Nền tảng cho thành công này là Đạo luật bảo tồn và quản lý nghề cá Magnuson-Stevens (MSA), đạo luật đã biến nghề cá Mỹ thành mô hình bền vững, cân bằng giữa bảo vệ sinh thái với khả năng kinh tế.
Nền tảng lập pháp cho nghề cá bền vững
Được ban hành vào năm 1976 và được sửa đổi vào năm 1996 và 2006, MSA vẫn là nền tảng của quản lý nghề cá Mỹ. Đạo luật này yêu cầu tuân thủ 10 tiêu chuẩn quốc gia ưu tiên ngăn ngừa tình trạng lạm thác, tái thiết các đàn cá đã cạn kiệt và bảo vệ các hệ sinh thái biển. Theo báo cáo, các tiêu chuẩn này được "thiết kế để đảm bảo nghề cá được quản lý vì lợi ích lâu dài của quốc gia, cân nhắc cả các yếu tố môi trường và kinh tế xã hội"
Quyền tài phán liên bang trải dài từ 3 đến 200 hải lý trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Mỹ, trong khi vùng nước gần bờ (0 đến 3 hải lý) thuộc quyền quản lý của tiểu bang. Hệ thống kép này cho phép các quy định phù hợp phản ánh cả ưu tiên của quốc gia và địa phương.
Hội đồng khu vực: Điều chỉnh quản lý theo nhu cầu của địa phương
Trọng tâm trong việc thực hiện MSA là tám Hội đồng quản lý nghề cá khu vực (RFMC), giám sát hoạt động quản lý nghề cá tại các khu vực tương ứng của họ. Các hội đồng này lập và thực thi Kế hoạch quản lý nghề cá (FMP), kết hợp các biện pháp như giới hạn đánh bắt hàng năm (ACL), hạn chế về ngư cụ, giới hạn kích thước và hạn ngạch cộng đồng. Các Ủy ban khoa học và thống kê (SSC) trong mỗi hội đồng cung cấp dữ liệu và phân tích làm cơ sở cho các quyết định này.
Theo báo cáo, RFMC đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng:
Để chống lại tình trạng đánh bắt không chủ đích, một mối quan tâm chính về môi trường, các hội đồng tuân thủ Chiến lược giảm đánh bắt không chủ đích quốc gia, tập trung vào nghiên cứu, giám sát và thực thi. Các công nghệ tiên tiến, chẳng hạn như hệ thống giám sát điện tử, đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu chất thải và cải thiện độ chính xác của dữ liệu.
Thực thi: Một cách tiếp cận nhiều lớp
Thực thi nghề cá tại Mỹ là một nỗ lực hợp tác giữa các cơ quan tiểu bang và liên bang. Hệ thống giám sát tàu thuyền (VMS) là nền tảng của việc tuân thủ, theo dõi hoạt động đánh bắt theo thời gian thực để đảm bảo tuân thủ các quy định. Cảnh sát biển Hoa Kỳ, Văn phòng thực thi pháp luật của NOAA và các cơ quan nhà nước hợp tác để giám sát các hoạt động đánh bắt và giải quyết các hành vi vi phạm.
Trên bình diện quốc tế, Mỹ thể hiện vai trò lãnh đạo trong việc chống lại tình trạng đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU). Như đã nêu trong báo cáo:
Đóng góp kinh tế và sáng kiến bền vững
Ngành công nghiệp đánh bắt cá của Mỹ là một yếu tố đóng góp quan trọng cho nền kinh tế, hỗ trợ hơn hai triệu việc làm và tạo ra doanh thu đáng kể. Cá vây chiếm khoảng 80% sản lượng đánh bắt thương mại theo khối lượng, nhưng các loại động vật có vỏ có giá trị cao như cua, tôm hùm và sò điệp lại chiếm ưu thế về giá trị kinh tế. Chỉ riêng năm 2020, cá hồi đã mang về hơn 400 triệu USD.
Các khoản trợ cấp đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ ngành. Năm 2024, 4 triệu đô la tiền tài trợ đã được trao cho các dự án nhằm tăng cường giám sát điện tử và phát triển ngư cụ bền vững. Đáng chú ý, Mỹ đã điều chỉnh các chính sách trợ cấp của mình theo các cam kết quốc tế bằng cách ký Hiệp định trợ cấp nghề cá của Tổ chức Thương mại Thế giới, nhằm vào các khoản trợ cấp có hại góp phần vào tình trạng lạm thác và đánh bắt IUU.
Xây dựng lại nguồn lợi: Một câu chuyện thành công
Mỹ đã đạt được tiến bộ đáng kể trong việc xây dựng lại đàn cá bị đánh bắt quá mức. Tính đến năm 2023, chỉ có 6% đàn cá được đánh giá bị đánh bắt quá mức, so với 30% ở Liên minh Châu Âu. Thành tựu này nhấn mạnh hiệu quả của các hoạt động quản lý theo hướng khoa học và tuân thủ nghiêm ngặt các giới hạn đánh bắt.
Nuôi trồng thủy sản: Một ngành thứ cấp nhưng đang phát triển
Trong khi nghề cá vẫn là trọng tâm chính, nuôi trồng thủy sản ở Mỹ đang dần mở rộng. Chính phủ liên bang đã xác định các Khu vực Cơ hội Nuôi trồng Thủy sản (AOA) để phát triển trong tương lai. Tuy nhiên, như báo cáo đã lưu ý, ngành này phải đối mặt với những thách thức như "sự phức tạp về mặt quy định, hạn chế về công nghệ và các vấn đề về môi trường".
Kết luận: Bài học cho Quản lý Nghề cá Toàn cầu
Hệ thống quản lý nghề cá của Mỹ là minh chứng cho sức mạnh của việc hoạch định chính sách dựa trên khoa học, quản trị hợp tác và hợp tác quốc tế. Bằng cách ưu tiên tính bền vững và sự tham gia của cộng đồng, Mỹ đưa ra một mô hình mà các quốc gia khác có thể áp dụng khi họ nỗ lực cân bằng giữa bảo tồn sinh thái với tăng trưởng kinh tế.
Khi nhu cầu về hải sản toàn cầu tiếp tục tăng, Hoa Kỳ sẵn sàng dẫn đầu bằng tấm gương, chứng minh rằng quản lý nghề cá bền vững không chỉ khả thi mà còn cần thiết cho tương lai của đại dương chúng ta.
(vasep.com.vn) Ngành thủy sản đang trở thành một vấn đề đáng chú ý trong chiến dịch tranh cử tại Alaska, trong bối cảnh ngày càng nhiều ý kiến lo ngại về tác động của hoạt động khai thác quy mô công nghiệp đối với nghề cá thương mại nhỏ, đánh bắt giải trí và hệ sinh thái biển.
(vasep.com.vn) Cà Mau đang tập trung tháo gỡ khó khăn về hạ tầng, vốn và kỹ thuật nhằm đẩy nhanh nhân rộng mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng siêu thâm canh tuần hoàn ít thay nước, an toàn sinh học (RAS-IMTA), hướng tới mục tiêu 1.500 ha nuôi tôm công nghệ cao.
(vasep.com.vn) Giá hợp đồng surimi cá minh thái Alaska (Alaska pollock) mùa B năm 2026 tại thị trường Nhật Bản đã tăng 25–35% so với mùa A, mức tăng cao nhất từng được ghi nhận. Đây cũng là lần thứ sáu liên tiếp giá surimi tăng kể từ mùa A/2024, trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu ngày càng thắt chặt.
(vasep.com.vn) Hội đồng Nghề cá Liên bang Argentina (CFP) đã hoàn tất phân bổ cảng cập bến cho 18 dự án khai thác mực ống Argentina (Illex argentinus) mới được cấp phép. Theo đó, các cảng Patagonia chiếm ưu thế khi 11 tàu câu mực phải cập cảng tại tỉnh Chubut, 6 tàu tại Santa Cruz, trong khi cảng Mar del Plata của tỉnh Buenos Aires chỉ được phân bổ 1 tàu.
(vasep.com.vn) Ngành nuôi trồng thủy sản toàn cầu bước vào nửa cuối năm 2026 trong bối cảnh nguồn cung hạn chế, chi phí thức ăn tăng, biến động khí hậu và nhu cầu tiêu dùng không đồng đều, theo báo cáo cập nhật mới nhất của Rabobank.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản toàn cầu tiếp tục có nhiều diễn biến đáng chú ý trong ngày 17–18/8, với những tín hiệu trái chiều tại các thị trường lớn. Trung Quốc khôi phục quyền xuất khẩu cho 8 nhà máy tôm Ecuador, trong khi giá tôm Ecuador tại thị trường này vẫn giảm, tạo thêm áp lực cạnh tranh đối với nguồn cung Việt Nam. Tại Mỹ, tồn kho tôm cuối tháng 7 vẫn ở mức cao dù giảm so với cùng kỳ, trong bối cảnh nhập khẩu thủy sản có xu hướng chững lại. Bên cạnh đó, các động thái về hạn ngạch cá ngừ, giá cá hồi, thương mại cua Nga–Trung Quốc và các quy định an toàn thực phẩm tiếp tục tác động đến triển vọng cung cầu và thương mại thủy sản trong thời gian tới.
(vasep.com.vn) Nhập khẩu tôm hùm của Mỹ trong nửa đầu năm 2026 đạt khoảng 58,5 triệu pound, giảm 7% so với 62,9 triệu pound cùng kỳ năm 2025. Theo phân tích của SeafoodNews, tháng 6 là thời điểm suy giảm mạnh nhất, với sản lượng nhập khẩu giảm 18,3% so với cùng kỳ, chủ yếu do nguồn hàng từ Canada thu hẹp và nhu cầu đối với tôm hùm đuôi nước ấm tiếp tục yếu theo mùa.
(vasep.com.vn) Ngành xuất khẩu tôm thẻ chân trắng (Penaeus vannamei) của Ecuador tiếp tục chịu mức phụ thu 10% khi vào thị trường Mỹ, sau khi Washington thay đổi cơ sở pháp lý áp dụng thuế. Theo Phòng Nuôi trồng Thủy sản Quốc gia Ecuador (CNA), động thái này không làm tăng thêm gánh nặng thuế đối với doanh nghiệp mà chỉ thay thế cơ chế pháp lý trước đó.
(vasep.com.vn) Surimi – nguyên liệu phổ biến để sản xuất thanh cua giả và nhiều sản phẩm thủy sản chế biến – đang tiếp tục được nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nguyên liệu và giảm lãng phí. Phòng thí nghiệm thủy sản của Đại học bang Oregon (OSU) tại Astoria, Mỹ, đã có hơn 20 năm nghiên cứu về công nghệ này, tạo ảnh hưởng tới hoạt động nghiên cứu surimi tại nhiều quốc gia như Thái Lan, Pháp và Hàn Quốc.
(vasep.com.vn) Trong 7 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá tra Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, với tổng kim ngạch đạt 1,3 tỷ USD, tăng 10% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 7, xuất khẩu đạt 203 triệu USD, tăng 4%, cho thấy nhu cầu thị trường vẫn được duy trì dù tốc độ tăng trưởng có phần chậm lại so với những tháng trước.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn