Nền tảng cho thành công này là Đạo luật bảo tồn và quản lý nghề cá Magnuson-Stevens (MSA), đạo luật đã biến nghề cá Mỹ thành mô hình bền vững, cân bằng giữa bảo vệ sinh thái với khả năng kinh tế.
Nền tảng lập pháp cho nghề cá bền vững
Được ban hành vào năm 1976 và được sửa đổi vào năm 1996 và 2006, MSA vẫn là nền tảng của quản lý nghề cá Mỹ. Đạo luật này yêu cầu tuân thủ 10 tiêu chuẩn quốc gia ưu tiên ngăn ngừa tình trạng lạm thác, tái thiết các đàn cá đã cạn kiệt và bảo vệ các hệ sinh thái biển. Theo báo cáo, các tiêu chuẩn này được "thiết kế để đảm bảo nghề cá được quản lý vì lợi ích lâu dài của quốc gia, cân nhắc cả các yếu tố môi trường và kinh tế xã hội"
Quyền tài phán liên bang trải dài từ 3 đến 200 hải lý trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Mỹ, trong khi vùng nước gần bờ (0 đến 3 hải lý) thuộc quyền quản lý của tiểu bang. Hệ thống kép này cho phép các quy định phù hợp phản ánh cả ưu tiên của quốc gia và địa phương.
Hội đồng khu vực: Điều chỉnh quản lý theo nhu cầu của địa phương
Trọng tâm trong việc thực hiện MSA là tám Hội đồng quản lý nghề cá khu vực (RFMC), giám sát hoạt động quản lý nghề cá tại các khu vực tương ứng của họ. Các hội đồng này lập và thực thi Kế hoạch quản lý nghề cá (FMP), kết hợp các biện pháp như giới hạn đánh bắt hàng năm (ACL), hạn chế về ngư cụ, giới hạn kích thước và hạn ngạch cộng đồng. Các Ủy ban khoa học và thống kê (SSC) trong mỗi hội đồng cung cấp dữ liệu và phân tích làm cơ sở cho các quyết định này.
Theo báo cáo, RFMC đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng:
Để chống lại tình trạng đánh bắt không chủ đích, một mối quan tâm chính về môi trường, các hội đồng tuân thủ Chiến lược giảm đánh bắt không chủ đích quốc gia, tập trung vào nghiên cứu, giám sát và thực thi. Các công nghệ tiên tiến, chẳng hạn như hệ thống giám sát điện tử, đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu chất thải và cải thiện độ chính xác của dữ liệu.
Thực thi: Một cách tiếp cận nhiều lớp
Thực thi nghề cá tại Mỹ là một nỗ lực hợp tác giữa các cơ quan tiểu bang và liên bang. Hệ thống giám sát tàu thuyền (VMS) là nền tảng của việc tuân thủ, theo dõi hoạt động đánh bắt theo thời gian thực để đảm bảo tuân thủ các quy định. Cảnh sát biển Hoa Kỳ, Văn phòng thực thi pháp luật của NOAA và các cơ quan nhà nước hợp tác để giám sát các hoạt động đánh bắt và giải quyết các hành vi vi phạm.
Trên bình diện quốc tế, Mỹ thể hiện vai trò lãnh đạo trong việc chống lại tình trạng đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU). Như đã nêu trong báo cáo:
Đóng góp kinh tế và sáng kiến bền vững
Ngành công nghiệp đánh bắt cá của Mỹ là một yếu tố đóng góp quan trọng cho nền kinh tế, hỗ trợ hơn hai triệu việc làm và tạo ra doanh thu đáng kể. Cá vây chiếm khoảng 80% sản lượng đánh bắt thương mại theo khối lượng, nhưng các loại động vật có vỏ có giá trị cao như cua, tôm hùm và sò điệp lại chiếm ưu thế về giá trị kinh tế. Chỉ riêng năm 2020, cá hồi đã mang về hơn 400 triệu USD.
Các khoản trợ cấp đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ ngành. Năm 2024, 4 triệu đô la tiền tài trợ đã được trao cho các dự án nhằm tăng cường giám sát điện tử và phát triển ngư cụ bền vững. Đáng chú ý, Mỹ đã điều chỉnh các chính sách trợ cấp của mình theo các cam kết quốc tế bằng cách ký Hiệp định trợ cấp nghề cá của Tổ chức Thương mại Thế giới, nhằm vào các khoản trợ cấp có hại góp phần vào tình trạng lạm thác và đánh bắt IUU.
Xây dựng lại nguồn lợi: Một câu chuyện thành công
Mỹ đã đạt được tiến bộ đáng kể trong việc xây dựng lại đàn cá bị đánh bắt quá mức. Tính đến năm 2023, chỉ có 6% đàn cá được đánh giá bị đánh bắt quá mức, so với 30% ở Liên minh Châu Âu. Thành tựu này nhấn mạnh hiệu quả của các hoạt động quản lý theo hướng khoa học và tuân thủ nghiêm ngặt các giới hạn đánh bắt.
Nuôi trồng thủy sản: Một ngành thứ cấp nhưng đang phát triển
Trong khi nghề cá vẫn là trọng tâm chính, nuôi trồng thủy sản ở Mỹ đang dần mở rộng. Chính phủ liên bang đã xác định các Khu vực Cơ hội Nuôi trồng Thủy sản (AOA) để phát triển trong tương lai. Tuy nhiên, như báo cáo đã lưu ý, ngành này phải đối mặt với những thách thức như "sự phức tạp về mặt quy định, hạn chế về công nghệ và các vấn đề về môi trường".
Kết luận: Bài học cho Quản lý Nghề cá Toàn cầu
Hệ thống quản lý nghề cá của Mỹ là minh chứng cho sức mạnh của việc hoạch định chính sách dựa trên khoa học, quản trị hợp tác và hợp tác quốc tế. Bằng cách ưu tiên tính bền vững và sự tham gia của cộng đồng, Mỹ đưa ra một mô hình mà các quốc gia khác có thể áp dụng khi họ nỗ lực cân bằng giữa bảo tồn sinh thái với tăng trưởng kinh tế.
Khi nhu cầu về hải sản toàn cầu tiếp tục tăng, Hoa Kỳ sẵn sàng dẫn đầu bằng tấm gương, chứng minh rằng quản lý nghề cá bền vững không chỉ khả thi mà còn cần thiết cho tương lai của đại dương chúng ta.
Thị trường bán lẻ thực phẩm nội địa đang chứng kiến một cuộc chuyển giao thế hệ mạnh mẽ. Những người tiêu dùng trẻ không chỉ mang theo một túi tiền, mà còn mang theo một hệ giá trị hoàn toàn khác biệt: họ đề cao trải nghiệm, khắt khe với an toàn thực phẩm (Food Safety) và tôn thờ sự tiện lợi. Đối với ngành thủy sản, đây không còn là câu chuyện bán nguyên liệu tươi sống, mà là cuộc đua chinh phục phong cách sống.
(vasep.com.vn) Thị trường Anh vừa bước vào một giai đoạn cạnh tranh khác hẳn. Khi Chính phủ Anh tạm dừng thuế nhập khẩu với toàn bộ sản phẩm cá ngừ đến hết năm 2028, lợi thế sẽ không còn nằm nhiều ở ưu đãi thuế mà chuyển sang năng lực cạnh tranh thực sự: giá, nguồn cung, độ ổn định và khả năng bám chuỗi bán lẻ. Với cá ngừ Việt Nam, đây không chỉ là thêm cơ hội vào thị trường Anh, mà là một cuộc sàng lọc mới.
(vasep.com.vn) Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tháo dỡ Hệ thống Quan trắc Đại dương (Ocean Observatories Initiative – OOI), mạng lưới giám sát dưới biển được thiết lập cách đây hơn một thập kỷ nhằm thu thập dữ liệu phục vụ nghiên cứu khí hậu, dự báo bão và đánh giá sức khỏe nguồn lợi thủy sản.
(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) vừa trao hợp đồng trị giá 848.160 USD cho Consolidated Catfish Producers, doanh nghiệp nuôi và chế biến cá da trơn có trụ sở tại bang Mississippi, nhằm cung cấp sản phẩm cho các chương trình thực phẩm trong nước.
(vasep.com.vn) Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục có các động thái pháp lý nhằm trì hoãn quá trình hoàn trả các khoản thuế quan được áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), sau khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết các mức thuế này là trái pháp luật.
(vasep.com.vn) Thị trường vận tải biển quốc tế từ đầu tháng 5/2026 đến nay ghi nhận đợt tăng cước mạnh trên nhiều tuyến chính, đặc biệt là các tuyến đi Bắc Mỹ và châu Âu. Đối với doanh nghiệp thủy sản xuất khẩu, đây là diễn biến đáng chú ý vì chi phí logistics vốn đã chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành, trong khi nhiều đơn hàng đang chịu áp lực về giá bán, thời gian giao hàng và yêu cầu bảo quản lạnh nghiêm ngặt.
(vasep.com.vn) Thị trường cá rô phi toàn cầu trong tuần 23/2026 (1–7/6) ghi nhận xu hướng ổn định giá sau giai đoạn biến động kéo dài, khi các trung tâm sản xuất lớn bắt đầu điều chỉnh lại chiến lược nuôi và xuất khẩu theo tín hiệu cung – cầu mới.
(vasep.com.vn) Doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Phil-Union Frozen Foods Inc. (Puffi) đã cắt giảm hơn 200 lao động do đơn vị cung ứng nhân lực sau khi Mỹ hạn chế nhập khẩu ghẹ xanh của Philippines. Lệnh hạn chế này xuất phát từ việc thiếu hồ sơ chứng minh các biện pháp bảo vệ động vật có vú biển. Các bên liên quan trong ngành hiện đang kêu gọi các cơ quan chính phủ khẩn trương xử lý những vấn đề mà cơ quan quản lý của Mỹ nêu ra, nhằm bảo vệ sinh kế của hàng nghìn lao động địa phương.
(vasep.com.vn) Thị trường bột cá thế giới đang đứng trước nhiều thách thức khi nguồn cung nguyên liệu tại các quốc gia sản xuất chủ lực suy giảm trong khi nhu cầu từ ngành nuôi trồng thủy sản và chăn nuôi vẫn duy trì ở mức cao.
(vasep.com.vn) Nhu cầu công nghệ nuôi trồng thủy sản trên bờ (RAS) từ Trung Quốc đang tăng nhanh tại Algeria, khi quốc gia Bắc Phi này đẩy mạnh phát triển nuôi cá nội địa, đặc biệt là cá rô phi, theo một nhà cung cấp thiết bị tại Quảng Châu.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn