Báo cáo “Thúc đẩy Cải thiện Quản lý Nghề cá trên toàn cầu: Tác động của chương trình cảnh cáo bằng thẻ đối với khai thác IUU của EU tại Belize, Guinea, quần đảo Solomon và Thái Lan” cho thấy việc chính phủ Guinea ban hành luật thuỷ sản mới gần đây đã là giảm các hoạt động khai thác IUU sau khi luật làm gia tăng tỷ lệ xử phạt và ban hành mức phí nộp phạt.
Báo cáo cho biết những thay đổi về mặt pháp luật là chất xúc tác giúp mở rộng nỗ lực của Guinea trong việc giải quyết các vấn đề của mình trong cuộc chiến chống khai thác IUU.
Báo cáo được tổng hợp sau khi nghiên cứu kỹ các tài liệu và phỏng vấn những người tham gia trong ngành thuỷ sản của Guinea, cũng nêu bật những thay đổi tích cực trong hoạt động quản lý nghề cá của 3 quốc gia khác nhau – Belize, quần đảo Solomon, và Thái Lan, sau khi họ nhận thẻ vàng và kế hoạch giơ thẻ đỏ của EU.
Hiệu quả của 4 quốc gia trong cuộc chiến chống khai thác IUU được phân tích trên 3 chỉ số chính, bao gồm sự tuân thủ, thực thi và mức độ phổ biến của luật pháp và quy định.
EU giơ thẻ vàng với các nước không thuộc EU được xác định là không hợp tác trong cuộc chiến chống khai thác IUU. Cảnh báo mang lại cho nước này cơ hội nhận được sự hỗ trợ của EU trong việc giải quyết những thiếu sót đang góp phần gia tăng hoạt động khai thác IUU. Thẻ đỏ sau đó sẽ được giơ ra nếu nước này không tuân thủ các quy định về khai thác IUU sau khi nhận được thẻ vàng. Cả thẻ vàng và thẻ đỏ có thể được loại bỏ nếu quốc gia bị nhận thẻ đã có đủ nỗ lực để giải quyết những thiếu sót góp phần gia tăng hoạt động khai thác IUU.
Báo cáo cho biết, kể từ khi Guinea bị nhận thẻ đã thực hiện một số bước để cải thiện khả năng kiểm tra, kiểm soát và giám sát (MCS).
Mặc dù thiếu dữ liệu về số lượng tàu mang cờ của Guinea từ trước khi nước này nhận thẻ vàng và lần bị thẻ đỏ tiếp theo vào năm 2013, báo cáo đã đưa ra các chỉ số cho thấy sự cải thiện trong nhiều kết quả, chẳng hạn như thay đổi trong luật thuỷ sản quốc gia, sự tham gia trong các thoả thuận và sáng kiến quốc tế, cũng như các biện pháp MCS của quốc gia đã được cải thiện.
Báo cáo cho biết: “Mặc dù vẫn còn nhiều khả năng để cải thiện, đặc biệt là việc tuân thủ các quy định của tổ chức quản lý nghề cá khu vực (RFMO), nhưng có thể mong đợi những thay đổi tích cực hơn nữa khi cơ sở hạ tầng được cải thiện và Guinea được trang bị tốt hơn để giải quyết các hoạt động đánh bắt IUU trong vùng biển của mình.
Một báo cáo riêng của Ngân hàng Thế giới xác nhận rằng kể từ khi Guinea tái cơ cấu luật thủy sản, quốc gia này đã nhận ra những thay đổi tích cực trong “quản lý năng lực đánh bắt”, bao gồm cả việc hạn chế số lượng tàu cá thông qua cải thiện việc thực thi pháp luật.
Báo cáo cho thấy Guinea đã nhận ra “phải tăng cường thực thi pháp luật và đấu tranh chống khai thác bất hợp pháp.” Nước này hiện có hệ thống giám sát tàu hoạt động và hơn 90% tàu đã được kiểm tra vào năm 2020, trong khi năm 2016 chỉ có 51%. Ngoài ra, nước này đã tăng cường tuần tra giám sát lên 300% - từ 232 ngày năm 2016 lên 696 ngày tuần tra trong năm 2019 - và đã đăng ký hơn 80% đội xuồng đánh cá thủ công của mình.
Số liệu thống kê hiện tại cho thấy ngành thủy sản của Guinea đóng góp 3,7% tổng sản phẩm quốc nội của đất nước năm 2019, mặc dù chưa được khai thác tối đa - chỉ mới đánh bắt được 165.000 tấn hải sản vào năm 2019, so với tiềm năng 300.000 tấn.
Guinea thiệt hại ước tính khoảng 20 triệu USD (18 triệu EUR) hàng năm do khai thác bất hợp pháp, một hoạt động vẫn là mối đe dọa lớn nhất đối với nghề cá của nước này. Nhưng EU cho biết vấn đề này có thể được giải quyết một phần thông qua việc cung cấp đầy đủ nguồn lực và tài trợ cho các nhóm liên quan trong EU. "Để đảm bảo hiệu quả liên tục của kế hoạch cảnh báo bằng thẻ." Liên minh cũng khuyến nghị EU tìm hiểu việc mở rộng kế hoạch sang các nước khác để giảm hơn nữa khả năng đánh bắt IUU bị chuyển hướng sang các thị trường khác.
Hơn nữa, báo cáo kêu gọi mở rộng hỗ trợ kỹ thuật và hỗ trợ phát triển cho các nước thứ ba tham gia vào quá trình cảnh báo bằng thẻ của EU.
Liên minh cho biết, kế hoạch cảnh báo bằng thẻ đã bị chê trách và có thể đạt được danh tiếng như hiện này là nhờ việc cung cấp thông tin cập nhật liên tục về các cuộc đối thoại cho các hội đồng tư vấn bao gồm các tổ chức phi chính phủ và ngành công nghiệp. Báo cáo cho biết kế hoạch này đã bị chỉ trích dữ dội khi lần đầu tiên được giới thiệu vì "không đủ minh bạch."
Hơn nữa, báo cáo kêu gọi EU sử dụng tất cả các diễn đàn có sẵn, bao gồm cả những diễn đàn bên ngoài chương trình cảnh báo bằng thẻ, để khuyến khích các quốc gia không thuộc EU áp dụng các chính sách hỗ trợ tính minh bạch để dễ dàng xác định và giải quyết các vấn đề liên quan đến khai thác IUU.
Thực hiện Quyết định số 701/QĐ-TTg ngày 20/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ phân công cơ quan chủ trì soạn thảo và thời hạn trình các dự án luật được điều chỉnh trong Chương trình lập pháp năm 2026, Bộ Y tế đang xây dựng Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) (sau đây gọi tắt là Dự thảo) và lấy ý kiến của các đối tượng chịu tác động.
(vasep.com.vn) Bản tin thủy sản thế giới ngày 5/8/2026 tập trung vào biến động nguồn cung và giá cả trên thị trường toàn cầu. Trong khi sản lượng bột cá Peru giảm mạnh và giá cá tuyết tại Anh lên mức kỷ lục tạo dư địa cho cá tra Việt Nam, ngành thủy sản Mỹ cũng chứng kiến nhiều diễn biến đáng chú ý với cảnh báo mới từ FDA, đợt kiểm tra lao động quy mô lớn và nỗ lực phản đối thuế nhập khẩu tôm từ các liên minh thương mại.
(vasep.com.vn) Thị trường tôm Trung Quốc đang bước vào giai đoạn điều chỉnh khi các nhà nhập khẩu tập trung giảm lượng tồn kho, trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ yếu và nguồn cung dồi dào. Giá tôm bán buôn, đặc biệt là tôm thẻ chân trắng Ecuador, tiếp tục chịu áp lực do người mua hạn chế đặt hàng mới.
(vasep.com.vn) Biến đổi khí hậu đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với ngành nuôi trồng thủy sản toàn cầu. Sự gia tăng nhiệt độ, mưa lũ, hạn hán, bão mạnh hơn cùng các hiện tượng như axit hóa đại dương và tảo nở hoa đang ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, sức khỏe vật nuôi và tính bền vững của hoạt động sản xuất.
(vasep.com.vn) Ngành xuất khẩu cá rô phi Trung Quốc đang trải qua giai đoạn tái cơ cấu thị trường đáng chú ý khi các thị trường truyền thống suy giảm, trong khi châu Phi và nhiều khu vực mới nổi nhanh chóng gia tăng vai trò. Xu hướng xuất khẩu đang dần chuyển dịch từ châu Mỹ sang châu Phi, Đông Nam Á và Trung Đông.
(vasep.com.vn) Mức thuế bổ sung theo Mục 301 tạo thêm một yếu tố cần tính toán đối với tôm Việt Nam tại thị trường Mỹ, nhất là khi một số nguồn cung cạnh tranh được áp dụng mức thuế thấp hơn. Tuy nhiên, chính sách mới không đồng nghĩa với việc nhu cầu thị trường thu hẹp ngay. Diễn biến nhập khẩu và cơ cấu sản phẩm cho thấy Mỹ vẫn còn dư địa đối với tôm chế biến, sản phẩm tiện lợi và các phân khúc có sự khác biệt.
(vasep.com.vn) Bệnh Hoại tử cơ quan tạo máu và cơ quan biểu mô (IHHN) không thường gây chết tôm hàng loạt trong thời gian ngắn, nhưng virus gây bệnh có thể khiến tôm còi cọc, dị hình, phân đàn mạnh, làm giảm đáng kể năng suất và giá trị kinh tế của vụ nuôi.
(vasep.com.vn) Thị trường bột cá thế giới bước vào nửa cuối năm 2026 trong trạng thái căng thẳng hiếm thấy. Sản lượng cá cơm tại Peru suy giảm nghiêm trọng, hạn ngạch khai thác tại Chile bị cắt giảm, nguồn cung Bắc Đại Tây Dương yếu, trong khi tồn kho tại Trung Quốc xuống thấp đã đẩy giá bột cá chất lượng cao lên mức kỷ lục. Mặc dù tồn kho bột cá tại các cảng Trung Quốc gần đây có dấu hiệu nhích lên, sự cải thiện này chưa đủ làm thay đổi cán cân thị trường. Nguồn cung mới từ Peru vẫn rất hạn chế, còn người mua và các nhà sản xuất thức ăn thủy sản trên toàn cầu đang phải thích ứng với một mặt bằng giá nguyên liệu cao hơn đáng kể.
(vasep.com.vn) Trong khuôn khổ Hội chợ Triển lãm Quốc tế Thủy sản Việt Nam – Vietfish 2026, Hội thảo kỹ thuật “Giải pháp công nghệ xanh, bền vững cho chuỗi nuôi trồng & chế biến thủy hải sản” sẽ diễn ra từ 09:30–11:45 ngày 20/8/2026 tại Phòng Convention B, tầng 2, SECC, TP. Hồ Chí Minh. Chương trình do VASEP, Cục Thủy sản và Kiểm ngư, Đại sứ quán Na Uy đồng tổ chức, tập trung vào các giải pháp công nghệ, đổi mới và chuyển đổi bền vững cho ngành thủy sản Việt Nam.
(vasep.com.vn) Thị trường mực, bạch tuộc Trung Quốc đang thể hiện hai xu hướng trái ngược rõ rệt trong năm 2026. Trong khi nhập khẩu mực và mực nang tăng mạnh nhờ nguồn cung dồi dào từ Nam Mỹ và Đông Nam Á, thị trường bạch tuộc tiếp tục chịu áp lực từ nguồn cung toàn cầu hạn chế và giá nguyên liệu duy trì ở mức cao.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn