Cụ thể, chuyên gia Fulbright cho rằng các nhà soạn luật đang rơi vào một cách nhìn nhận phiến diện và lạc hậu khi đánh giá mối quan hệ giữa người sử dụng lao động và người lao động là quan hệ xung đột. Theo ông, tinh thần của dự thảo đang can thiệp quá sâu, quá thô bạo và quá chi tiết vào quan hệ lao động giữa người làm và người sử dụng lao. Tư duy này không có tính thị trường, thậm chí đi ngược lại chủ trương so với luật hiện hành.
"Dự thảo Bộ Luật Lao động không có dáng dấp của một chính sách được tư duy mạch lạc, được đánh giá một cách cẩn trọng và phù hợp với nền kinh tế mới, nhiều điểm là bước lùi so với bộ Luật Lao động 2012. Đây là nhận xét của TS Vũ Thành Tự Anh, Đại học Fulbright Việt Nam nêu lên ngày 18/9 tại Hội thảo "Dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi): Những tác động bất lợi và kiến nghị", nơi rất nhiều ý kiến trái chiều được nêu lên với dự thảo luật có ý nghĩa hết sức quan trọng với nền kinh tế.
"Nhà soạn luật sợ người lao động làm quá giờ kiệt sức, sợ giới chủ bóc lột dù 2 bên đã có thỏa thuận. Tư duy đằng sau là tư duy nhà nước phụ mẫu, không tôn trọng quyền tự chủ, tự quyết của người lao động và chủ sử dụng, dù đã có khế ước lao động", chuyên gia nhận định.
Ông Vũ Thành Tự Anh cho rằng nhiệm vụ của Nhà nước là phải làm thế nào để khế ước lao động được thực thi, thay vì ngồi nghĩ thay cho 2 bên.
Trong khi đó, vị này cho rằng nền kinh tế vẫn phụ thuộc vào lao động, thẳng thắn là lao động giá rẻ, giản đơn với quy mô lớn.
Vì vậy, khi bộ luật được đưa ra, Việt Nam không thể toàn dụng lao động vì những giới hạn liên quan thời gian làm thêm, tiền lương lũy kế… Với những giới hạn này thậm chí còn khiến Việt Nam thiểu dụng lao động và tạo ra thất nghiệp có tính cơ cấu do chính sách.
Theo chuyên gia, chính sách tính tiền lương làm thêm ngoài giờ theo hướng lũy kế còn tạo ra khuyến khích ngược, khiến người lao động lười hơn. Tiền lương cao vào những giờ làm thêm sau sẽ tạo động lực để người lao động làm việc sơ sài trong 2 giờ đầu, để có giờ làm thêm thứ 3, thứ 4.
Ông cho rằng các khuyến khích ngược đầy rẫy trong bộ luật này. Các quy định sẽ làm tăng chi phí tuân thủ và chi phí cưỡng chế tuân thủ. Nếu bộ luật ra đời với tinh thần này, người sử dụng lao động sẽ tìm cách lách dẫn tới tăng chi phí. Đây là lãng phí xã hội không cần thiết.
Mặt khác, lợi thế so sánh của Việt Nam đang mất đi rất lớn khi tốc độ tăng năng suất chỉ 2-3% còn tốc độ tăng tiền lương trong suốt 15 năm qua khoảng 7-8%. "Với bộ luật lao động này lợi thế so sánh của chúng ta tiếp tục xói mòn, làm Việt Nam thất thế hơn trong môi trường cạnh tranh quốc tế", TS Vũ Thành Tự Anh nhận định.
Tưởng là lo cho người lao động nhưng thực tế lại khiến người lao động lười biếng hơn và tăng chi phí cho chủ sử dụng lao động, dẫn đến hệ quả người chủ phải giảm bớt giờ làm đi.
TS Vũ Thành Tự Anh
Chuyên gia Fulbright cho rằng thị trường lao động phải linh hoạt, nghĩa là tạo ra không gian để người sử dụng lao động sử dụng lao động một cách hiệu quả nhất. Ví dụ sống trong thời kỳ hội nhập và công nghệ 4.0, rất nhiều người phải làm việc ban đêm với khách hàng bên Mỹ, khi đó sẽ được tính lương là làm việc ngoài giờ sẽ khó để cạnh tranh. "Chỉ cần người lao động đồng thuận, tại sao Nhà nước phải lo người lao động kiệt sức khi làm việc ban đêm?", vị TS đặt dấu hỏi.
"Với các tiêu chí quá lạc hậu về tư duy, không đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế và trong nhiều trường hợp gây tổn hại cho nền kinh tế thì Luật Lao động (sửa đổi) đoạt giải quán quân. Bộ luật này chưa sẵn sàng để đưa ra Quốc hội phê chuẩn", chuyên gia nhận xét.
Bộ Luật Lao động (sửa đổi) được trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp thứ 7 (tháng 6/2019) và đang được tiếp tục chỉnh lý để trình phê duyệt vào kỳ họp tháng 10 tới. So với luật hiện hành thông qua năm 2012, dự thảo luật sửa đổi đề xuất giảm số giờ làm từ 48 tiếng/tuần xuống còn 44 tiếng/tuần, điều chỉnh tổng số giờ làm thêm trong năm, khống chế giờ làm thêm theo tuần và tăng mức tính lũy kế tiền lương làm thêm cho người lao động...
Các đề xuất này gặp phải sự phản đối cộng đồng doanh nghiệp. Các doanh nghiệp đề nghị giữ nguyên số giờ làm 48 tiếng/tuần. Doanh nghiệp cũng đề nghị bỏ trần làm thêm theo tháng, nới tổng số giờ làm thêm cao hơn mức hiện hành 200 giờ/năm và 300 giờ/năm với trường hợp đặc biệt để tránh ảnh hưởng tới các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm có tính mùa vụ...
(vasep.com.vn) Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) vừa quyết định gia hạn thêm 3 tháng cuộc điều tra theo Điều 301 đối với Việt Nam về bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ (SHTT). Kết luận của cuộc điều tra sẽ được đưa ra chậm nhất vào ngày 28/2/2027.
(vasep.com.vn) Từ ngày 5/1/2027, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) áp dụng tiêu chí mới để xác định tư cách bên đứng tên nhập khẩu và siết điều kiện khai báo đối với bên đứng tên nhập khẩu nước ngoài. Doanh nghiệp thủy sản Việt Nam cần xác nhận ai đứng tên trên hồ sơ hải quan Mỹ, đặc biệt nếu đang nhập khẩu qua công ty liên kết tại Mỹ hoặc bán hàng theo điều kiện bên bán chịu trách nhiệm làm thủ tục nhập khẩu.
(vasep.com.vn) Giá bán buôn cá minh thái tại vùng Viễn Đông Nga giảm 5,6% trong sáu tuần, xuống còn 203 rúp/kg. Nguồn cung tăng nhờ điều kiện khai thác thuận lợi và sản lượng đánh bắt cải thiện là những yếu tố chính gây áp lực lên giá.
(vasep.com.vn) Tại hội nghị ở Buenos Aires, Brett Glencross, Giám đốc kỹ thuật IFFO, đã trình bày kết quả dự án thu thập dữ liệu sơ cấp kéo dài bốn năm. Dave Robb, Giám đốc bền vững tại Cargill Aqua Nutrition, phân tích ý nghĩa của dữ liệu đối với các nhà sản xuất thức ăn và doanh nghiệp nuôi trồng thủy sản.
(vasep.com.vn) New Zealand đang mở rộng hợp tác giám sát hàng hải với các quốc đảo Nam Thái Bình Dương, đặc biệt là Fiji và Vanuatu, nhằm nâng cao năng lực phát hiện khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), buôn lậu và các hoạt động trái phép trên biển.
(vasep.com.vn) Chỉ còn ít ngày trước hạn chót, Mauritania và Liên minh châu Âu (EU) vẫn chưa đạt được thỏa thuận mới về nghề cá. Ủy ban châu Âu đã thông báo Nghị định thư thực thi Hiệp định đối tác nghề cá bền vững EU – Mauritania sẽ hết hiệu lực vào nửa đêm ngày 14/11. Nếu không có giải pháp, 60 tàu cá châu Âu sẽ không được phép khai thác trong vùng biển Mauritania từ ngày 15/11.
(vasep.com.vn) Giá cá rô phi tại thị trường Brazil giảm nhẹ trong tháng 10/2026 do nhu cầu suy yếu và tốc độ tiêu thụ chậm, theo khảo sát công bố ngày 11/11 của Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế Ứng dụng (Cepea) thuộc Đại học São Paulo.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu tại Benin cho thấy bột ấu trùng ruồi lính đen có tiềm năng thay thế hoàn toàn bột cá trong khẩu phần ăn của cá rô phi sông Nile nuôi nhốt mà không ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng và phát triển sinh lý.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá ngừ Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong tháng 10/2026, đưa kim ngạch 10 tháng đầu năm vượt 816 triệu USD. Tuy nhiên, phía sau những con số tích cực là thị trường thế giới vẫn phân hóa mạnh, nhu cầu phục hồi chậm trong khi giá nguyên liệu tăng cao. Điều này đang đặt doanh nghiệp trước bài toán vừa giữ đơn hàng, vừa bảo đảm hiệu quả sản xuất.
(vasep.com.vn) Sản lượng ghẹ khai thác tại vùng biển phía Tây Hàn Quốc giảm đã đẩy giá ghẹ đực vào mùa thu tăng mạnh. Theo báo cáo diễn biến thủy sản của chợ đầu mối Noryangjin, trong tuần từ ngày 12–17/10, giá đấu giá bình quân đạt 20.400 won/kg, tăng 92,45% so với cùng kỳ năm trước và 27,5% so với tuần trước.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn