Ecuador: Xuất khẩu cá rô phi khó phục hồi trở lại mức cao trước đây

Xem xét số liệu thống kê từ Camara Nacional de Acuacultura (CNA) của Ecuador, người ta có thể quan sát sự tăng trưởng ổn định của xuất khẩu cá rô phi từ năm 1999 đến năm 2007, một năm mà thị trường này đạt đỉnh xuất khẩu gần 30 triệu pound (13.608 tấn) và thu về gần 80 triệu USD ( 68 triệu EUR). Tuy nhiên, kể từ năm 2007, thị trường liên tục suy giảm, đạt những con số không đáng kể như hiện nay. SeafoodSource đã trao đổi với Chủ tịch điều hành của CNA, José Antonio Camposano, để tìm hiểu sự thay đổi của thị trường và nguyên nhân.

Theo ông Antonia, sản phẩm mà Ecuador xuất khẩu, philê cá rô phi tươi, đã được thay thế bằng philê cá đông lạnh đến từ các nước châu Á. Đây là một phần của vấn đề mà Hoa Kỳ gặp phải về nhãn mác, người tiêu dùng bình thường biết mình đang mua cá nhưng không biết loại thực sự là gì, vì vậy nếu bạn đang nhìn vào một miếng phi lê đông lạnh có chất lượng kém hơn và giá ít hơn, thực sự không có cách nào để phân biệt nó với một con cá khác bằng cách nhìn vào nhãn.

Vì vậy, về cơ bản, cá rô phi của chúng tôi đã được thay thế bằng một sản phẩm rẻ hơn rất nhiều, nhưng nó không tương đương.

Ngày nay, tiêu thụ cá rô phi ở Ecuador rất cao so với các loại cá khác, vì vậy thị trường đã chuyển hướng sang nội địa, và bây giờ bạn thấy cá xuất hiện nhiều tại các siêu thị và nhà hàng. Giờ đây, việc tiêu thụ là ở địa phương, với việc định vị sản phẩm là thực phẩm tốt cho sức khỏe, v.v.

Thị trường nội địa vẫn còn nhỏ nên đã có sự thu hẹp rõ rệt. Ngành này có nhiều tác nhân khác nhau, nông dân, nhà chế biến, nhà xuất khẩu. Nhưng ngày nay chỉ có một nhà sản xuất còn tồn tại và đang phục vụ cho ngành công nghiệp địa phương, đó là Santa Priscila, đây cũng là một trong những nhà sản xuất tôm lớn nhất hiện nay.

Có hai điều đã xảy ra. Một là chúng tôi phải đối mặt với sự cạnh tranh với các sản phẩm khác với giá thấp hơn nhiều và chúng tôi không thể cạnh tranh được. Chúng tôi cung cấp loại phi lê tươi chất lượng cao, yêu cầu hậu cần hoàn toàn khác với đông lạnh. Chúng tôi đang cạnh tranh với sản phẩm đông lạnh chất lượng thấp hơn và với điều đó, bạn sẽ không bao giờ có thể phù hợp với giá cả.

Điều khác là ngành cá rô phi ra đời như một giải pháp thay thế cho sản xuất tôm, khi ngành tôm bị ảnh hưởng bởi hội chứng đốm trắng. Đó là lý do tại sao nó bắt đầu vào cuối những năm 1990 và đầu những năm 2000.

Nhưng sự thay thế cá rô phi ở Hoa Kỳ trùng hợp với sự tái sinh của ngành tôm vào giữa những năm 2000 và các diện tích cho sản xuất cá rô phi đã được cải tạo để sản xuất tôm trở lại.

Nhìn vào chính sách công, luôn có sự quan tâm đến việc đa dạng hóa ở Ecuador. Có nuôi trồng thủy sản phục vụ nhu cầu trong nước, ở phía đông đất nước là canh tác tự cung tự cấp. Nó được chia thành hai thị trường khác nhau, thị trường thương mại, nơi bạn thấy nuôi tôm và cá hồi và có những khoản đầu tư cao, rất cạnh tranh, mức năng suất cao trên mỗi ha tăng lên mỗi năm do nghiên cứu và nguồn lực đầu tư vào các sản phẩm này. Mặt khác, có nghề nuôi trồng thủy sản tự cung tự cấp, hoạt động trên những mảnh đất nhỏ, để tiêu thụ riêng hoặc bán tại chỗ. Điều này tồn tại ở Ecuador đối với cá hồi và cá rô phi, nhưng để nhân rộng điều đó để phù hợp với ngành công nghiệp tôm, tôi nghĩ cần vài năm để đạt được điều đó.

Ngày nay, Ecuador chiếm 65% sản lượng tôm ở tất cả các nước châu Mỹ và rất khó để so sánh mức sản lượng và thành công đó với các sản phẩm khác đang được sản xuất trong nuôi trồng thủy sản. Vâng, đó là điều đáng quan tâm - để nhân rộng những gì Ecuador đã làm về tôm sẽ là một thành công lớn cho đất nước nhưng nó sẽ đòi hỏi một loạt các yếu tố; bạn cũng phải xem xét kinh nghiệm trong sản xuất nuôi trồng thủy sản mới.

Ngành công nghiệp tôm của Ecuador đã tồn tại được 50 năm, nhưng trong thập kỷ qua, sản lượng và xuất khẩu của nước này đã tăng gấp 5 lần - nhân lên 5 lần. Sản lượng tôm trong tháng 6/2011 là 26 triệu pao (11.793 tấn)/tháng. Ngày nay, đó là 125 triệu pao (56.700 tấn)/tháng. Những gì chúng tôi đã làm hồi đó trong nửa năm, hôm nay chúng tôi làm điều đó trong một tháng. Và có tiềm năng tiếp tục phát triển, vì vậy, các khoản đầu tư được thực hiện vào sản xuất tôm có thể tạo ra những cải tiến sẽ tiến xa hơn nhiều so với việc bạn đầu tư vào một sản phẩm khác.

Về mặt nuôi trồng thủy sản, Ecuador có rất nhiều tiến bộ trong chính sách công so với những gì được biết cách đây 10 năm khi chúng ta mắc phải rất nhiều lỗi kỹ thuật. Nhưng về tổng thể nuôi trồng thủy sản, các sản phẩm thực tế phát triển vẫn còn hạn chế, tôm và cá hồi, bạn phải đảm bảo điều kiện khí hậu phù hợp để sau đó chuyển sang loài khác. Trong trường hợp cá rô phi, đầu tiên nó đang thích nghi với một loài du nhập.

Bạn cũng phải xem xét thị trường. Tôi tiêu thụ sản phẩm vì tôi biết các tiêu chí sản xuất - bạn có thể kiểm soát hệ thống canh tác, tính bền vững của tài nguyên - nhưng bạn phải nghĩ rằng người tiêu dùng cuối cùng sẽ phải ngừng mua những gì anh ta thường làm và chuyển sang chất lượng phi lê. Thị trường thủy sản có khả năng tiếp nhận như thế nào đối với những sản phẩm nuôi trồng không phải là rẻ nhất này?

Một trong những sai sót lớn nhất ngày nay ở thị trường Bắc Mỹ, đó là việc ghi nhãn không cho phép bạn đến với sản phẩm mới và tạo sự khác biệt ngay lập tức. Bạn được đặt trên kệ siêu thị với tư cách là “cá”. Hầu hết thời gian người tiêu dùng không biết mình đang mua gì. Họ có thể đến nhà hàng và thấy các loại cá khác nhau, nhưng anh ấy thường không nói, "Tôi muốn cá tuyết, cá bơn hoặc cá mahi."

Vì vậy, họ đang cố gắng thâm nhập vào một thị trường đã thương mại hóa tiêu thụ thủy sản. Chúng tôi thậm chí còn khó làm điều đó với tôm. Chúng tôi đã cố gắng phân biệt Ecuador với các phương pháp hay nhất, nhưng thị trường nhìn thấy một nhãn ghi “tôm” và sau đó trên dòng chữ đẹp lại cho biết nó đến từ Ấn Độ, Ecuador hoặc Thái Lan. Không có nhiều người quan tâm đến sự khác biệt.

Vì vậy, cuộc tranh luận lớn về ngành nuôi trồng thủy sản: tiếp theo là cá hồi hay – hai sản phẩm thương mại lớn nhất cho đến nay. Có rất nhiều lý do kỹ thuật tại sao những loài khác không được giới thiệu, nhưng bạn cũng phải xem xét các lý do thương mại. Tôi hy vọng chúng ta có thể phân biệt và khám phá ra một sản phẩm khác có giá trị thu về 4 tỷ USD (3,4 tỷ EUR).