Nền tảng cho thành công này là Đạo luật bảo tồn và quản lý nghề cá Magnuson-Stevens (MSA), đạo luật đã biến nghề cá Mỹ thành mô hình bền vững, cân bằng giữa bảo vệ sinh thái với khả năng kinh tế.
Nền tảng lập pháp cho nghề cá bền vững
Được ban hành vào năm 1976 và được sửa đổi vào năm 1996 và 2006, MSA vẫn là nền tảng của quản lý nghề cá Mỹ. Đạo luật này yêu cầu tuân thủ 10 tiêu chuẩn quốc gia ưu tiên ngăn ngừa tình trạng lạm thác, tái thiết các đàn cá đã cạn kiệt và bảo vệ các hệ sinh thái biển. Theo báo cáo, các tiêu chuẩn này được "thiết kế để đảm bảo nghề cá được quản lý vì lợi ích lâu dài của quốc gia, cân nhắc cả các yếu tố môi trường và kinh tế xã hội"
Quyền tài phán liên bang trải dài từ 3 đến 200 hải lý trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Mỹ, trong khi vùng nước gần bờ (0 đến 3 hải lý) thuộc quyền quản lý của tiểu bang. Hệ thống kép này cho phép các quy định phù hợp phản ánh cả ưu tiên của quốc gia và địa phương.
Hội đồng khu vực: Điều chỉnh quản lý theo nhu cầu của địa phương
Trọng tâm trong việc thực hiện MSA là tám Hội đồng quản lý nghề cá khu vực (RFMC), giám sát hoạt động quản lý nghề cá tại các khu vực tương ứng của họ. Các hội đồng này lập và thực thi Kế hoạch quản lý nghề cá (FMP), kết hợp các biện pháp như giới hạn đánh bắt hàng năm (ACL), hạn chế về ngư cụ, giới hạn kích thước và hạn ngạch cộng đồng. Các Ủy ban khoa học và thống kê (SSC) trong mỗi hội đồng cung cấp dữ liệu và phân tích làm cơ sở cho các quyết định này.
Theo báo cáo, RFMC đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng:
Để chống lại tình trạng đánh bắt không chủ đích, một mối quan tâm chính về môi trường, các hội đồng tuân thủ Chiến lược giảm đánh bắt không chủ đích quốc gia, tập trung vào nghiên cứu, giám sát và thực thi. Các công nghệ tiên tiến, chẳng hạn như hệ thống giám sát điện tử, đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu chất thải và cải thiện độ chính xác của dữ liệu.
Thực thi: Một cách tiếp cận nhiều lớp
Thực thi nghề cá tại Mỹ là một nỗ lực hợp tác giữa các cơ quan tiểu bang và liên bang. Hệ thống giám sát tàu thuyền (VMS) là nền tảng của việc tuân thủ, theo dõi hoạt động đánh bắt theo thời gian thực để đảm bảo tuân thủ các quy định. Cảnh sát biển Hoa Kỳ, Văn phòng thực thi pháp luật của NOAA và các cơ quan nhà nước hợp tác để giám sát các hoạt động đánh bắt và giải quyết các hành vi vi phạm.
Trên bình diện quốc tế, Mỹ thể hiện vai trò lãnh đạo trong việc chống lại tình trạng đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU). Như đã nêu trong báo cáo:
Đóng góp kinh tế và sáng kiến bền vững
Ngành công nghiệp đánh bắt cá của Mỹ là một yếu tố đóng góp quan trọng cho nền kinh tế, hỗ trợ hơn hai triệu việc làm và tạo ra doanh thu đáng kể. Cá vây chiếm khoảng 80% sản lượng đánh bắt thương mại theo khối lượng, nhưng các loại động vật có vỏ có giá trị cao như cua, tôm hùm và sò điệp lại chiếm ưu thế về giá trị kinh tế. Chỉ riêng năm 2020, cá hồi đã mang về hơn 400 triệu USD.
Các khoản trợ cấp đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ ngành. Năm 2024, 4 triệu đô la tiền tài trợ đã được trao cho các dự án nhằm tăng cường giám sát điện tử và phát triển ngư cụ bền vững. Đáng chú ý, Mỹ đã điều chỉnh các chính sách trợ cấp của mình theo các cam kết quốc tế bằng cách ký Hiệp định trợ cấp nghề cá của Tổ chức Thương mại Thế giới, nhằm vào các khoản trợ cấp có hại góp phần vào tình trạng lạm thác và đánh bắt IUU.
Xây dựng lại nguồn lợi: Một câu chuyện thành công
Mỹ đã đạt được tiến bộ đáng kể trong việc xây dựng lại đàn cá bị đánh bắt quá mức. Tính đến năm 2023, chỉ có 6% đàn cá được đánh giá bị đánh bắt quá mức, so với 30% ở Liên minh Châu Âu. Thành tựu này nhấn mạnh hiệu quả của các hoạt động quản lý theo hướng khoa học và tuân thủ nghiêm ngặt các giới hạn đánh bắt.
Nuôi trồng thủy sản: Một ngành thứ cấp nhưng đang phát triển
Trong khi nghề cá vẫn là trọng tâm chính, nuôi trồng thủy sản ở Mỹ đang dần mở rộng. Chính phủ liên bang đã xác định các Khu vực Cơ hội Nuôi trồng Thủy sản (AOA) để phát triển trong tương lai. Tuy nhiên, như báo cáo đã lưu ý, ngành này phải đối mặt với những thách thức như "sự phức tạp về mặt quy định, hạn chế về công nghệ và các vấn đề về môi trường".
Kết luận: Bài học cho Quản lý Nghề cá Toàn cầu
Hệ thống quản lý nghề cá của Mỹ là minh chứng cho sức mạnh của việc hoạch định chính sách dựa trên khoa học, quản trị hợp tác và hợp tác quốc tế. Bằng cách ưu tiên tính bền vững và sự tham gia của cộng đồng, Mỹ đưa ra một mô hình mà các quốc gia khác có thể áp dụng khi họ nỗ lực cân bằng giữa bảo tồn sinh thái với tăng trưởng kinh tế.
Khi nhu cầu về hải sản toàn cầu tiếp tục tăng, Hoa Kỳ sẵn sàng dẫn đầu bằng tấm gương, chứng minh rằng quản lý nghề cá bền vững không chỉ khả thi mà còn cần thiết cho tương lai của đại dương chúng ta.
(vasep.com.vn) Các chợ bán buôn trung tâm Tokyo (Nhật Bản) trong tháng 6/2026 ghi nhận lượng thủy sản giao dịch đạt 24.595,7 tấn, giảm 1,5% so với tháng 5 và giảm 1,1% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, giá trị giao dịch tăng lên 40,494 tỷ yên (khoảng 256 triệu USD), tăng 6% so với cùng kỳ năm trước.
(vasep.com.vn) Thị trường cá thịt trắng châu Âu trong tuần 29 (13–19/7) ghi nhận diễn biến trái chiều khi giá cá tuyết tiếp tục tăng mạnh do nguồn cung suy giảm, trong khi cá haddock bắt đầu điều chỉnh sau nhiều tuần tăng nóng.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu mực đông lạnh của Trung Quốc sang Liên minh châu Âu (EU) trong nửa đầu năm 2026 đạt 19.690 tấn, giảm 49,4% so với cùng kỳ năm trước, theo số liệu mới nhất của EU. Mức sụt giảm này chỉ thấp hơn Chile và khiến thị phần của Trung Quốc tại thị trường EU giảm từ 28,1% xuống còn 14,2%.
(vasep.com.vn) Các biện pháp siết chặt kiểm tra dư lượng sodium metabisulfite của Hải quan Trung Quốc (GACC) đối với tôm Ecuador đang tạo thêm áp lực cho các doanh nghiệp xuất khẩu, nhưng chưa đủ để làm chậm đà nhập khẩu của thị trường tiêu thụ tôm lớn nhất thế giới. Trong tháng 6/2026, Ecuador tiếp tục là động lực chính giúp nhập khẩu tôm của Trung Quốc tăng trưởng, cho thấy nhu cầu của thị trường vẫn đủ mạnh để hấp thụ nguồn cung từ quốc gia Nam Mỹ này.
(vasep.com.vn) Việc Hoa Kỳ chính thức áp dụng thuế bổ sung theo Section 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 đối với hàng hóa nhập khẩu từ ngày 24/7/2026 đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong chính sách thương mại của nước này. Khác với mức thuế tạm thời theo Section 122 chỉ có hiệu lực 150 ngày, Section 301 được xây dựng trên cơ sở pháp lý vững chắc hơn và có khả năng trở thành một công cụ điều tiết thương mại trong nhiều năm tới. Đối với Việt Nam, mức thuế 12,5% tuy chỉ cao hơn 2,5 điểm phần trăm so với nhóm 10%, nhưng điều đáng quan tâm không nằm ở con số tuyệt đối, mà ở việc 2,5 điểm phần trăm này có thể làm thay đổi lợi thế cạnh tranh giữa các nguồn cung.
(vasep.com.vn) Trong bối cảnh nhu cầu đối với các sản phẩm hải sản giá trị cao tiếp tục phục hồi tại châu Á, đặc biệt là Trung Quốc, xuất khẩu cua và nhuyễn thể của Nga ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng trong 5 tháng đầu năm 2026. Theo số liệu của Trung tâm Agroexport (Bộ Nông nghiệp Nga), cả sản lượng và kim ngạch xuất khẩu của hai nhóm sản phẩm này đều tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước, phản ánh xu hướng mở rộng hiện diện của thủy sản Nga tại các thị trường trọng điểm.
(vasep.com.vn) Thương mại thủy sản toàn cầu đang đứng trước một giai đoạn bất định mới khi Hoa Kỳ đồng thời thúc đẩy hai nhóm chính sách có phạm vi tác động rộng. Một mặt, Quốc hội Mỹ đang xem xét dự luật trừng phạt Nga, trong đó cho phép áp thuế đối với hàng hóa từ các nền kinh tế mua nhiều dầu và khí đốt của Nga. Mặt khác, Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đang triển khai nhiều cuộc điều tra theo Section 301 liên quan đến dư thừa công suất, sản xuất mang tính cơ cấu và việc kiểm soát hàng hóa có yếu tố lao động cưỡng bức.
(vasep.com.vn) Nguồn cung nhím biển khai thác trong nước của Hàn Quốc đang giảm, trong khi nhu cầu từ các nhà hàng sushi, hải sản cao cấp và thị trường dịch vụ ăn uống vẫn được duy trì. Diễn biến này đang mở thêm cơ hội cho các nhà cung cấp nước ngoài tham gia thị trường nhím biển có giá trị cao tại Hàn Quốc.
(vasep.com.vn) Tôm hùm đang nổi lên như một trong những điểm sáng đáng chú ý của xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Từ một nhóm sản phẩm có quy mô còn khiêm tốn, tôm hùm đã tăng tốc mạnh trong giai đoạn 2024–2026, trở thành mặt hàng có giá trị cao, gắn với nhu cầu tiêu thụ hải sản sống và hải sản cao cấp tại thị trường Trung Quốc.
(vasep.com.vn) Chính phủ Mỹ đã bắt đầu hoàn trả số tiền thuế quan lớn cho doanh nghiệp sau phán quyết của Tòa án Tối cao liên quan đến việc áp dụng thuế theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) của Tổng thống Donald Trump.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn