Những thay đổi lớn trong dòng chảy thương mại sau lệnh cấm nhập khẩu hải sản Nhật Bản của Trung Quốc

Thị trường thế giới 09:01 08/01/2025 Lê Hằng
(vasep.com.vn) Vào tháng 8 năm 2023, Trung Quốc đã đình chỉ nhập khẩu hải sản từ Nhật Bản sau vụ xả nước đã qua xử lý từ nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi ra biển. Điều này đã gây ra những thay đổi đáng kể trong ngành xuất khẩu thủy sản của Nhật Bản, đặc biệt là về cấu trúc thị trường và kim ngạch xuất khẩu.

9 tháng đầu năm 2024, giá trị xuất khẩu thủy sản của Nhật Bản sang Trung Quốc chỉ đạt 914.298 USD, chiếm vỏn vẹn 0,1% tổng kim ngạch xuất khẩu, giảm mạnh so với các năm trước. Cụ thể, trong cùng kỳ ba năm trước, thị phần của Trung Quốc lần lượt là 23,7%, 28,6% và 26,8%.

Để ứng phó với lệnh cấm, Nhật Bản đã tích cực tìm kiếm các thị trường thay thế. Trong 9 tháng đầu năm 2024, Hoa Kỳ trở thành điểm đến xuất khẩu lớn nhất của Nhật Bản, chiếm 25,2% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của nước này, tiếp theo là Việt Nam (14,0%) và Thái Lan (13,4%).

Trước khi lệnh cấm được áp đặt, sò điệp đông lạnh là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Nhật Bản sang Trung Quốc. Vào các năm 2022 và 2023, sò điệp chiếm lần lượt 55,8% và 43,0% tổng giá trị xuất khẩu thủy sản của Nhật Bản. Tuy nhiên, trong 9 tháng đầu năm 2024, xuất khẩu sò điệp sang Trung Quốc đã giảm bằng 0, dẫn đến sự sụt giảm 26,6% và 43,1% trong giá trị xuất khẩu sò điệp trong cùng kỳ các năm 2022 và 2023.

Mặt khác, Việt Nam đã nổi lên như một thị trường thay thế quan trọng cho sò điệp Nhật Bản. Trong giai đoạn 9 tháng đầu năm 2024, nhập khẩu sò điệp từ Nhật Bản của Việt Nam tăng mạnh 771,0% so với cả năm 2023, chiếm 20,2% tổng thị phần xuất khẩu thủy sản của Nhật Bản. Hoa Kỳ cũng tăng nhập khẩu sò điệp Nhật Bản lên 23,7% trong cùng kỳ, chiếm 25,0% tổng thị phần xuất khẩu của Nhật Bản.

Vào ngày 20 tháng 9 năm 2024, Trung Quốc và Nhật Bản đã đạt được một thỏa thuận về việc xả nước từ nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi. Theo thỏa thuận này, Nhật Bản cam kết xả nước đã qua xử lý theo tiêu chuẩn của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), đảm bảo tác động tối thiểu đối với môi trường. Đồng thời, Trung Quốc đã cam kết sẽ dần dần nối lại nhập khẩu thủy sản và nuôi trồng thủy sản của Nhật Bản nếu các sản phẩm này đáp ứng các tiêu chuẩn quản lý. Nhật Bản cũng sẽ hỗ trợ giám sát và tham gia các hoạt động quốc tế liên quan từ Trung Quốc và các bên liên quan khác. Cả hai bên nhất trí tiếp tục đối thoại khoa học về các vấn đề môi trường và sức khỏe.

so diep

TIN MỚI CẬP NHẬT

Top 5 thị trường NK tôm Việt Nam 7 tháng 2026: Động lực tăng trưởng đang dịch chuyển

 |  08:28 24/08/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Việt Nam trong 7 tháng đầu năm 2026 đạt gần 2,8 tỷ USD, tăng 13,5% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 7 đạt 451,5 triệu USD, tăng 10,1%, nhưng thấp hơn mức 458,2 triệu USD của tháng 6. So với mức tăng 14,2% sau 6 tháng, tốc độ tăng trưởng đã chậm nhẹ, cho thấy thị trường vẫn tích cực nhưng động lực giữa các thị trường ngày càng khác biệt.

Công nghệ mới nâng chất lượng surimi, giảm tổn thất dinh dưỡng

 |  08:27 24/08/2026

(vasep.com.vn) Nhu cầu đối với thực phẩm giàu protein, tiện lợi và có thời hạn bảo quản dài đang thúc đẩy ngành surimi tìm kiếm các công nghệ chế biến mới. Surimi là sản phẩm giàu protein cơ, được sản xuất từ thịt cá tách xương cơ học, rửa sạch, xay và phối trộn với đường, sorbitol, polyphosphate cùng các chất bảo quản trước khi cấp đông. Đây là nguyên liệu quan trọng để sản xuất nhiều sản phẩm như viên cá, kamaboko, chikuwa và thanh cua.

Xuất khẩu tôm hùm Canada giảm 5,6% trong nửa đầu 2026

 |  08:27 24/08/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm hùm Canada trong nửa đầu năm 2026 giảm về khối lượng trong bối cảnh nguồn cung hạn chế và thời tiết ảnh hưởng đến hoạt động khai thác tại một số vùng. Đáng chú ý, việc Trung Quốc gỡ bỏ mức thuế bổ sung 25% đối với tôm hùm Canada từ đầu tháng 3 chưa tạo ra sự gia tăng rõ rệt về lượng hàng xuất khẩu.

EU và Anh giảm nhập khẩu cá minh thái Alaska khi nguồn cung thắt chặt

 |  08:26 24/08/2026

(vasep.com.vn) Nhập khẩu philê cá minh thái Alaska đông lạnh vào EU và Anh trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt 110.649 tấn, giảm 6,9% so với cùng kỳ năm trước, trong bối cảnh nguồn cung hạn chế và giá tăng mạnh.

Mỹ dùng AI truy quét hàng hóa Trung Quốc né thuế qua nước thứ ba

 |  08:26 24/08/2026

(vasep.com.vn) Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để xác định và xử lý các doanh nghiệp, quốc gia bị nghi hỗ trợ hàng hóa Trung Quốc né thuế quan Mỹ.

VIETFISH 2026 khép lại thành công: Quy mô kỷ lục, nhiều dấu ấn đổi mới và kết nối thực chất

 |  18:51 22/08/2026

(vasep.com.vn) Sau 3 ngày diễn ra tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn – SECC, TP. Hồ Chí Minh, Triển lãm Quốc tế Thủy sản Việt Nam – VIETFISH 2026 đã khép lại với nhiều dấu ấn nổi bật về quy mô, lượng khách tham quan, chất lượng kết nối giao thương và các hoạt động đổi mới. Với diện tích trưng bày hơn 14.000 m², 335 doanh nghiệp, 568 gian hàng, sự tham gia của đại diện đến từ 17 quốc gia và vùng lãnh thổ, cùng gần 15.000 lượt khách tham quan, VIETFISH 2026 tiếp tục khẳng định vai trò là điểm hẹn quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam và quốc tế.

Tập đoàn Haid (Trung Quốc) khởi công nhà máy thức ăn thủy sản đầu tiên tại Malaysia

 |  11:27 22/08/2026

(vasep.com.vn) Tập đoàn Guangdong Haid của Trung Quốc đang mở rộng hoạt động tại Đông Nam Á khi công ty con Sheng Long Aqua Technology (M) Sdn. Bhd vừa khởi công nhà máy sản xuất thức ăn thủy sản đầu tiên tại Malaysia. Dự án đặt tại khu vực Larut & Matang, bang Perak, dự kiến đi vào hoạt động từ năm 2028.

Maoming tăng xuất khẩu cá rô phi, củng cố vị thế “thủ phủ cá rô phi” Trung Quốc

 |  11:26 22/08/2026

(vasep.com.vn) Maoming, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc, đang đẩy mạnh xuất khẩu cá rô phi thông qua mở rộng sản lượng, tăng chế biến sâu và ứng dụng truy xuất nguồn gốc số. Theo số liệu từ Hải quan Trạm Giang và Tổng cục Hải quan Trung Quốc, 6 tháng đầu năm 2026, thành phố xuất khẩu 74.000 tấn cá rô phi, tăng 51,8% so với cùng kỳ, đứng đầu Trung Quốc về khối lượng xuất khẩu.

Brazil xem xét điều chỉnh chính sách hỗ trợ nuôi cá rô phi tại Mato Grosso do Sul

 |  11:26 22/08/2026

(vasep.com.vn) Hiệp hội Nuôi trồng Thủy sản Brazil (Peixe BR) đã đề nghị chính quyền bang Mato Grosso do Sul xem xét lại các quy định về chính sách khuyến khích sản xuất cá rô phi, đặc biệt là sự khác biệt trong mức ưu đãi đối với tiêu thụ nội bang và bán sang các bang khác.

Sử dụng chế phẩm sinh học đúng cách để nâng hiệu quả nuôi tôm

 |  11:25 22/08/2026

(vasep.com.vn) Chế phẩm sinh học ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong nuôi tôm nhờ khả năng cải thiện chất lượng nước, ổn định môi trường và hỗ trợ sức khỏe đàn tôm. Trong nuôi thâm canh, lượng chất hữu cơ từ thức ăn dư thừa, chất thải và xác sinh vật có thể tích tụ, làm phát sinh khí độc như amoniac (NH₃), nitrit (NO₂⁻) và hydro sulfua (H₂S).

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC