Nhập khẩu bột cá của Trung Quốc đạt kỷ lục 1,96 triệu tấn

James Frank, giám đốc điều hành của MSICeres, một công ty kinh doanh bột cá của Peru, cho biết: "Lượng tiêu thụ bột cá của Trung Quốc đã đạt mức cao nhất trong thập kỷ qua và ước tính sẽ đạt 2,22 triệu tấn vào năm 2024, tăng 11,5% so với năm 2023".

Jean-Francois Mitten, một nhà phân tích ngành bột cá, chia sẻ với Undercurrent News: "Mặc dù tình hình kinh tế ở Trung Quốc, năm ngoái vẫn là một kỷ lục. Có vẻ như Trung Quốc vẫn cần rất nhiều protein."

Lượng nhập khẩu tăng mạnh đã đẩy lượng hàng tồn kho tại các cảng Trung Quốc lên mức cao kỷ lục là 370.000 tấn vào tháng 10 năm 2024, tăng 110% so với mức thấp nhất trong năm. Theo dữ liệu thị trường từ Undercurrent News, đến đầu tháng 2 năm 2025, lượng hàng tồn kho tại cảng đã ở mức khoảng 228.800 tấn.

Việc tích trữ này diễn ra khi các nhà nhập khẩu Trung Quốc tìm cách phòng ngừa nguy cơ gián đoạn nguồn cung sau tình trạng thiếu hụt do hiện tượng El Niño ở Peru vào năm 2023. Hoạt động dự trữ này trùng với thời điểm sản lượng của Peru phục hồi mạnh mẽ, nâng tổng lượng hàng xuất khẩu của nước này lên 4,61 triệu tấn vào năm 2024, tăng 134% so với năm 2023.

Việt Nam và Nga tiếp tục giữ vị trí là nhà cung cấp lớn thứ hai và thứ ba cho Trung Quốc, lần lượt cung cấp 207.000 tấn và 151.000 tấn vào năm 2024. Tuy nhiên, thị phần của họ đã giảm do khối lượng cung ứng từ Peru phục hồi. Chile đã trở thành nhà cung cấp lớn thứ tư, với 147.000 tấn bột cá sang Trung Quốc vào năm 2024, tăng 32% so với năm trước. Thái Lan đứng cuối danh sách các nhà cung cấp lớn nhất, với hơn 100.000 tấn chủ yếu là nội tạng cá ngừ và cá đánh bắt tự nhiên.

Một số nhà cung cấp chính đã trải qua sự suy giảm đáng kể. Lượng hàng nhập khẩu từ Mexico đã giảm gần một nửa xuống còn 56.000 tấn vào năm 2024, so với mức 100.000 tấn vào năm 2023. Lượng xuất khẩu từ Ấn Độ cũng giảm một nửa xuống còn 66.000 tấn từ mức 124.000 tấn trong năm 2023. Tương tự, các lô hàng từ Mauritania giảm xuống còn 54.000 tấn vào năm 2024, từ mức 58.500 tấn trong năm trước.

Thay đổi động lực thị trường

Mặc dù Trung Quốc nhập khẩu lượng lớn sản phẩm bột cá từ Peru, nhưng chất lượng bột cá từ Peru đã thay đổi, dẫn đến sự giảm thị phần của các loại bột cá cao cấp trong nguồn cung của Peru cho Trung Quốc.

Frank cho biết: "Trạng thái bình thường mới là tình trạng thiếu hụt nguồn cung cấp cá siêu cao cấp của Peru, và nhiều nguồn cung cấp cá hảo hạng hơn đã biến mất, thay vào đó là khối lượng lớn bột cá tiêu chuẩn."

Mitten giải thích rằng mặc dù các loại bột cá siêu cao cấp thường được ưa chuộng, nhưng người mua Trung Quốc thường trộn nhiều loại bột cá có chất lượng khác nhau để quản lý chi phí. "Họ không chỉ sử dụng bột cá siêu phẩm từ Peru. Khi sản xuất thức ăn chăn nuôi, họ trộn các loại bột cá với chất lượng và nguồn gốc khác nhau để giảm giá thành."

Tính đến nay, 10 nhà cung cấp hàng đầu của Trung Quốc chiếm tới 1,75 triệu tấn bột cá, trong khi năm quốc gia cung cấp hơn 100.000 tấn bột cá cho nước này là Peru, Việt Nam, Nga, Chile và Thái Lan.

Mitten cho biết: "Thị phần hàng nhập khẩu từ Peru vào Trung Quốc đã liên tục giảm trong nhiều năm. Trước đây, tỷ lệ này chiếm 65-85% tổng nhập khẩu, nhưng giờ chỉ còn dưới 50%."

Nhìn về phía trước, Mitten cho rằng một số nhà tham gia thị trường Trung Quốc kỳ vọng lượng nhập khẩu sẽ giảm khoảng 50.000 tấn vào năm 2025, mặc dù mức giảm này là khá nhỏ nhưng vẫn đáng kể.

Tuy nhiên, Frank lạc quan rằng mùa đánh bắt cá đầu tiên của Peru trong năm nay sẽ cung cấp nguồn bột cá ổn định cho Trung Quốc. Tính đến đầu tháng 2 năm 2025, mùa đánh bắt đầu tiên ở miền nam Peru đã sản xuất được 79.150 tấn cá cơm, chiếm 31,5% trong tổng hạn ngạch 251.000 tấn, với cảng Pacocha dẫn đầu, chiếm 41% tổng sản lượng.