I. Tình hình chung:
Trên thế giới hiện nay có 6 nước nuôi tôm có sản lượng cao là Ecuador, Ấn Độ, Việt Nam, Trung Quốc, Indonesia và Thái Lan. Ecuador, Ấn Độ và Việt Nam là 3 nước có sản lượng tôm cao nhất. Ở đây chỉ trao đổi thông tin, nhận định về các đối thủ lớn này. Bởi sự trỗi dậy của hai quốc gia này sẽ tác động to lớn ngành tôm nước ta.
Về thị trường tiêu thụ tôm chính: Của Ecuador là Trung Quốc, Tây Âu và Hoa Kỳ; của Ấn Độ là Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nhật Bản; của Việt Nam là Hoa Kỳ, Nhật Bản và Tây Âu. Như vậy về mặt thị trường, có đan xen nhau, khác nhau ở khúc sản phẩm.
Về chủng loại sản phẩm chế biến: Trình độ chế biến của Việt Nam là cao nhất. Ấn Độ mới cải thiện trong 5-7 năm gần đây. Ecuador chú trọng lĩnh vực này chậm hơn, chỉ rõ nét trong vòng 2-3 năm gần đây. Do vậy, giá tôm tiêu thụ trung bình của Việt Nam là cao nhất và Ecuador là thấp nhất.
II. Phân tích vị thế tương quan qua SWOT:
|
|
VIỆT NAM |
ECUADOR |
ẤN ĐỘ |
|
ĐIỂM MẠNH |
Trình độ CB cao. Chuỗi giá trị con tôm cân bằng. Tăng trưởng trung bình. |
Nuôi qui mô trang trại, tỉ lệ thành công cao, farm ASC nhiều. Đang trên đà tăng trưởng cao. |
Trình độ CB khá. Nuôi quy mô trung bình. Đang tăng trưởng khá. |
|
ĐIỂM YẾU |
Nuôi manh mún, nhỏ lẻ, farm ASC ít. Tỉ lệ nuôi thành công thấp, giá thành cao. |
Trình độ CB trung bình. |
Kiểm soát dịch bệnh trung bình, farm ASC ít.
|
|
CƠ HỘI |
Diện tích nuôi nhiều. Chính phủ quan tâm. |
Diện tích nuôi nhiều. Chính phủ quan tâm. |
Diện tích nuôi nhiều. Chính phủ quan tâm. |
|
NGUY CƠ |
Chi phí logistic cao, trừ thị trường Nhật Bản. Lạm phát, tiêu thụ khó.
|
Chi phí logistic cao, trừ thị trường Hoa Kỳ Lạm phát, tiêu thụ khó.
|
Chi phí logistic cao. Lạm phát, tiêu thụ khó.
|
III. Nhận xét diễn tiến và sách lược ứng xử:
1/ Nhận xét diễn tiến:
Ecuador đang có chiến lược gia hóa con giống, quy trình nuôi chuẩn, kiểm soát dịch bệnh qua quy trình nuôi và thủy lợi, hệ số nuôi thành công cao, sản lượng nuôi, nâng cấp chế biến, chuyển hướng thị trường. Ấn Độ cũng khá tương tự nhưng trình độ chế biến có khá hơn Ecuador một bậc.
Việt Nam đang nỗ lực trong công tác gia hóa tôm bố mẹ nhưng kết quả chưa rõ ràng; quy trình nuôi chưa có thống nhất cơ bản cho khu vực hoặc vùng, chấp nhận tùy thuộc chủ hộ nuôi; việc kiểm soát dịch bệnh còn thụ động; nội dung chiến lược phát triển ngành khá toàn diện nhưng đi vào thực tiễn chậm. Mảng sáng là trình độ chế biến và sách lược thị trường khá tốt.
2/ Sách lược ứng xử:
+ Nâng tỉ lệ nuôi thành công nhằm giảm giá thành, tăng sức cạnh tranh quốc tế:
- Thúc đẩy công tác gia hóa để có tôm bố mẹ chống chịu bệnh, mau lớn.
- Có biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn cơ sở kinh doanh tôm giống.
- Nỗ lực từng bước đầu tư thủy lợi vùng nuôi tôm trọng điểm.
- Kịp thời tổng kết mô hình nuôi, quy trình nuôi từng khu vực.
+ Coi trọng công tác dự báo, quan trắc để giảm rủi ro nuôi với thiên tai, dịch bệnh, thúc đẩy ứng dụng chuyển đổi số trong nuôi tôm:
Tất cả nhằm giảm thiểu rủi ro, tăng tỉ lệ thành công, giảm giá thành.
+ Nâng tỉ lệ ao nuôi đạt chuẩn ASC để có nền tảng nâng tầm tôm Việt:
Ao nuôi nhỏ lẻ thì không thể, chỉ có nuôi mức độ trang trại mới áp dụng thành công và có cơ hội tăng năng suất, giảm thiểu rủi ro, giảm giá thành… Như vậy, cần có chính sách tích tụ đất đai và chính sách khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực nuôi tôm.
IV. Kết luận:
Các cường quốc tôm đang nỗ lực tăng tốc thông qua chiến lược phát triển từ 5-7 năm qua và đã đạt kết quả ban đầu rất lớn, nhất là Ecuador và Ấn Độ. Đây cũng là đối thủ tôm lớn nhất của ta. Biết người biết mình để hoạch định hướng đi đúng đắn và kịp thời mới duy trì được vị thế của mình. Mọi sự chủ quan và chậm trễ đều có thể phải trả giá đắt.
TS. Hồ Quốc Lực - Nguyên Chủ tịch VASEP, Chủ tịch HĐQT FIMEX VN
(vasep.com.vn) Ngày 9/7/2026, Đại sứ quán Việt Nam tại Brazil tổ chức tọa đàm “Chia sẻ thông tin kinh tế, thương mại và đầu tư Việt Nam - Brazil trong 6 tháng đầu năm 2026” nhằm cập nhật tình hình hợp tác song phương và tăng cường kết nối giữa các cơ quan, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp hai nước.
(vasep.com.vn) Hai doanh nghiệp thủy sản Mỹ là Omega Protein và Ocean Harvesters đã lên tiếng bác bỏ cáo buộc của tổ chức môi trường Chesapeake Bay Foundation (CBF) rằng họ góp phần khiến bang Virginia không bố trí kinh phí cho nghiên cứu về nguồn lợi cá menhaden trong ngân sách hai năm vừa được thông qua.
(vasep.com.vn) Sau hơn 35 năm phát triển, Regal Springs đang góp phần thay đổi cách nhìn về cá rô phi trên thị trường thủy sản toàn cầu. Là một trong những doanh nghiệp nuôi cá rô phi tích hợp lớn nhất thế giới, công ty chỉ nuôi cá tại các hồ nước ngọt sâu ở Indonesia, Honduras và Mexico, nơi có nguồn nước giàu oxy và điều kiện tự nhiên thuận lợi để tạo ra sản phẩm chất lượng cao.
(vasep.com.vn) Trong khi giá tôm thẻ chân trắng trên thị trường thế giới vẫn duy trì ở mức thấp, chi phí thức ăn nuôi liên tục tăng đang trở thành thách thức lớn đối với người nuôi tại nhiều quốc gia sản xuất chủ lực. Theo các nguồn tin thị trường, nguyên nhân chính là giá bột cá – nguyên liệu quan trọng trong sản xuất thức ăn thủy sản – tiếp tục lập mức cao kỷ lục, kéo theo giá thức ăn tăng tại nhiều nước châu Á.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu của A.P. Shinn và cộng sự đã cung cấp bằng chứng thực nghiệm đầu tiên cho thấy vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus mang độc tố gây bệnh hoại tử gan tụy cấp tính (AHPND) có thể phát tán qua khí dung sinh học từ các ao nuôi tôm nhiễm bệnh. Kết quả này mở ra góc nhìn mới về cơ chế lây lan dịch bệnh và yêu cầu tăng cường các biện pháp an toàn sinh học trong nuôi tôm.
(vasep.com.vn) Nguồn gốc xuất xứ và khả năng truy xuất nguồn gốc đang trở thành yếu tố giúp các cửa hàng fish & chips tại Anh gia tăng niềm tin của người tiêu dùng và tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường. Đây là thông điệp được Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC) nhấn mạnh trong chương trình kết nối chuỗi cung ứng hải sản vừa tổ chức tại Na Uy.
(vasep.com.vn) Ngành tôm Ecuador đang đẩy mạnh các biện pháp chuẩn bị trước khả năng xuất hiện El Niño, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động mạnh đến sản xuất nuôi trồng thủy sản. Tại chương trình đào tạo SustainED do Đối tác tôm bền vững (SSP) và Phòng Thương mại Nuôi trồng Thủy sản Ecuador (CNA) tổ chức, hơn 120 chuyên gia đã tham gia các phiên thảo luận về phòng ngừa và thích ứng với biến động khí hậu.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá tra Việt Nam sang Ả Rập Xê Út đang ghi nhận tín hiệu phục hồi rõ nét trong 5 tháng đầu năm 2026, bất chấp những biến động địa chính trị tại khu vực Trung Đông. Riêng tháng 5/2026, kim ngạch xuất khẩu cá tra sang thị trường này đạt 5 triệu USD, tăng mạnh 69% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 5 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch đạt 18 triệu USD, tăng 28% so với cùng kỳ năm ngoái.
(vasep.com.vn) Theo báo cáo Tình hình nghề cá và nuôi trồng thủy sản thế giới 2026 (SOFIA 2026) của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), nuôi trồng thủy sản toàn cầu đạt 103 triệu tấn trong năm 2024, lần đầu tiên vượt mốc 100 triệu tấn và chiếm 53% tổng sản lượng thủy sản thế giới. FAO dự báo sản lượng nuôi sẽ tiếp tục tăng lên 119 triệu tấn vào năm 2034, trở thành động lực chính thúc đẩy tăng trưởng nguồn cung thủy sản toàn cầu.
(vasep.com.vn) Liên minh châu Âu (EU) đã cam kết dành 338,35 triệu EUR cho bảo tồn đại dương, nghề cá bền vững và an ninh hàng hải. Khoản tài trợ này được công bố tại Hội nghị Our Ocean 2026 ở Mombasa, Kenya.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
