Từ câu chuyện nâng cao sức cạnh tranh của ngành tôm đến đến phát triển nông nghiệp bền vững và hiệu quả

Sản xuất 15:42 23/09/2024 Kim Thu
(vasep.com.vn) Tại Hội nghị Thường trực Chính phủ làm việc với các doanh nghiệp lớn về giải pháp góp phần phát triển kinh tế - xã hội đất nước ngày 21/9/2024, ông Lê Văn Quang, Tổng Giám đốc Tập đoàn Thuỷ sản Minh Phú đã có bài phát biểu với nội dung liên quan đến những thách thức của ngành tôm Việt Nam và những kiến nghị, đề xuất nâng cao sức cạnh tranh của ngành tôm đến phát triển nông nghiệp bền vững và hiệu quả. Dưới đây là nội dung bài phát biểu của ông Lê Văn Quang tại Hội nghị.

Vị trí, đóng góp và lợi thế của ngành tôm Việt Nam

Tôm của Việt Nam là 1 trong 2 loài thủy sản nằm trong chiến lược phát triển nuôi của quốc gia, với tổng giá trị xuất khẩu 3,5 – 4 tỷ USD, chiếm 13 -14% tổng giá trị tôm toàn cầu.

Việt Nam là quốc gia được đánh giá có công nghệ chế biến tôm hiện đại nhất và có thế mạnh về sản xuất hàng GTGT, hàng cao cấp. Khoảng 2 triệu nông dân liên quan đến ngành tôm.

Một số thách thức lớn đối với ngành tôm Việt Nam và nông nghiệp

Năm 2023, sản lượng tôm Việt Nam giảm mạnh 32%, trong khi Ecuador tăng 14%, Ấn Độ tăng 2%, Thái Lan giảm 9%, Indonesia giảm 12%.

Giá bán tôm thương phẩm giảm sâu do suy thoái kinh tế và người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu, trong khi giá thành tôm của Việt Nam lại rất cao và không cạnh tranh.

Nền sản xuất tôm còn bất cập khi:

+ Chi phí nhân công chế biến tôm cao do các khu công nghiệp thường nằm ở cánh đồng xa khu dân cư làm phải mất nhiều chi phí đưa đón công nhân và thời gian người công nhân từ nhà đến nơi làm việc kéo dài làm giảm năng suất lao động đồng thời chi phí cuộc sống của người công nhân tăng cao làm áp lực tăng lương luôn đè nén doanh nghiệp và hiện tại lương công nhân Việt Nam ở mức cao của khu vực.

+ Chi phí xử lý nước thải rất cao. Bởi vì doanh nghiệp phải xử lý nước đạt tiêu chuẩn loại B với chi phí 5.000₫/m3 rồi mới đưa về khu xử lý nước thải tập trung của khu công nghiệp xử lý nước thải đạt loại A mất 10.000 đến 15.000₫/m3. Nếu để doanh nghiệp xử lý nước thải đạt loại A thì chỉ mất không quá 5.500₫/m3.

+ Người nông dân nuôi tôm chưa chịu làm các chứng nhận BAP, ASC, tôm hữu cơ/sinh thái… nên khó bán tôm và bán được giá tôm không cao.

+ Tỷ lệ thành công của tôm nuôi tại Việt Nam (40%) quá thấp so với Ecuador (90%), Ấn Độ (60-70%).

+ Phương pháp nuôi tôm của Việt Nam sạch bệnh lớn nhanh và công nghệ cao với mật độ cao có thể đến 500 con/m2 nên tôm bị stress, gây ô nhiễm môi trường làm phát sinh dịch bệnh thường trực (Ecuador nuôi tôm theo phương pháp kháng bệnh, thích nghi và vừa sức tải môi trường với mật độ chỉ từ 15-30 con/m2 nên Ecuador rất thành công trong nhiều năm nay).

+ Vẫn còn nhiều cơ sở sản xuất tôm giống kém chất lượng trà trộn vào thị trường, người mua không phân biệt được nên tỷ lệ nuôi tôm thành công rất thấp.

+ Nuôi tôm của Việt Nam thường là các hộ nuôi tôm nhỏ lẻ nên không có kênh cấp, kênh thoát riêng nên dễ lây lan dịch bệnh tôm.

- Trong chuỗi giá trị tôm, DN Việt Nam đang có lợi thế cạnh tranh ở khâu chế biến, tuy nhiên ở khâu nuôi tôm và khâu phân phối khó có thể cạnh tranh được với các đối thủ khác. Trong thời gian tới, các nước sẽ có thể bắt kịp và vượt Việt Nam cả về khâu chế biến vì các Chính phủ và doanh nghiệp của họ cũng đang rất nỗ lực đầu tư công nghệ chế biến.

Tóm lại, 05 thách thức chính của ngành tôm cũng như nông nghiệp là (1) chính sách quy hoạch và quản lý về giống; (2) phương pháp nuôi trồng; (3) hệ thống kênh cấp và thoát nước; (4) vật tư nông nghiệp sinh học; (5) các khu công nghiệp chế biến tôm và các khu công nghiệp nuôi tôm chuyên nghiệp, các trung tâm thương mại, logistics và phân phối sản phẩm nông nghiệp.

Kiến nghị, đề xuất nâng cao sức cạnh tranh của ngành tôm đến phát triển nông nghiệp bền vững và hiệu quả

Cần thay đổi tư duy: Thay vì chạy theo sản lượng, công nghệ cao (số lượng) cần phải chú trọng vấn đề bền vững và hiệu quả (chất lượng, môi trường, sức khoẻ và giá bán)

(1) Chính sách quy hoạch và quản lý về giống: Bộ NNPTNT nghiên cứu đề xuất sửa đổi về quy định đối với việc sản xuất tôm giống; cho phép các doanh nuôi tôm lớn gia hóa chọn giống theo hướng chọn lọc tự nhiên để có được tôm giống kháng bệnh, thích nghi với thời tiết, khí hậu và môi trường của từng vùng nuôi.

(2) Phương pháp nuôi trồng: Nuôi trồng cây, con theo Công nghệ sinh học vừa sức tải của môi trường, thân thiện với môi trường và giảm thải carbon. Minh Phú đang hướng dẫn và chuyển giao cho các hộ nuôi tôm công nghệ sinh học MPBiO tích hợp 9 công nghệ nuôi tôm hàng đầu thế giới giúp tỷ lệ thành công từ 90% trở lên với giá thành bằng và thấp hơn Ecuador mà lại có màu sắc đỏ đẹp hương vị thơm ngon bán được giá cao hơn 20%.

 (3) Hệ thống kênh cấp và thoát nước: Nhà nước đầu tư xây dựng hệ thống kênh rạch, đê điều, hệ thống cấp, thoát nước riêng biệt.

(4) Vật tư nông nghiệp sinh học: Hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam ứng dụng và phát triển các phân bón, thức ăn sinh học, chế phẩm sinh học cho vật nuôi, cây trồng. Thực hiện ngành nông nghiệp theo hướng kinh tế tuần hoàn biến các chất thải, các phế liệu, các phế phẩm của ngành nông nghiệp thành các sản phẩm có giá trị và quay lại phục vụ ngành nông nghiệp phát triển bền vững.

(5) Nhà nước đầu tư cơ sở nền tảng số hóa, AI hóa cho ngành nông nghiệp.

(6) Đầu tư xây dựng các khu công nghiệp đô thị; các khu công nghiệp nuôi trồng chuyên nghiệp nhất là đầu tư các khu phức hợp bao gồm công nghiệp chế biến, gắn với công nghiệp nuôi trồng và khu dân cư đô thị tiện ích), các trung tâm thương mại, logistics và phân phối sản phẩm nông nghiệp. Đề nghị Nhà nước hỗ trợ khâu quy hoạch, Minh Phú sẵn sàng bỏ nguồn lực để đầu tư xây dựng, đang dự kiến một số khu công nghiệp tôm ở Kiên Giang, Cà Mau; 02 trung tâm xúc tiến nông sản ở Hà Nội, Tp. Hồ Chí Minh.

6 kiến nghị và đề xuất ở trên sẽ góp phần cùng Chính Phủ thực hiện thắng lợi Nghị quyết 36-NQ/TW về phát triển kinh tế biển.

tap doan thuy san minh phu thu tuong chinh phu nang suc canh tranh cua nganh tom

TIN MỚI CẬP NHẬT

Hải quân New Zealand hỗ trợ Quần đảo Cook chống khai thác thủy sản bất hợp pháp

 |  08:42 19/11/2026

(vasep.com.vn) Hải quân Hoàng gia New Zealand vừa phối hợp với Đơn vị Cảnh sát biển thuộc Lực lượng Cảnh sát Quần đảo Cook triển khai các hoạt động tuần tra, kiểm tra và giám sát nhằm ngăn chặn khai thác thủy sản bất hợp pháp tại khu vực Tây Thái Bình Dương.

EFPRA đề xuất mở rộng quy định EU về phụ phẩm chăn nuôi trong thức ăn thủy sản

 |  08:41 19/11/2026

(vasep.com.vn) Hiệp hội Các nhà chế biến mỡ và phụ phẩm động vật châu Âu (EFPRA) kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) điều chỉnh quy định, cho phép sử dụng rộng rãi hơn protein chế biến từ phụ phẩm động vật trong thức ăn chăn nuôi. Đề xuất được kỳ vọng mở thêm nguồn nguyên liệu thay thế bột cá, trong bối cảnh nguồn cung nguyên liệu biển chịu nhiều áp lực.

Ấn Độ đứng thứ 7 thế giới về xuất khẩu thủy sản

 |  08:41 19/11/2026

(vasep.com.vn) Phát biểu tại Hội nghị Thực phẩm và Protein 2026 do Seaberry Foods tổ chức ở Kochi, ông Ram Mohan, Giám đốc Cơ quan Phát triển Xuất khẩu Thủy sản Ấn Độ (MPEDA), cho biết Ấn Độ hiện đứng thứ 7 thế giới, chiếm 4% thương mại thủy sản toàn cầu trị giá 218 tỷ USD.

Bồ Đào Nha giảm mua cá tuyết muối khô của Na Uy

 |  08:40 19/11/2026

(vasep.com.vn) Thị trường bacalhau (cá tuyết muối khô) của Bồ Đào Nha bước vào mùa tiêu thụ cao điểm cuối năm trong tình trạng thiếu hàng. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), tháng 10/2026, Na Uy xuất sang Bồ Đào Nha lượng thủy sản trị giá 730 triệu NOK, giảm 15% so với cùng kỳ. Khối lượng clipfish giảm 29%, còn 2.296 tấn, và cá tuyết muối giảm 38%, còn 950 tấn.

Australia ứng dụng huỳnh quang tia X để theo dõi sự di chuyển của ghẹ xanh

 |  10:55 18/11/2026

(vasep.com.vn) Các nhà nghiên cứu thuộc Cơ quan Công nghiệp cơ bản và Phát triển vùng Tây Australia (DPIRD) đang phối hợp với ChemCentre sử dụng thiết bị huỳnh quang tia X (XRF) để phân tích thành phần nguyên tố trong vỏ ghẹ xanh.

Na Uy: Xuất khẩu cá thịt trắng giảm, giá phi lê cá tuyết tăng mạnh

 |  08:25 18/11/2026

(vasep.com.vn) – Xuất khẩu nhiều sản phẩm cá thịt trắng của Na Uy tiếp tục sụt giảm về khối lượng trong tuần cuối tháng 10/2026, trong khi giá một số mặt hàng tăng đáng kể so với cùng kỳ năm trước, đặc biệt là phi lê cá tuyết đông lạnh.

Sản lượng cá minh thái Nga vượt 2 triệu tấn

 |  08:23 18/11/2026

(vasep.com.vn) Tính đến đầu tháng 11/2026, sản lượng cá minh thái của Nga tại vùng Viễn Đông vượt 2 triệu tấn, tăng 3,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, Mỹ hoàn thành 94% hạn ngạch mùa khai thác B. Tuy nhiên, sản lượng các sản phẩm chế biến tại cả hai quốc gia có sự biến động trái chiều.

Trung Quốc thành thị trường lớn thứ ba của thủy sản Na Uy

 |  08:23 18/11/2026

(vasep.com.vn) Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), Trung Quốc đã trở thành thị trường xuất khẩu thủy sản lớn thứ ba của Na Uy xét về giá trị trong tháng 10/2026, với mức tăng 12% so với cùng kỳ. Kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 1,16 tỷ NOK, tương đương khoảng 127 triệu USD.

Kyokuyo (Nhật Bản) thông báo tăng lợi nhuận

 |  08:21 18/11/2026

(vasep.com.vn) Tập đoàn thủy sản Nhật Bản Kyokuyo ghi nhận lợi nhuận hoạt động tăng 18,8% trong 6 tháng kết thúc ngày 30/9/2026, nhờ doanh số cá ngừ và thực phẩm tươi sống khả quan. Tuy nhiên, hoạt động kinh doanh thịt cua giả tại Mỹ chịu áp lực từ chi phí nguyên liệu tăng cao.

TIÊU CHÍ XÉT CHỌN & VINH DANH DOANH NGHIỆP HỘI VIÊN VASEP XUẤT KHẨU XUẤT SẮC NĂM 2026

 |  11:33 17/11/2026

Theo truyền thống hàng năm của Hiệp hội VASEP, nhằm ghi nhận và vinh danh các doanh nghiệp hội viên có thành tích cao trong xuất khẩu thủy sản tại mỗi Tỉnh, Ban Lãnh đạo Hiệp hội đã thông qua Bản tiêu chí xét chọn các DN thủy sản hội viên có kết quả XK thủy sản xuất sắc trong năm 2026, và tiến hành vinh danh trao kỷ niệm chương tại Hội nghị toàn thể Hiệp hội và Tổng kết Xuất khẩu vào ngày 25/12/2026 tại KS Mariott, Tp. Hồ Chí Minh.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC