Những thay đổi lớn trong dòng chảy thương mại sau lệnh cấm nhập khẩu hải sản Nhật Bản của Trung Quốc

Thị trường thế giới 09:01 08/01/2025 Lê Hằng
(vasep.com.vn) Vào tháng 8 năm 2023, Trung Quốc đã đình chỉ nhập khẩu hải sản từ Nhật Bản sau vụ xả nước đã qua xử lý từ nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi ra biển. Điều này đã gây ra những thay đổi đáng kể trong ngành xuất khẩu thủy sản của Nhật Bản, đặc biệt là về cấu trúc thị trường và kim ngạch xuất khẩu.

9 tháng đầu năm 2024, giá trị xuất khẩu thủy sản của Nhật Bản sang Trung Quốc chỉ đạt 914.298 USD, chiếm vỏn vẹn 0,1% tổng kim ngạch xuất khẩu, giảm mạnh so với các năm trước. Cụ thể, trong cùng kỳ ba năm trước, thị phần của Trung Quốc lần lượt là 23,7%, 28,6% và 26,8%.

Để ứng phó với lệnh cấm, Nhật Bản đã tích cực tìm kiếm các thị trường thay thế. Trong 9 tháng đầu năm 2024, Hoa Kỳ trở thành điểm đến xuất khẩu lớn nhất của Nhật Bản, chiếm 25,2% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của nước này, tiếp theo là Việt Nam (14,0%) và Thái Lan (13,4%).

Trước khi lệnh cấm được áp đặt, sò điệp đông lạnh là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Nhật Bản sang Trung Quốc. Vào các năm 2022 và 2023, sò điệp chiếm lần lượt 55,8% và 43,0% tổng giá trị xuất khẩu thủy sản của Nhật Bản. Tuy nhiên, trong 9 tháng đầu năm 2024, xuất khẩu sò điệp sang Trung Quốc đã giảm bằng 0, dẫn đến sự sụt giảm 26,6% và 43,1% trong giá trị xuất khẩu sò điệp trong cùng kỳ các năm 2022 và 2023.

Mặt khác, Việt Nam đã nổi lên như một thị trường thay thế quan trọng cho sò điệp Nhật Bản. Trong giai đoạn 9 tháng đầu năm 2024, nhập khẩu sò điệp từ Nhật Bản của Việt Nam tăng mạnh 771,0% so với cả năm 2023, chiếm 20,2% tổng thị phần xuất khẩu thủy sản của Nhật Bản. Hoa Kỳ cũng tăng nhập khẩu sò điệp Nhật Bản lên 23,7% trong cùng kỳ, chiếm 25,0% tổng thị phần xuất khẩu của Nhật Bản.

Vào ngày 20 tháng 9 năm 2024, Trung Quốc và Nhật Bản đã đạt được một thỏa thuận về việc xả nước từ nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi. Theo thỏa thuận này, Nhật Bản cam kết xả nước đã qua xử lý theo tiêu chuẩn của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), đảm bảo tác động tối thiểu đối với môi trường. Đồng thời, Trung Quốc đã cam kết sẽ dần dần nối lại nhập khẩu thủy sản và nuôi trồng thủy sản của Nhật Bản nếu các sản phẩm này đáp ứng các tiêu chuẩn quản lý. Nhật Bản cũng sẽ hỗ trợ giám sát và tham gia các hoạt động quốc tế liên quan từ Trung Quốc và các bên liên quan khác. Cả hai bên nhất trí tiếp tục đối thoại khoa học về các vấn đề môi trường và sức khỏe.

so diep

TIN MỚI CẬP NHẬT

TIN BUỒN: Cụ ông Trần Cao Đại - Thân sinh Chị Trần Hoàng Yến - Phó Trưởng VP Đại diện VASEP tại Hà Nội, Phó Giám đốc VASEPPro

 |  20:36 11/09/2026

Văn phòng Hiệp hội xin vô cùng thương tiếc báo tin: Cụ Trần Cao Đại - Thân sinh Chị Trần Hoàng Yến - Phó Trưởng VP Đại diện VASEP tại Hà Nội, Phó Giám đốc VASEPPRO, đã từ trần vào hồi 15 giờ 11 ngày 11/09/2026 (tức ngày 01/08 năm Bính Ngọ). Hưởng thọ: 91 tuổi

Gỡ vướng kiểm tra an toàn thực phẩm, tạo thuận lợi cho nhập khẩu thủy sản đông lạnh

 |  16:49 11/09/2026

(vasep.com.vn) Ngày 09/9/2026, Cục Chăn nuôi và Thú y, thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có công văn 3486/CNTY-KD&TYCĐ gửi Cục Hải quan về việc kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm NK đối với thực phẩm có nguồn gốc động vật trên cạn, thuỷ sản. Cục Chăn nuôi và Thú y đề xuất sử dụng kết quả kiểm dịch đối với sản phẩm động vật, thủy sản nhập khẩu làm căn cứ phục vụ thông quan, đồng thời tháo gỡ những bất cập trong thực hiện Nghị định 15/2018/NĐ-CP về kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu. Đây được xem là bước điều chỉnh quan trọng nhằm giảm thủ tục hành chính, hạn chế tình trạng doanh nghiệp phải cung cấp nhiều loại hồ sơ cho cùng một lô hàng.

Thái Lan dự báo sản lượng tôm năm 2026 chỉ đạt khoảng 250.000 tấn

 |  08:14 11/09/2026

(vasep.com.vn) Liên đoàn Nuôi trồng thủy sản Thái Lan dự báo sản lượng tôm của nước này trong năm 2026 chỉ đạt khoảng 250.000 tấn, tương đương năm trước và thấp hơn mục tiêu tăng trưởng của ngành. Theo ông Banjong Nisaphawanich, Chủ tịch Liên đoàn và cố vấn Hiệp hội Tôm Thái Lan, dịch bệnh kéo dài tại các vùng nuôi đang là nguyên nhân chính hạn chế khả năng mở rộng sản xuất.

Xuất khẩu cá hồi lập kỉ lục mới trong tháng 8

 |  08:13 11/09/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá hồi Na Uy đạt 153.602 tấn trong tháng 8, trị giá 12,3 tỷ NOK (1,14 tỷ EUR). Sản lượng tăng 7% so với cùng kỳ năm trước, trong khi giá trị xuất khẩu tăng 19% - tương đương thêm 2 tỷ NOK (186 triệu EUR).

Nam Phi triển khai chiến lược mới bảo vệ chim biển trước tác động của nghề cá

 |  08:12 11/09/2026

(vasep.com.vn) Nam Phi vừa công bố Kế hoạch Hành động Quốc gia II về Bảo tồn và Quản lý Chim biển trong Nghề cá, áp dụng giai đoạn 2026–2030, nhằm giảm tình trạng chim biển chết do mắc phải trong quá trình khai thác thủy sản.

Từ tăng trưởng đến bền vững: Bài toán mới của bột cá Việt Nam

 |  08:11 11/09/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu bột cá Việt Nam đang tăng mạnh trong năm 2026. Sau khi đạt 281 triệu USD năm 2025, kim ngạch 7 tháng đầu năm nay đã lên gần 244 triệu USD, tăng 72% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, gần 90% giá trị xuất khẩu vẫn tập trung vào Trung Quốc, đặt ra yêu cầu cấp thiết về đa dạng hóa thị trường, chuẩn hóa chất lượng và nâng giá trị sản phẩm.

Indonesia tăng xuất khẩu cá ngừ vây vàng sang Nhật Bản, Mỹ và Singapore

 |  08:07 11/09/2026

(vasep.com.vn) Indonesia đang đẩy mạnh xuất khẩu cá ngừ vây vàng từ các địa phương phía Đông, đồng thời tăng cường kiểm soát chất lượng và an toàn thực phẩm ngay từ khâu khai thác, bảo quản đến chế biến và đóng hàng.

Ngành tôm thế giới bước vào “ván bài” mới

 |  08:52 10/09/2026

(vasep.com.vn) Ngành tôm toàn cầu đang bước vào một giai đoạn mà những yếu tố bên ngoài chuỗi sản xuất ngày càng có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh. Địa chính trị, thương mại, tỷ giá, năng lượng, logistics, biến đổi khí hậu và sự tái cấu trúc tại các quốc gia sản xuất lớn đang cùng lúc định hình lại cuộc chơi.

Xuất khẩu cá minh thái Nga sang Nhật Bản tăng mạnh

 |  08:06 10/09/2026

(vassep.com.vn) Xuất khẩu cá minh thái (pollock) của Nga sang Nhật Bản tiếp tục tăng trong năm 2026, nhờ nhu cầu thị trường tích cực và giá cá minh thái trên thị trường quốc tế duy trì ở mức cao. Theo dữ liệu hải quan Nhật Bản được Liên minh Cá Nga (Russian Fish Union) phân tích, cả cá minh thái đông lạnh và phi lê đều ghi nhận mức tăng về kim ngạch trong 7 tháng đầu năm.

Malaysia thúc đẩy công nghệ biofloc để nâng cao sản lượng và giá trị nuôi cá rô phi

 |  07:54 10/09/2026

(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp và An ninh Lương thực Malaysia đang thúc đẩy ứng dụng công nghệ biofloc trong nuôi cá rô phi (Oreochromis spp.) nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, nguồn nước và tăng thu nhập cho người nuôi. Bộ trưởng Datuk Seri Mohamad Sabu cho rằng cá rô phi có tiềm năng trở thành nguồn cung protein quan trọng, đồng thời mang lại cơ hội kinh tế lớn cho ngành nuôi trồng thủy sản.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC