Sau 3 năm triển khai chương trình doanh nghiệp hải sản cam kết chống khai thác bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU), Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam (VASEP) đã chỉ ra được những kết quả cơ bản và những khó khăn tồn tại.
*VOH: Thưa bà, bà chia sẻ những kết quả nổi bật mà VASEP đã đạt được trong việc triển khai chương trình Cam kết chống khai thác bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) trong thời gian qua?
Bà Nguyễn Thị Thu Sắc: Qua 3 năm khắc phục thẻ vàng thì việc toàn quốc trong đó có Hiệp hội Vasep đã làm được là cam kết chống khai thác IUU trong toàn bộ doanh nghiệp hải sản.
Thứ 2 là đã góp ý tính pháp lý của nhà nước
Thứ ba là có những cái vấn đề liên đới về truyền thông, ví dụ Hiệp hội đã liên kết với doanh nghiệp, các cảng cá để làm tờ rơi, giúp ngư dân hiểu biết hơn về IUU.
Thứ tư là những vấn đề liên quan đến các cơ quan liên quan, liên đới chia sẻ thông tin để cho bên ngoài thấy rằng là Chính phủ, cộng đồng doanh nghiệp, ngư dân đã có nỗ lực quyết liệt để giải quyết IUU, giúp Việt Nam ra khỏi thẻ vàng.
*VOH: Trong quá trình nỗ lực thực hiện những kết quả trên, mình gặp khó khăn và thuận lợi gì?
Bà Nguyễn Thị Thu Sắc: Đó là nghề cá của Việt Nam, nghề cá của nhân dân cho nên để nghề cá phát triển bền vững, có trách nhiệm và công nghệ, công nghiệp thì phải có thời gian.
Quá trình 3 năm nói lên được 1 điều là mọi người đã thấy rõ việc quan trọng, nếu Việt Nam bị chuyển từ thẻ vàng qua thẻ đỏ thì thứ nhất chúng ta sẽ ảnh hưởng danh hiệu của Việt Nam. Thứ 2 là ảnh hưởng đến tất cả nghề cá. Khi bị thẻ đỏ thì hầu như EVFTA không có giá trị gì nhiều khi được lợi thế từ thuế quan.
Quá trình sắp tới thì bắt buộc không có cách nào khác phải làm sao để gỡ thẻ vàng, trở lại thẻ xanh và có khả năng phát triển ngành hải sản.
Việt Nam là một đất nước nghề cá, bờ biển dài trên 3000 cây số thì trọng tâm chủ yếu của Việt Nam là hải sản. Châu Âu cũng là một thị trường trọng tâm mà Việt Nam không thể bỏ qua được.
Nếu được gỡ thẻ vàng, ngoài chuyện được xuất vào châu Âu thì tương lai Việt Nam phải tự làm được hệ thống rõ ràng, minh bạch, từ đánh bắt đến nuôi trồng và xuất khẩu hàng hóa ra nước ngoài. Việc xuất khẩu không chỉ vào châu Âu mà phải cho toàn thế giới.
Ngoài việc thông tin với ngư dân, các chi cục, hệ thống doanh nghiệp phải tự trang bị 1 hệ thống tốt hơn trong quá trình truyền thông tin qua các cơ sở nước ngoài. Đó là những vấn đề chưa làm được và sẽ phải làm được trong thời gian ngắn nhất có thể.
*VOH: Thời gian tới, chúng ta sẽ tập trung ưu tiên gỡ những điểm thắt nào là chính?
Bà Nguyễn Thị Thu Sắc: Thứ nhất là gỡ thẻ vàng. Các thuyền tàu của Việt Nam không được vi phạm. Nếu còn bất kỳ 1 tàu nào vi phạm thì thẻ vàng không được gỡ. Việc trước tiên là bằng mọi cách, vừa giáo dục, răn đe, vừa thuyết phục, làm sao để ngư dân hoặc chủ tàu hiểu được rằng là chỉ cần vi phạm là thẻ vàng không được gỡ và rủi ro, nguy cơ bị thẻ đỏ.
*VOH: Theo báo cáo số liệu xuất khẩu 9 tháng năm 2020 đã giảm so với cùng kỳ, với nỗ lực hiện nay và trong thời gian tới, cùng với lợi thế từ EVFTA, thị trường xuất khẩu thủy sản vào các tháng cuối năm liệu có khởi sắc gì không?
Bà Nguyễn Thị Thu Sắc: Khi có EVFTA thì tôm xuất khẩu có thuế suất bằng 0%. Cá ngừ ở những hàng đồ hộp thì có được 11.500 tấn dựa trên quota.
Tuy nhiên các mặt hàng khác của hải sản thì theo lộ trình từ 3 năm đến 7 năm để về thuế bằng 0%. Nếu Việt Nam còn giữ thẻ vàng, nếu mà nguy cơ đến thẻ đỏ thì EVFTA đối với hải sản còn xuống thấp nữa. Đó là lý do, là động lực để doanh nghiệp, ngư dân, Chính phủ phải đưa tay vào, làm sao giải quyết được chuyện lấy lại thẻ xanh hoặc trong 1 thời gian ngắn duy trì được thẻ vàng.
Năm nay, qua tháng 8, đến tháng 9 thì bắt đầu xuất khẩu có tăng vì tôm tăng. Như vậy năm nay khả năng có thể được 8,4 tỷ hoặc 8,5 tỷ cỡ đó, hy vọng bằng năm ngoái.
*VOH: Cám ơn bà !
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 16/10 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về giá tôm, nguồn cung nguyên liệu và chính sách quản lý nghề cá. Giá tôm tại Mỹ tiếp tục chịu sức ép trong khi nguồn cung nhập khẩu được dự báo tăng; ngược lại, giá tôm nguyên liệu tại Ấn Độ tăng do sản lượng thu hoạch thấp. Bên cạnh đó, Peru hủy mùa khai thác cá cơm thứ hai, Iceland và Greenland giảm mạnh khuyến nghị khai thác capelin. Nga tiếp tục duy trì nguồn cá minh thái lớn, trong khi doanh nghiệp thủy sản Việt Nam tăng đầu tư vào kho lạnh và vốn lưu động.
Năm 2026, ngành thủy sản Việt Nam tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức trước những biến động phức tạp của kinh tế và thương mại toàn cầu, xu hướng gia tăng bảo hộ thương mại, các rào cản kỹ thuật và yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững. Bên cạnh áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường quốc tế, khó khăn về nguồn nguyên liệu, chi phí sản xuất, logistics và nguồn vốn cũng tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu.
(vasep.com.vn) Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã gia hạn đến ngày 9/1/2027 việc miễn thuế theo Mục 301 đối với 178 sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc. Các khoản miễn trừ này lẽ ra hết hạn vào ngày 9/11. Danh sách bao gồm 10 dòng thuế thủy sản. Nếu không được gia hạn, các sản phẩm này sẽ phải chịu lại thuế Mục 301, thường ở mức 25%.
(vasep.com.vn) Hoạt động thu hoạch cá tra giống tại xã Hỏa Lựu, TP. Cần Thơ đang diễn ra sôi động, khi nhiều hộ nuôi liên tục thu hoạch, cân bán và vận chuyển cá đến các vùng nuôi thương phẩm. Với giá bán khoảng 40.000 đồng/kg, mô hình này đang mang lại nguồn thu đáng kể cho nông dân địa phương.
(vasep.com.vn) Một dự án thử nghiệm kéo dài ba năm tại Thụy Điển cho thấy các nguồn protein thay thế như protein từ nấm (mycoprotein), bột côn trùng và bột trai có thể thay thế một phần đậu nành và bột cá trong thức ăn chăn nuôi mà vẫn đảm bảo hiệu quả sản xuất.
(vasep.com.vn) Các nhà khoa học tại Đại học Queensland (Australia) đang phát triển công nghệ biến chất thải hữu cơ thành protein đơn bào (SCP) để thay thế bột cá trong thức ăn thủy sản. Giải pháp này có tiềm năng giảm phụ thuộc vào nguồn cá khai thác tự nhiên, đồng thời tận dụng chất thải và hạn chế tác động môi trường.
(vasep.com.vn) Sản lượng khai thác cá minh thái của Nga đã vượt 2 triệu tấn tính đến đầu tháng 11/2026, chiếm gần một nửa tổng sản lượng đánh bắt thủy sản cả nước. Kết quả này cao hơn 3,1% so với mức kỷ lục ghi nhận cùng kỳ năm 2025, phản ánh hoạt động khai thác tích cực tại các ngư trường Viễn Đông.
(vasep.com.vn) Sản lượng phi lê cá minh thái không xương (PBO) của Mỹ đang ghi nhận mức sụt giảm 24% so với cùng kỳ, đẩy dự báo giá chào bán trong quý 1/2027 có thể tăng thêm 500 USD/tấn. Tính đến đầu tháng 10/2026, sản lượng PBO của Mỹ chỉ đạt hơn 95.700 tấn – mức thấp nhất kể từ năm 2022. Sự khan hiếm cục bộ buộc các nhà cung cấp Mỹ phải dồn áp lực nhu cầu và giá cả sang các hợp đồng của năm tới.
(vasep.com.vn) Cục Thống kê Na Uy (SSB) cho biết chỉ số giá tiêu dùng tháng 10/2026 tăng 3,6% so với cùng kỳ, cao hơn mức 3,4% của tháng trước. Giá điện, kể cả phí lưới, tăng 12,8%, chủ yếu kéo lạm phát đi lên, trong khi giá nhiên liệu tăng tới 25,8% trong 12 tháng.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Việt Nam trong 10 tháng đầu năm 2026 đạt 4,21 tỷ USD, tăng 8,8% so với cùng kỳ. Dù vẫn duy trì tăng trưởng nhờ thị trường Trung Quốc và một số thị trường trong khối CPTPP, kết quả tháng 10 cho thấy những dấu hiệu kém thuận lợi. Xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục giảm sâu, trong khi áp lực thuế quan, cạnh tranh quốc tế và chi phí sản xuất đang đặt doanh nghiệp trước nhiều thách thức trong giai đoạn cuối năm.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn