Gam màu sáng trong bức tranh xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đầu năm 2025

Giữ vững đà tăng trưởng trong bối cảnh sáp nhập bộ máy

Ngày 11/3, Bộ Nông nghiệp và Môi trường họp giao ban tháng 2 và triển khai nhiệm vụ các tháng tiếp theo. Báo cáo tại hội nghị, Vụ Kế hoạch - Tài chính (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng nông sản đạt 4,89 tỷ USD, tăng 4,5%.

Trong đó, nhiều mặt hàng chủ lực như gạo, cà phê, hạt điều, rau quả tiếp tục giữ vững thị phần và gia tăng giá trị. Đặc biệt, mặt hàng gạo tiếp tục có mức giá cao nhờ nhu cầu ổn định từ các thị trường châu Á và châu Phi. 

Mặt hàng cà phê cũng ghi nhận mức tăng trưởng tốt nhờ giá xuất khẩu bình quân tăng do nguồn cung giảm tại một số nước sản xuất lớn.

Ngành chăn nuôi đạt 72,2 triệu USD, tăng 4% so với cùng kỳ năm trước. Đàn lợn tăng 3,2%, đàn gia cầm tăng 3,4%, giúp đảm bảo nguồn cung trong nước và hướng đến thị trường xuất khẩu tiềm năng như Trung Quốc và Nhật Bản.

Ngành thủy sản tiếp tục bứt phá với kim ngạch xuất khẩu đạt 1,42 tỷ USD, tăng mạnh 18,6%. Sản lượng nuôi trồng thủy sản đạt 692.200 tấn, tăng 4,9%. Cá tra, tôm và các sản phẩm hải sản chế biến vẫn là những mặt hàng chủ lực, đặc biệt là thị trường Mỹ và châu Âu đang có tín hiệu phục hồi. 

Tuy nhiên, sản lượng khai thác thủy sản giảm nhẹ 0,5%, phản ánh những thách thức trong công tác quản lý nguồn lợi biển và tuân thủ quy định chống khai thác IUU.

Lâm sản đạt 2,68 tỷ USD, tăng 11,9%. Dù đối mặt với rào cản thương mại từ một số thị trường như Mỹ và EU, ngành gỗ và sản phẩm gỗ vẫn giữ vững đà tăng nhờ các doanh nghiệp chủ động điều chỉnh chiến lược sản xuất và tìm kiếm thị trường mới.

Riêng xuất khẩu muối đạt 1,4 triệu USD, tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm 2024, cho thấy sự chuyển biến tích cực trong sản xuất và nhu cầu tiêu thụ từ các thị trường nhập khẩu.

Bên cạnh xuất khẩu, sản xuất trong nước cũng đạt nhiều kết quả tích cực. Công tác gieo cấy và chăm sóc lúa, rau màu vụ đông xuân được triển khai đúng tiến độ, đảm bảo nguồn cung thực phẩm ổn định. Đồng thời, các địa phương cũng tăng cường chuẩn bị cho vụ hè thu, nhằm giảm thiểu rủi ro do biến đổi khí hậu.

Với lĩnh vực chăn nuôi, các giải pháp phòng, chống dịch bệnh được đẩy mạnh, đặc biệt là dịch tả lợn châu Phi và cúm gia cầm, giúp duy trì ổn định sản xuất và nâng cao chất lượng con giống. Trong thủy sản, việc tăng cường giám sát vùng nuôi, áp dụng quy trình sản xuất sạch, nâng cao chất lượng con giống cũng đang được triển khai để đảm bảo nguồn cung ổn định và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.

Dù đạt nhiều kết quả khả quan, ngành nông, lâm, thủy sản vẫn đối mặt với không ít thách thức. Một trong những vấn đề lớn là các rào cản kỹ thuật từ thị trường nhập khẩu. 

Việc một số thị trường lớn như EU và Mỹ đưa ra cảnh báo buộc ngành nông nghiệp phải siết chặt kiểm soát chất lượng sản phẩm, đặc biệt là dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời tuân thủ chặt chẽ các tiêu chuẩn về truy xuất nguồn gốc. 

Cùng với đó, công tác mở rộng thị trường cũng đang được Bộ Nông nghiệp và Môi trường đẩy mạnh. Nhiều nỗ lực xúc tiến thương mại đang diễn ra nhằm đưa nông sản Việt Nam tiếp cận sâu hơn vào các thị trường mới như Trung Đông, châu Phi và khu vực Nam Á. Những hiệp định thương mại tự do như EVFTA, CPTPP tiếp tục là cơ hội để gia tăng xuất khẩu, nhưng cũng đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh.

Hoàn thành hợp nhất và phát triển các mục tiêu lớn

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã hoàn tất kiện toàn bộ máy tổ chức, đảm bảo sự ổn định và hiệu quả trong quản lý. Việc tích hợp công việc của hai bộ trước đây cũng được thực hiện nhằm tối ưu hóa nguồn lực, tránh chồng chéo trong chức năng nhiệm vụ.

Ông Đỗ Đức Duy, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, trong quá trình hợp nhất, Bộ đã hoàn thành 61,5% nhiệm vụ được giao (1.079/1.753 nhiệm vụ), kịp thời xử lý các kiến nghị từ địa phương và ban hành các văn bản hướng dẫn cần thiết. 

Bộ trưởng khẳng định: "Chúng ta cần giữ nhịp công việc, không để gián đoạn hoạt động sản xuất và xuất khẩu. Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, hiện mới đạt 977,9 tỷ đồng, tương đương 4,7% kế hoạch, nhằm hỗ trợ các dự án nông nghiệp trọng điểm".

Nhằm ứng phó với những diễn biến phức tạp của biến đổi khí hậu, Bộ trưởng yêu cầu các đơn vị tăng cường công tác dự báo, cảnh báo thiên tai và thời tiết cực đoan, theo dõi sát sao tình hình để đưa ra các giải pháp ứng phó kịp thời. 

Cùng với đó, Bộ trưởng yêu cầu chuẩn bị kỹ lưỡng cho cuộc làm việc với Đoàn thanh tra EC lần thứ 5 về chống khai thác IUU, coi đây là nhiệm vụ cấp bách để gỡ bỏ "thẻ vàng" và mở rộng thị trường thủy sản sang EU.

Về kế hoạch năm 2025, Bộ sẽ tập trung xây dựng 41 đề án và ban hành 58 thông tư, trong đó ưu tiên 5 nghị định quan trọng về khoáng sản, môi trường và sản xuất nông nghiệp. "Đây là cơ sở pháp lý để thúc đẩy xuất khẩu bền vững, tận dụng tối đa tiềm năng của ngành," Bộ trưởng khẳng định.

Trước mắt, trong tháng 3 và quý II/2025, ngành sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, tháo gỡ khó khăn về logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh cho nông sản Việt Nam trên thị trường toàn cầu.

Bộ trưởng Đỗ Đức Duy nhận định, với kim ngạch xuất khẩu 9,38 tỷ USD và mức xuất siêu 2,05 tỷ USD sau hai tháng đầu năm, ngành nông, lâm, thủy sản đang khẳng định vị thế trụ cột trong nền kinh tế. 

Ông kêu gọi các đơn vị hành động quyết liệt, tận dụng đà tăng trưởng, đồng thời đảm bảo quá trình hợp nhất bộ máy không gây gián đoạn trong quản lý và điều hành. 

Nguồn: Báo Đầu tư