Những thay đổi lớn trong dòng chảy thương mại sau lệnh cấm nhập khẩu hải sản Nhật Bản của Trung Quốc

Thị trường thế giới 09:01 08/01/2025 Lê Hằng
(vasep.com.vn) Vào tháng 8 năm 2023, Trung Quốc đã đình chỉ nhập khẩu hải sản từ Nhật Bản sau vụ xả nước đã qua xử lý từ nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi ra biển. Điều này đã gây ra những thay đổi đáng kể trong ngành xuất khẩu thủy sản của Nhật Bản, đặc biệt là về cấu trúc thị trường và kim ngạch xuất khẩu.

9 tháng đầu năm 2024, giá trị xuất khẩu thủy sản của Nhật Bản sang Trung Quốc chỉ đạt 914.298 USD, chiếm vỏn vẹn 0,1% tổng kim ngạch xuất khẩu, giảm mạnh so với các năm trước. Cụ thể, trong cùng kỳ ba năm trước, thị phần của Trung Quốc lần lượt là 23,7%, 28,6% và 26,8%.

Để ứng phó với lệnh cấm, Nhật Bản đã tích cực tìm kiếm các thị trường thay thế. Trong 9 tháng đầu năm 2024, Hoa Kỳ trở thành điểm đến xuất khẩu lớn nhất của Nhật Bản, chiếm 25,2% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của nước này, tiếp theo là Việt Nam (14,0%) và Thái Lan (13,4%).

Trước khi lệnh cấm được áp đặt, sò điệp đông lạnh là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Nhật Bản sang Trung Quốc. Vào các năm 2022 và 2023, sò điệp chiếm lần lượt 55,8% và 43,0% tổng giá trị xuất khẩu thủy sản của Nhật Bản. Tuy nhiên, trong 9 tháng đầu năm 2024, xuất khẩu sò điệp sang Trung Quốc đã giảm bằng 0, dẫn đến sự sụt giảm 26,6% và 43,1% trong giá trị xuất khẩu sò điệp trong cùng kỳ các năm 2022 và 2023.

Mặt khác, Việt Nam đã nổi lên như một thị trường thay thế quan trọng cho sò điệp Nhật Bản. Trong giai đoạn 9 tháng đầu năm 2024, nhập khẩu sò điệp từ Nhật Bản của Việt Nam tăng mạnh 771,0% so với cả năm 2023, chiếm 20,2% tổng thị phần xuất khẩu thủy sản của Nhật Bản. Hoa Kỳ cũng tăng nhập khẩu sò điệp Nhật Bản lên 23,7% trong cùng kỳ, chiếm 25,0% tổng thị phần xuất khẩu của Nhật Bản.

Vào ngày 20 tháng 9 năm 2024, Trung Quốc và Nhật Bản đã đạt được một thỏa thuận về việc xả nước từ nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi. Theo thỏa thuận này, Nhật Bản cam kết xả nước đã qua xử lý theo tiêu chuẩn của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), đảm bảo tác động tối thiểu đối với môi trường. Đồng thời, Trung Quốc đã cam kết sẽ dần dần nối lại nhập khẩu thủy sản và nuôi trồng thủy sản của Nhật Bản nếu các sản phẩm này đáp ứng các tiêu chuẩn quản lý. Nhật Bản cũng sẽ hỗ trợ giám sát và tham gia các hoạt động quốc tế liên quan từ Trung Quốc và các bên liên quan khác. Cả hai bên nhất trí tiếp tục đối thoại khoa học về các vấn đề môi trường và sức khỏe.

so diep

TIN MỚI CẬP NHẬT

Điểm tin thủy sản thế giới, 24–29/10/2026

 |  17:44 29/10/2026

(vasep.om.vn) Thị trường thủy sản thế giới tuần 24–29/10/2026 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về thương mại, chính sách, nguồn cung và đầu tư. Mỹ tăng mạnh nhập khẩu tôm, trong khi nguồn cung cá nổi, cá hồi và nguyên liệu sản xuất bột cá tại nhiều quốc gia tiếp tục biến động. Cùng với những điều chỉnh trong quản lý khai thác, nuôi trồng thủy sản tại EU và các nước, hoạt động mua bán, sáp nhập và đầu tư của các tập đoàn thủy sản quốc tế cũng diễn ra sôi động.

Cá minh thái chiếm 20% tiêu thụ cá tại Nga

 |  08:39 29/10/2026

(vasep.com.vn) Cá minh thái Alaska (Alaska pollock) đang ngày càng được người tiêu dùng Nga ưa chuộng, với tỷ trọng đạt 20% tổng lượng tiêu thụ cá tại thị trường nội địa. Theo ông Alexey Buglak, Chủ tịch Hiệp hội các nhà khai thác cá minh thái Nga, loài cá này hiện đứng thứ hai về mức độ phổ biến, chỉ sau cá trích.

Xuất khẩu thủy sản New Zealand sang Trung Quốc tăng trong tháng 9

 |  08:39 29/10/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản New Zealand sang Trung Quốc phục hồi trong tháng 9/2026, tăng gần 17 triệu USD so với cùng kỳ năm 2025, theo số liệu thương mại quốc tế mới nhất do Cơ quan Thống kê New Zealand (Stats NZ) công bố.

Indonesia tìm kiếm đối tác châu Âu phát triển ngành cá rô phi và rong biển

 |  08:38 29/10/2026

(vasep.com.vn) Indonesia đang mở rộng cơ hội hợp tác với các nhà đầu tư châu Âu nhằm phát triển ngành cá rô phi và rong biển theo chuỗi giá trị từ nuôi trồng, chế biến đến tiêu thụ. Động thái này được đưa ra tại Diễn đàn Kinh doanh Indonesia – châu Âu (IEBF) 2026 tổ chức ngày 15/10 tại Tangerang, tỉnh Banten.

EU công bố tầm nhìn phát triển ngành khai thác và nuôi trồng thủy sản đến năm 2040

 |  08:17 29/10/2026

(vasep.com.vn) Ngày 20/10/2026, Ủy ban châu Âu (EC) công bố Tầm nhìn 2040 đối với ngành khai thác và nuôi trồng thủy sản, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, bảo đảm an ninh lương thực và thúc đẩy phát triển bền vững toàn chuỗi giá trị thủy sản EU trong 15 năm tới.

Xuất khẩu cá ngừ sang Mỹ phục hồi trong bối cảnh cạnh tranh nguồn cung gia tăng

 |  08:12 29/10/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang Mỹ đang phục hồi rõ nét sau những tháng đầu năm nhiều khó khăn. Tuy nhiên, đà tăng này diễn ra trong bối cảnh nhập khẩu cá ngừ của Mỹ suy giảm và cơ cấu nguồn cung đang thay đổi, đặt ra những thách thức mới đối với doanh nghiệp Việt Nam.

Giá cá minh thái biển Bering phục hồi

 |  07:56 28/10/2026

(vasep.com.vn) Giá cá minh thái Alaska tại biển Bering đã ngừng giảm và bắt đầu phục hồi trong tháng 10/2026, trong bối cảnh sản lượng đánh bắt của Mỹ suy giảm và nguồn cung trên thị trường có dấu hiệu thắt chặt. Triển vọng thiếu hụt nguyên liệu cũng làm gia tăng áp lực lên giá nhập khẩu trong năm 2027.

Trung Quốc chi 3,57 tỷ USD nhập khẩu thủy sản Nga trong 9 tháng

 |  07:55 28/10/2026

(vasep.com.vn) Trong 9 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Nga sang Trung Quốc đạt 3,57 tỷ USD, tăng 54% so với mức 2,33 tỷ USD cùng kỳ năm 2025. Kết quả này phản ánh nhu cầu lớn từ thị trường Trung Quốc, đồng thời cho thấy giá trị xuất khẩu tăng mạnh ở nhiều nhóm sản phẩm chủ lực.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC