Vietnam Seafood Summit 2026: Đổi mới và đa dạng hóa để tạo động lực tăng trưởng mới cho ngành thủy sản

Diễn đàn kết nối các mắt xích trong chuỗi giá trị thủy sản

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiếp tục biến động, cạnh tranh ngày càng gay gắt và các yêu cầu tiếp cận thị trường liên tục thay đổi, ngành thủy sản Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phải đổi mới phương thức tăng trưởng.

Không chỉ hướng tới gia tăng kim ngạch xuất khẩu, doanh nghiệp còn phải giải quyết đồng thời nhiều bài toán: giảm giá thành sản xuất, bảo đảm nguồn nguyên liệu, nâng cao giá trị gia tăng, kiểm soát rủi ro thương mại và thích ứng với nhu cầu ngày càng đa dạng của người tiêu dùng.

Xuất phát từ những yêu cầu đó, VASEP tổ chức Vietnam Seafood Summit 2026 như một diễn đàn đối thoại, kết nối các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu với cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà cung cấp, hệ thống phân phối, tổ chức chứng nhận và các đối tác tài chính.

Sự kiện thu hút hơn 300 đại biểu tham dự, với nhiều ý kiến trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất giải pháp từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp.

Điểm nổi bật của Hội nghị là cách tiếp cận xuyên suốt chuỗi giá trị, từ sản xuất nguyên liệu, chế biến, xuất khẩu đến phân phối, tiêu dùng và tài chính. Các phiên thảo luận không chỉ đề cập đến triển vọng thị trường mà còn đi sâu vào những vấn đề đang trực tiếp ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh và khả năng phát triển của doanh nghiệp thủy sản.

Năm phiên thảo luận, năm góc nhìn về tương lai ngành thủy sản

Mở đầu Hội nghị, phiên thảo luận về triển vọng và định hướng phát triển ngành thủy sản Việt Nam giai đoạn 2027–2029 tập trung vào các ngành hàng chủ lực như tôm, cá tra, cá ngừ và hải sản khai thác.

Các doanh nghiệp nhìn nhận thị trường vẫn còn cơ hội tăng trưởng, nhưng lợi thế cạnh tranh đang thay đổi. Đối với ngành tôm, sức ép về giá thành từ Ecuador và Ấn Độ đặt ra yêu cầu lựa chọn phân khúc phù hợp, nâng năng suất và phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng. Với cá tra, việc tổ chức vùng nuôi theo nhu cầu thị trường và đa dạng hóa sản phẩm được xem là hướng đi quan trọng. Trong khi đó, các doanh nghiệp hải sản khai thác đặc biệt quan tâm đến nguồn nguyên liệu hợp pháp, truy xuất nguồn gốc và khả năng duy trì nguồn cung ổn định.

Ở phiên thứ hai, rào cản thương mại và chiến lược ứng phó của doanh nghiệp trở thành chủ đề thu hút sự quan tâm lớn trong bối cảnh các biện pháp phòng vệ thương mại, yêu cầu về xuất xứ, lao động và truy xuất nguồn gốc ngày càng phức tạp.

Đại diện cơ quan quản lý, các luật sư và doanh nghiệp đã chia sẻ kinh nghiệm thực tế trong ứng phó với các vụ điều tra chống bán phá giá, chống trợ cấp và những rủi ro thương mại mới, đặc biệt tại thị trường Hoa Kỳ.

Một thông điệp quan trọng được nhấn mạnh là doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy ứng phó khi phát sinh vụ việc sang chủ động quản trị rủi ro, chuẩn hóa dữ liệu và chuẩn bị chiến lược pháp lý ngay trong hoạt động kinh doanh thường xuyên.

Thị trường nội địa là một điểm nhấn đáng chú ý tại phiên thảo luận thứ ba. Dù sở hữu năng lực chế biến và xuất khẩu lớn, doanh nghiệp thủy sản Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa để phát triển sản phẩm phục vụ người tiêu dùng trong nước.

Các đại diện hệ thống bán lẻ và doanh nghiệp chế biến đã chỉ ra những vấn đề thực tế như chi phí logistics lạnh, quy cách đóng gói, giá bán đến tay người tiêu dùng và khả năng cung ứng ổn định. Cùng với đó, xu hướng sử dụng thực phẩm chế biến sẵn, sản phẩm tiện lợi, khẩu phần nhỏ và thực phẩm tốt cho sức khỏe đang mở ra những cơ hội mới.

Những trao đổi tại phiên này cho thấy phát triển thị trường nội địa không đơn thuần là đưa sản phẩm xuất khẩu về bán trong nước, mà cần một chiến lược sản phẩm và phân phối phù hợp với nhu cầu của người tiêu dùng Việt Nam.

Tại phiên thứ tư, với chủ đề “Xu hướng thị trường thủy sản toàn cầu và người mua cần gì trong giai đoạn 2027–2029?”, các diễn giả mang đến góc nhìn từ FAO, thị trường Trung Quốc và những doanh nghiệp trực tiếp tham gia thương mại quốc tế.

Các ý kiến cho thấy nhu cầu thủy sản thế giới vẫn có triển vọng tăng trưởng, song người mua ngày càng chú trọng giá cả phù hợp, chất lượng ổn định, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và khả năng giao hàng đáng tin cậy.

Đặc biệt, xu hướng phát triển thực phẩm tiện lợi, chế biến sâu, đóng gói nhỏ và hợp tác phát triển sản phẩm cùng khách hàng đang đặt ra yêu cầu mới đối với các nhà cung cấp Việt Nam.

Thông điệp nổi bật là doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy bán những sản phẩm mình có sang phát triển những sản phẩm thị trường thực sự cần, đồng thời xây dựng quan hệ hợp tác dài hạn với người mua.

Khép lại chương trình, phiên thảo luận thứ năm tập trung vào giải pháp tăng năng suất, giảm chi phí và duy trì tăng trưởng xuất khẩu thủy sản hai con số.

Từ những vấn đề cụ thể của chuỗi tôm và cá tra, các diễn giả đề xuất nhiều giải pháp như nâng tỷ lệ nuôi thành công, cải thiện chất lượng giống, quản lý hiệu quả thức ăn và môi trường nuôi, số hóa vùng nguyên liệu, tăng giá trị từ phụ phẩm và cải thiện khả năng tiếp cận các chứng nhận bền vững.

Đáng chú ý, những mô hình tài chính theo chuỗi giá trị cũng được đề cập như một hướng hỗ trợ doanh nghiệp, người nuôi và các đối tác tăng cường liên kết, chia sẻ rủi ro và sử dụng nguồn vốn hiệu quả hơn.

Đổi mới, đa dạng hóa và liên kết chuỗi để nâng cao năng lực cạnh tranh

Từ năm phiên thảo luận, một điểm chung được thể hiện rõ: dư địa tăng trưởng của ngành thủy sản Việt Nam không chỉ nằm ở việc mở rộng sản lượng hay tìm kiếm thêm đơn hàng, mà còn ở khả năng đổi mới phương thức sản xuất, nâng cao hiệu quả và tạo ra giá trị lớn hơn từ những nguồn lực hiện có.

Đổi mới không chỉ là đầu tư máy móc, công nghệ, mà còn bao gồm đổi mới quản trị, tổ chức vùng nguyên liệu, phát triển sản phẩm, tiếp cận khách hàng và kiểm soát rủi ro thương mại.

Đa dạng hóa cũng không chỉ dừng ở việc mở rộng thị trường xuất khẩu, mà cần gắn với đa dạng hóa sản phẩm, phân khúc khách hàng, kênh phân phối và nguồn cung nguyên liệu, trên cơ sở phát huy lợi thế riêng của từng doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, liên kết chuỗi được xem là yếu tố quan trọng để giảm chi phí, hạn chế tổn thất, nâng cao chất lượng và bảo đảm lợi ích lâu dài cho người nuôi, doanh nghiệp chế biến cũng như các đối tác tham gia chuỗi cung ứng.

Vietnam Seafood Summit 2026 khép lại sau một ngày làm việc với nhiều nội dung chuyên sâu và những trao đổi thực tiễn. Các vấn đề được đặt ra tại Hội nghị cũng mở ra những hướng thảo luận và hợp tác tiếp theo giữa VASEP, doanh nghiệp và các đối tác trong thời gian tới.

Trong giai đoạn 2027–2029, nâng cao năng lực cạnh tranh, đổi mới và đa dạng hóa sẽ là những yếu tố quan trọng để ngành thủy sản Việt Nam tận dụng cơ hội thị trường, ứng phó với biến động và hướng tới tăng trưởng hiệu quả, bền vững.

Xem thêm thông tin về VSS2026 tại: Vietnam Seafood Summit (VSS)

Một số hình ảnh tại hội nghị VSS2026: