương trình khai thác cua niên vụ 2026/2027.

Nghiên cứu xác định công thức thức ăn tối ưu cho cá trắng hồ

 |  08:52 12/08/2026

(vasep.com.vn) Nghiên cứu được thực hiện trong 16 tuần ở nhiệt độ nước 8,5°C với 450 con cá trắng hồ, nhằm đánh giá ảnh hưởng của các mức protein, lipid khác nhau và việc bổ sung bột BSF đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn, khả năng tiêu hóa và hệ vi sinh vật đường ruột.

Tôm Ecuador mở rộng nguồn cung: Đâu là lợi thế của tôm Việt?

 |  08:21 12/08/2026

(vasep.com.vn) Tháng 6/2026, Ecuador vượt Ấn Độ để trở thành nguồn cung tôm lớn nhất của Mỹ trong tháng. Mỹ nhập 62,6 triệu pound tôm Ecuador, tăng 58,3% so với cùng kỳ và cao hơn lượng nhập từ Ấn Độ gần 5 triệu pound. Lũy kế sáu tháng đầu năm, lượng tôm Ecuador vào Mỹ đạt 317,7 triệu pound, tăng 27,4%, trong khi tổng nhập khẩu tôm của Mỹ vẫn giảm 5,1%.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC