Chương trình Doanh nghiệp ưu tiên góp phần mở rộng các lợi ích của FTA

Chính sách 08:11 07/01/2025
(TBTCO) - Chương trình Doanh nghiệp ưu tiên trong lĩnh vực hải quan đã góp phần mở rộng các lợi ích của Hiệp định thương mại tự do (FTA) đối với doanh nghiệp, đặc biệt là khi các nước thành viên ký kết thỏa thuận công nhận lẫn nhau về doanh nghiệp ưu tiên (MRA).

Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ (giữa) cùng đại diện các đơn vị của Hải quan Việt Nam và Hải quan Hàn Quốc tại lễ ký kết MRA diễn ra vào cuối tháng 12/2024. Ảnh: Văn Tá.

Góp phần nâng vị thế

Theo đánh giá từ cơ quan hải quan, sự đóng góp của Chương trình Doanh nghiệp ưu tiên (DNUT) thể hiện ở nhiều phương diện. Có thể kể đến việc các doanh nghiệp (DN) được giảm tỷ lệ kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu, thông quan nhanh hàng hóa cả ở khâu thông quan và sau thông quan. Đặc biệt, sau khi ký kết MRA hàng hóa của các DNUT của Việt Nam khi xuất khẩu đến nước đối tác cũng được hưởng các đãi ngộ tương tự.

Thông qua đó, hàng hóa của các DNUT của Việt Nam khi xuất khẩu cũng như khi được nhập khẩu ở nước đối tác sẽ nhanh chóng được làm thủ tục giảm hoặc không bị kiểm tra thực tế hàng hóa, kiểm tra chứng từ qua đó giảm chi phí làm thủ tục, giảm các chi phí liên quan đến thời gian lưu công, chi phí kho bãi, chi phí bảo quản hàng hóa. Trong đó, thời gian thông quan, chi phí bảo quản hàng hóa đặc biệt quan trọng với các DN xuất khẩu các mặt hàng nông sản, thủy sản của Việt Nam.

Số lượng doanh nghiệp ưu tiên của Việt Nam còn khiêm tốn

Việt Nam có số lượng DNUT khiêm tốn nếu so với các nước trên thế giới và trong khu vực. Đến nay sau 13 năm triển khai, Việt Nam hiện chỉ có 76 DNUT. Trong khi đó, Trung Quốc hiện có 5.882 DNUT chiếm 37,1% kim ngạch XNK; Hàn Quốc có 935 DN chiếm khoảng 50% kim ngạch xuất khẩu và 70% kim ngạch nhập khẩu; trong khu vực ASEAN, Thái Lan đã có 453 DNUT...

Ngoài ra, các DNUT nhận được nhiều ưu đãi về thủ tục thuế, được hoàn thuế trước, kiểm tra sau. Các ưu đãi này giúp DN giảm yêu cầu đối với vốn lưu động, giảm chi phí tài chính đồng thời giảm rủi ro về thanh toán, giảm chi phí tuân thủ đối với chính sách thuế.

Theo Phó Cục trưởng Cục Kiểm tra sau thông quan Nguyễn Sỹ Hoàng, Chương trình DNUT đã cho thấy nhiều mặt tích cực. Đó là góp phần quan trọng vào việc phát triển kinh tế xã hội, thu hút đầu tư nước ngoài, nâng vị thế quốc gia trong cộng đồng quốc tế và đặc biệt là một chương trình mà cộng đồng DN luôn mong muốn được tham gia. Đặc biệt, các DNUT đóng vai trò hết sức quan trọng trong nâng quy mô và thúc đẩy tăng trưởng của kim ngạch xuất nhập khẩu nước ta.

Trong bối cảnh tham gia ngày càng sâu, rộng vào các FTA, việc trở thành DNUT giúp các DN nâng cao lợi thế cạnh tranh, khả năng thích ứng và đối phó với những thách thức. Đặc biệt, ngoài các thỏa thuận về ưu đãi thuế quan và tạo thuận lợi thương mại, việc phát triển chương trình công nhận lẫn nhau về DNUT, chính là việc nâng tầm hợp tác và tận dụng tối đa các lợi thế thương mại giữa các nước thành viên.

Tăng cường ý thức tuân thủ

Tới đây, cơ quan hải quan sẽ tiếp tục thúc đẩy chương trình DNUT nhằm tận dụng các FTA. Việc đầu tiên cần làm là đẩy mạnh công nhận mới DNUT. Hiện nay so với các nước số lượng DNUT của Việt Nam còn hạn chế. Để hỗ trợ DN tận dụng tốt lợi ích từ các FTA đặc biệt là sau khi tham gia các MRA, Việt Nam cần có nhiều hơn các DNUT trong nhiều ngành, lĩnh vực kinh tế của cả nước. Nhất là sau khi ký kết MRA, các DN xuất khẩu của Việt Nam sẽ thấy rõ lợi ích hơn khi hàng hóa vào nước bạn được hưởng ưu đãi nhiều mặt.

Một việc nữa là tăng cường ý thức tuân thủ của các DNUT. Các DNUT khi được lựa chọn đều là các DN có mức độ tuân thủ tốt và có trình độ quản lý cao. Tuy nhiên, vẫn còn một số trường hợp sau khi được công nhận, DN lơ là trong kiểm soát dẫn đến vi phạm. Do đó, ngoài thủ tục thẩm định, gia hạn, báo cáo định kỳ cần tăng cường công tác kết nối kiểm soát thường xuyên, thực hiện các biện pháp phổ biến pháp luật đến DN, kiểm tra năng lực, ý thức tuân thủ của cán bộ chủ chốt.

Thúc đẩy đám phán MRA trên cơ sở đánh giá đầy đủ tác động với DN và nền kinh tế. Chương trình MRA sau khi được ký kết với một số đối tác ngoài việc đem đến nhiều lợi ích cho các DNUT cũng đồng thời cũng tạo ra những áp lực cạnh tranh không nhỏ với các DN trong nước, khi mà hàng hóa của DNUT nước bạn cũng được hưởng ưu đãi khi vào nước ta. Như vậy, ưu đãi đã đạt đến mức độ toàn diện nhất, cả về thuế quan và về mặt thủ tục. Áp lực sẽ lớn hơn với những DN, ngành hàng chưa có sự chuẩn bị tốt.

Đặc biệt, cần có hệ thống công nghệ thông tin thống nhất và đồng bộ kết nối giữa DN, cơ quan hải quan và các cơ quan khác có liên quan để quản lý, hỗ trợ DNUT.

Chương trình DNUT được triển khai tại Việt Nam đã thu hút sự quan tâm của các doanh nghiệp trong và ngoài nước, được cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao. Mặc dù vậy, công tác triển khai DNUT hiện nay vẫn còn một số tồn tại, hạn chế. Để chuẩn bị đầy đủ các điều kiện trong thời gian tới, trong quá trình Việt Nam thực hiện các FTA và có cơ sở tiến tới việc đàm phán, ký kết việc công nhận lẫn nhau với Hải quan các nước. Từ đó, các doanh nghiệp Việt Nam có thể tận dụng những lợi thế, không những được hưởng chế độ ưu tiên tại nước mình mà còn được hưởng chế độ ưu tiên ở các nước mà Việt Nam đã ký kết.

Để được ưu tiên, doanh nghiệp đã đến lúc “xắn tay vào”

Nhìn vào thực trạng áp dụng Chương trình DNUT trong lĩnh vực hải quan hiện nay có thể thấy ngay một số tồn tại hạn chế.

Trước tiên chính là quy mô. Theo khuyến nghị của Hải quan thế giới (WCO) tại Khung tiêu chuẩn về an ninh và tạo thuận lợi thương mại toàn cầu của WCO (Khung tiêu chuẩn SAFE), Việt Nam chưa có khuôn khổ pháp lý để dành tiêu chí ưu tiên cho các DN vừa và nhỏ. Điều này cần phải được chỉnh lý để tạo điều kiện cho các DN quy mô nhỏ và vừa – chiếm 97% tổng số DN – được tiếp cận chính sách ưu đãi.

Về mặt loại hình, hiện nay tất cả các DNUT của Việt Nam đều là DN hoạt động XNK có quy mô lớn. Mặc dù khung khổ chính sách đã cho phép các DN công nghệ cao, DN là đại lý hải quan được tham gia tuy nhiên đến nay vẫn chưa có DN nào tham gia theo loại hình này. Chưa có quy định cho phép DN vừa và nhỏ, doanh nghiêp kinh doanh kho bãi/logistic, nhà sản xuất tham gia chương trình.

Về phía DN, rất nhiều vấn đề tồn tại cần được “xắn tay vào” giải quyết.

Ghi nhận trong quá trình triển khai Chương trình có thể thấy, một số DNUT có tình trạng duy trì hệ thống kiểm soát nội bộ mang tính hình thức. Sau khi xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ ở khâu thẩm định công nhận chế độ ưu tiên, một số DN không nghiêm túc triển khai và duy trì thực hiện trong thực tế. Việc này dẫn đến thực tế đã có DN để xảy ra vi phạm do không kiểm soát tốt các rủi ro trong quá trình hoạt động, không đảm bảo các điều kiện về tuân thủ.

Mặc dù cơ sở pháp lý về việc kết nối hệ thống công nghệ thông tin bảo đảm kiểm soát nội bộ đã đầy đủ, tuy nhiên đến nay vẫn chưa có một hệ thống kết nối, quản lý thống nhất cho toàn bộ các DNUT. DN hoạt động gia công, sản xuất xuất khẩu chưa thể triển khai kết nối, cung cấp thông tin liên quan đến hoạt động xuất nhập kho nguyên liệu, thành phẩm đến cơ quan hải quan qua Hệ thống.

Hoạt động tuyên truyền về chế độ DNUT tuy đã được đẩy mạnh, tuy nhiên sức lan tỏa còn hạn chế, nhiều DN còn chưa quan tâm hoặc đã biết đến nhưng không hiểu hết về lợi ích cũng như điều kiện để được tham gia.

Nguồn: thoibaotaichinhvietnam

hiep dinh thuong mai tu do fta doanh nghiep viet hai quan mra

TIN MỚI CẬP NHẬT

Mời doanh nghiệp tham gia gian hàng chung Triển lãm Thủy sản Bắc Mỹ 2027

 |  11:32 14/07/2026

Hoa Kỳ là một trong những thị trường lớn và trọng điểm của thủy sản Việt Nam. Để hỗ trợ doanh nghiệp giữ vững thị phần tại thị trường này, hàng năm, Hiệp hội luôn tổ chức chương trình Triển lãm Thủy sản Bắc Mỹ giúp doanh nghiệp tham gia quảng bá sản phẩm, mở rộng thị trường, tìm kiếm khách hàng mới và cập nhật những xu hướng của thị trường. Triển lãm là cơ hội giúp Doanh nghiệp tiếp cận khách hàng, đồng thời thúc đẩy xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ nói riêng và khu vực Bắc Mỹ nói chung.

Na Uy: Các thị trường xuất khẩu thủy sản lớn phân hóa, nhu cầu từ Mỹ suy yếu

 |  08:29 14/07/2026

(vasep.com.vn) Ba Lan là thị trường xuất khẩu thủy sản lớn nhất của Na Uy tính theo giá trị trong nửa đầu năm 2026, với kim ngạch đạt 10,1 tỷ NOK, tương đương 898,9 triệu EUR, tăng 32% so với cùng kỳ năm trước.

Nuôi tôm hai giai đoạn thích ứng biến đổi khí hậu

 |  08:29 14/07/2026

(vasep.com.vn) Những năm gần đây, mô hình nuôi tôm hai giai đoạn do Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp với các viện nghiên cứu, trường đại học và địa phương triển khai đã mang lại hiệu quả tích cực tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Điểm cốt lõi của quy trình là tách biệt giai đoạn ương giống với nuôi thương phẩm, giúp kiểm soát môi trường, hạn chế dịch bệnh, nâng cao tỷ lệ sống của tôm và tăng năng suất.

Hàn Quốc phản đối đề xuất áp thuế 12,5% của Mỹ

 |  08:27 14/07/2026

(vasep.com.vn) Hàn Quốc chính thức phản đối đề xuất áp thuế mới của Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR), cho rằng mức thuế 12,5% đối với hàng hóa nước này là “không chính đáng” và không phản ánh đúng thực tế kinh tế.

Xu hướng tiêu dùng tiện lợi tại Nhật Bản tạo cơ hội cho sản phẩm cá tra GTGT Việt Nam

 |  08:25 14/07/2026

(vasep.com.vn) Tháng 5/2026, xuất khẩu cá tra Việt Nam sang Nhật Bản đạt 4 triệu USD, tăng 8% so với cùng kỳ năm 2025. Tính lũy kế 5 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu đạt 20 triệu USD, tăng 22% so với cùng kỳ năm trước.

Mỹ công bố gói cải cách nghề cá, nghề sò điệp được ưu tiên hàng đầu

 |  08:24 14/07/2026

(vasep.com.vn) Những ngường ủng hộ đội tàu khai thác sò điệp của Mỹ đã hoan nghênh việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố ngày 2/7 là “Ngày Sò điệp Quốc gia”. Đây là động thái mở đầu cho một loạt hành động của NOAA Fisheries mà chính quyền Mỹ cho biết nhằm “ổn định thị trường, cải thiện khả năng tiếp cận nguồn lợi, nâng cao hiệu quả kinh tế và ngăn ngừa việc phải đóng cửa nghề cá”.

Cước container tuyến châu Á – Mỹ và châu Âu vẫn neo cao

 |  11:24 13/07/2026

(vasep.com.vn) Giá cước vận chuyển container từ châu Á đi Bắc Mỹ và châu Âu tiếp tục duy trì ở mức cao trong đầu tháng 7/2026. Tuy nhiên, việc các hãng tàu bổ sung công suất, cùng khả năng từng bước khôi phục hành trình qua Kênh đào Suez, đang mở ra triển vọng cước vận chuyển có thể hạ nhiệt trong những tháng cuối năm, qua đó giảm bớt áp lực chi phí logistics đối với doanh nghiệp xuất khẩu.

Cá rô phi có thể trở thành loài thủy sản nuôi chiến lược nhất ở châu Á

 |  08:31 13/07/2026

(vasep.com.vn) Trong bối cảnh nhu cầu thực phẩm toàn cầu không ngừng gia tăng, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) đánh giá cá rô phi là một trong những loài nuôi thủy sản có tiềm năng lớn nhất để đáp ứng nhu cầu protein bền vững trong tương lai. Nhờ khả năng sinh trưởng nhanh, dễ nuôi và chi phí sản xuất hợp lý, cá rô phi đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong an ninh lương thực và phát triển kinh tế thủy sản của châu Á.

Argentina đăng cai Hội nghị thường niên IFFO 2026

 |  08:30 13/07/2026

(vasep.com.vn) Hội nghị thường niên IFFO 2026 sẽ diễn ra tại Buenos Aires, Argentina từ ngày 19–21/10/2026, quy tụ các nhà lãnh đạo toàn cầu trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản, thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu biển. Sự kiện được tổ chức tại Sheraton Buenos Aires Hotel & Convention Center.

Nhập khẩu tôm của Trung Quốc tăng mạnh trong 5 tháng đầu năm 2026

 |  08:29 13/07/2026

(vasep.com.vn) Trung Quốc tiếp tục đẩy mạnh nhập khẩu tôm trong năm 2026. Riêng tháng 5, nước này nhập khẩu 85.458 tấn tôm, tăng 15% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 5 tháng đầu năm, khối lượng nhập khẩu đạt 429.077 tấn, tăng 25%, trong khi giá trị đạt 2,207 tỷ USD, tăng 21%.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC