I. Tình hình chung:
Trên thế giới hiện nay có 6 nước nuôi tôm có sản lượng cao là Ecuador, Ấn Độ, Việt Nam, Trung Quốc, Indonesia và Thái Lan. Ecuador, Ấn Độ và Việt Nam là 3 nước có sản lượng tôm cao nhất. Ở đây chỉ trao đổi thông tin, nhận định về các đối thủ lớn này. Bởi sự trỗi dậy của hai quốc gia này sẽ tác động to lớn ngành tôm nước ta.
Về thị trường tiêu thụ tôm chính: Của Ecuador là Trung Quốc, Tây Âu và Hoa Kỳ; của Ấn Độ là Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nhật Bản; của Việt Nam là Hoa Kỳ, Nhật Bản và Tây Âu. Như vậy về mặt thị trường, có đan xen nhau, khác nhau ở khúc sản phẩm.
Về chủng loại sản phẩm chế biến: Trình độ chế biến của Việt Nam là cao nhất. Ấn Độ mới cải thiện trong 5-7 năm gần đây. Ecuador chú trọng lĩnh vực này chậm hơn, chỉ rõ nét trong vòng 2-3 năm gần đây. Do vậy, giá tôm tiêu thụ trung bình của Việt Nam là cao nhất và Ecuador là thấp nhất.
II. Phân tích vị thế tương quan qua SWOT:
|
|
VIỆT NAM |
ECUADOR |
ẤN ĐỘ |
|
ĐIỂM MẠNH |
Trình độ CB cao. Chuỗi giá trị con tôm cân bằng. Tăng trưởng trung bình. |
Nuôi qui mô trang trại, tỉ lệ thành công cao, farm ASC nhiều. Đang trên đà tăng trưởng cao. |
Trình độ CB khá. Nuôi quy mô trung bình. Đang tăng trưởng khá. |
|
ĐIỂM YẾU |
Nuôi manh mún, nhỏ lẻ, farm ASC ít. Tỉ lệ nuôi thành công thấp, giá thành cao. |
Trình độ CB trung bình. |
Kiểm soát dịch bệnh trung bình, farm ASC ít.
|
|
CƠ HỘI |
Diện tích nuôi nhiều. Chính phủ quan tâm. |
Diện tích nuôi nhiều. Chính phủ quan tâm. |
Diện tích nuôi nhiều. Chính phủ quan tâm. |
|
NGUY CƠ |
Chi phí logistic cao, trừ thị trường Nhật Bản. Lạm phát, tiêu thụ khó.
|
Chi phí logistic cao, trừ thị trường Hoa Kỳ Lạm phát, tiêu thụ khó.
|
Chi phí logistic cao. Lạm phát, tiêu thụ khó.
|
III. Nhận xét diễn tiến và sách lược ứng xử:
1/ Nhận xét diễn tiến:
Ecuador đang có chiến lược gia hóa con giống, quy trình nuôi chuẩn, kiểm soát dịch bệnh qua quy trình nuôi và thủy lợi, hệ số nuôi thành công cao, sản lượng nuôi, nâng cấp chế biến, chuyển hướng thị trường. Ấn Độ cũng khá tương tự nhưng trình độ chế biến có khá hơn Ecuador một bậc.
Việt Nam đang nỗ lực trong công tác gia hóa tôm bố mẹ nhưng kết quả chưa rõ ràng; quy trình nuôi chưa có thống nhất cơ bản cho khu vực hoặc vùng, chấp nhận tùy thuộc chủ hộ nuôi; việc kiểm soát dịch bệnh còn thụ động; nội dung chiến lược phát triển ngành khá toàn diện nhưng đi vào thực tiễn chậm. Mảng sáng là trình độ chế biến và sách lược thị trường khá tốt.
2/ Sách lược ứng xử:
+ Nâng tỉ lệ nuôi thành công nhằm giảm giá thành, tăng sức cạnh tranh quốc tế:
- Thúc đẩy công tác gia hóa để có tôm bố mẹ chống chịu bệnh, mau lớn.
- Có biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn cơ sở kinh doanh tôm giống.
- Nỗ lực từng bước đầu tư thủy lợi vùng nuôi tôm trọng điểm.
- Kịp thời tổng kết mô hình nuôi, quy trình nuôi từng khu vực.
+ Coi trọng công tác dự báo, quan trắc để giảm rủi ro nuôi với thiên tai, dịch bệnh, thúc đẩy ứng dụng chuyển đổi số trong nuôi tôm:
Tất cả nhằm giảm thiểu rủi ro, tăng tỉ lệ thành công, giảm giá thành.
+ Nâng tỉ lệ ao nuôi đạt chuẩn ASC để có nền tảng nâng tầm tôm Việt:
Ao nuôi nhỏ lẻ thì không thể, chỉ có nuôi mức độ trang trại mới áp dụng thành công và có cơ hội tăng năng suất, giảm thiểu rủi ro, giảm giá thành… Như vậy, cần có chính sách tích tụ đất đai và chính sách khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực nuôi tôm.
IV. Kết luận:
Các cường quốc tôm đang nỗ lực tăng tốc thông qua chiến lược phát triển từ 5-7 năm qua và đã đạt kết quả ban đầu rất lớn, nhất là Ecuador và Ấn Độ. Đây cũng là đối thủ tôm lớn nhất của ta. Biết người biết mình để hoạch định hướng đi đúng đắn và kịp thời mới duy trì được vị thế của mình. Mọi sự chủ quan và chậm trễ đều có thể phải trả giá đắt.
TS. Hồ Quốc Lực - Nguyên Chủ tịch VASEP, Chủ tịch HĐQT FIMEX VN
(vasep.com.vn) Thị trường cá thịt trắng toàn cầu phục hồi trong tuần Tết Nguyên đán (16–22/2), song diễn biến giá cho thấy áp lực cung ngày càng rõ nét, đặc biệt với cá tuyết và cá minh thái. Theo Food World, giá cá tuyết Đại Tây Dương, cá tuyết chấm đen và cá minh thái đồng loạt tăng, trong đó cá minh thái Nga đạt mức cao nhất theo mùa trong hai thập kỷ.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu surimi dạng khối của Mỹ giảm xuống mức thấp nhất trong gần 14 năm. Dù nhập khẩu từ Ấn Độ tăng mạnh, xu hướng suy giảm tổng thể vẫn chưa được cải thiện.
(vasep.com.vn) Xác định thủy sản là ngành kinh tế mũi nhọn, tỉnh Đồng Tháp đang tập trung phát triển nuôi tôm theo hướng ứng dụng công nghệ cao, mở rộng quy mô sản xuất gắn với chuỗi giá trị và thích ứng bền vững với định hướng phát triển kinh tế biển.
(vasep.com.vn) Các quốc gia dọc theo khu vực tây nam Ấn Độ Dương đã cam kết tăng cường hợp tác để chống lại hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU), đánh dấu sự chuyển đổi từ các cuộc thảo luận kỹ thuật sang một phản ứng phối hợp trong khu vực.
(vasep.com.vn) Những diễn biến căng thẳng quân sự tại Trung Đông từ cuối tháng 2/2026 đang làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn thương mại toàn cầu. Khu vực này nằm trên các tuyến hàng hải chiến lược, đặc biệt là Eo biển Hormuz và tuyến vận tải kết nối với Kênh đào Suez – nơi giữ vai trò quan trọng đối với dòng chảy hàng hóa và năng lượng của thế giới. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại các tuyến vận tải này đều có thể kéo theo những biến động lớn về chi phí vận tải, giá năng lượng và chuỗi cung ứng quốc tế.
(vasep.com.vn) Tập đoàn Melkom (Nga) và Viện Nghiên cứu Thủy sản và Hải dương học Nga (VNIRO) vừa tổ chức hội nghị quốc tế đầu tiên tại Tashkent với chủ đề phát triển nuôi trồng thủy sản Uzbekistan. Sự kiện thu hút hơn 100 đại diện trang trại nuôi cá, đánh dấu bước chuyển từ cung ứng rời rạc sang hợp tác có hệ thống giữa hai bên.
(vasep.com.vn) Sau xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran, Trung Đông nhanh chóng đánh mất vai trò trung tâm trung chuyển hàng không và hàng hải. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến thị trường tiêu dùng khu vực mà còn làm gián đoạn trực tiếp hệ thống logistics thủy sản toàn cầu. Các sản phẩm cá tươi là nhóm chịu tác động đầu tiên, và sự gián đoạn chuỗi cung ứng đã bắt đầu lan sang các thị trường châu Á.
(vasep.com.vn) Chính quyền ông Trump đang chuẩn bị nâng mức thuế nhập khẩu từ 10% lên 15% ngay trong tuần này, trong bối cảnh Nhà Trắng tìm cách khôi phục chương trình thuế quan sau khi Tòa án tối cao Mỹ bác bỏ phần lớn hệ thống thuế trước đó.
Trong bối cảnh ngành thủy sản Việt Nam không ngừng mở rộng thị trường xuất khẩu sang EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản và nhiều quốc gia phát triển, các yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm ngày càng nghiêm ngặt. Bên cạnh nguyên liệu và công nghệ chế biến, phụ gia thực phẩm là một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị, góp phần cải thiện cảm quan (hương vị, màu sắc, kết cấu), chống oxi hoá, kéo dài thời hạn sử dụng và tối ưu hiệu suất sản xuất.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn