Thái Lan: Từ “thẻ vàng” EU đến hình mẫu quản trị nghề cá bền vững

Tin tức IUU 08:44 24/11/2025 Kim Thu
(vasep.com.vn) Trong bối cảnh thế giới ngày càng chú trọng phát triển bền vững và bảo vệ nguồn lợi biển, kiểm soát khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) trở thành tiêu chuẩn bắt buộc đối với các quốc gia xuất khẩu thủy sản. Năm 2015, Thái Lan – một trong những nhà cung cấp thủy sản lớn nhất thế giới – bị Liên minh châu Âu (EU) áp dụng “thẻ vàng” do chưa đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về quản lý nghề cá. Đây là lời cảnh báo về nguy cơ mất thị trường xuất khẩu chủ lực nhưng cũng trở thành động lực thúc đẩy cải cách toàn diện ngành thủy sản Thái Lan.

Phó thủ tướng Thái Lan Chatchai Sarikulya và Karmenu Vella, Cao ủy EU phụ trách các vấn đề hàng hải và thủy sản. Ảnh: John Thys/AFP/Getty Images

Trước khi bị cảnh báo, Thái Lan gặp nhiều bất cập trong quản lý nghề cá, gồm hệ thống pháp luật chưa đầy đủ, cơ chế giám sát tàu cá lỏng lẻo, truy xuất nguồn gốc sản phẩm thiếu minh bạch, cũng như tình trạng lao động cưỡng bức và buôn người trong ngành khai thác biển.

Để đáp ứng yêu cầu của EU, Thái Lan đã thực hiện cải cách toàn diện cả về pháp lý và công nghệ. Luật Thủy sản Hoàng gia năm 2015 và sửa đổi năm 2017 thiết lập khung pháp lý nghiêm ngặt về cấp phép, kiểm tra và xử phạt. Trung tâm Chỉ huy Chống khai thác IUU (CCCIF) được thành lập để điều phối liên ngành giữa hải quân, cảnh sát biển, Bộ Nông nghiệp và Bộ Lao động. Thái Lan cũng phê chuẩn các công ước quốc tế quan trọng như UNCLOS, UNFSA, PSMA và ILO C188 để nâng cao năng lực quản lý nghề cá và bảo vệ quyền lợi người lao động.

Về kỹ thuật, nước này triển khai hệ thống giám sát tàu cá qua vệ tinh (VMS), 30 trung tâm kiểm tra cảng PIPO, nhật ký điện tử, camera CCTV, cảm biến hầm lạnh và cảm biến lưới kéo. Hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử toàn chuỗi đảm bảo minh bạch từ khai thác đến chế biến và xuất khẩu. Thái Lan cũng tiến hành đánh giá sản lượng khai thác bền vững tối đa (MSY), phân bổ hạn ngạch khai thác (TAC), dừng cấp phép tàu thương mại mới và kiểm kê hơn 56.000 tàu cá thủ công.

Về lao động, Thái Lan ban hành Luật Bảo vệ Lao động trong Nghề cá năm 2019, thiết lập hệ thống đăng ký lao động nhập cư và kiểm tra điều kiện làm việc trên biển. Các chương trình hợp tác với ILO, USAID, EJF và các tổ chức quốc tế giúp nâng cao năng lực giám sát và bảo vệ quyền lợi người lao động.

Nhờ những nỗ lực này, ngày 8/1/2019, EU chính thức gỡ “thẻ vàng” cho Thái Lan, ghi nhận nước này đạt chuẩn quốc tế về quản lý nghề cá, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ lao động. Sau đó, Thái Lan tiếp tục củng cố hệ thống chống khai thác IUU, chính thức hóa chính sách “IUU-Free Thailand”, cập nhật Kế hoạch Hành động Quốc gia về chống khai thác IUU (NPOA-IUU) và trở thành trung tâm điều phối Mạng lưới ASEAN chống khai thác IUU (AN-IUU).

Chính phủ Thái Lan cũng đầu tư hơn 110 triệu USD nâng cao năng lực thực thi, phát triển công cụ công nghệ cao như hệ thống kiểm tra cảng (PSM Tool) hợp tác với OceanMind để giám sát và kiểm tra tàu cá quốc tế.

Câu chuyện cải cách của Thái Lan minh chứng rằng cam kết chính trị mạnh mẽ, cải cách thể chế và hợp tác quốc tế có thể giúp một quốc gia vượt qua khủng hoảng, khôi phục niềm tin, bảo vệ nguồn lợi biển và phát triển nghề cá bền vững.

thẻ vàng iuu thái lan

TIN MỚI CẬP NHẬT

Xuất khẩu thủy sản 10 tháng vượt 10,4 tỷ USD: Tăng trưởng khá, nhưng tôm và thị trường Mỹ chững lại

 |  08:53 04/11/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản tháng 10/2026 ước đạt 1,315 tỷ USD, tăng 13,5% so với cùng kỳ, đưa kim ngạch 10 tháng lên 10,459 tỷ USD, tăng 12,1%. Tuy nhiên, tăng trưởng đang dựa nhiều hơn vào các nhóm cá và thị trường châu Á, trong khi xuất khẩu tôm giảm, thị trường Mỹ chuyển sang tăng trưởng âm. Kết quả thuế chống bán phá giá tôm POR20 dự kiến đầu tháng 11 sẽ là yếu tố quan trọng đối với triển vọng những tháng tới.

Angel Yeast kỷ niệm 40 năm thành lập, thúc đẩy phát triển công nghệ sinh học

 |  07:49 04/11/2026

(vasep.com.vn) Angel Yeast tổ chức hội nghị công nghệ sinh học tại Trung Quốc, quy tụ hơn 500 đối tác quốc tế nhằm thảo luận về sinh học tổng hợp, đổi mới sản xuất sinh học và hợp tác chuỗi cung ứng.

Nga và Trung Quốc thống nhất thúc đẩy thương mại thủy sản song phương

 |  07:37 04/11/2026

(vasep.com.vn) Nga và Trung Quốc cam kết tiếp tục tăng cường hợp tác thương mại thủy sản, đồng thời thúc đẩy khôi phục tư cách hoạt động của các doanh nghiệp xuất khẩu sản phẩm thủy sản giữa hai nước. Nội dung này được nêu trong thông cáo chung sau cuộc họp thường kỳ lần thứ 31 giữa lãnh đạo chính phủ Nga và Trung Quốc tại St. Petersburg.

Ecuador: Xuất khẩu tôm đạt kỷ lục nhưng giá liên tục giảm

 |  07:36 04/11/2026

(vasep.com.vn) Theo S&P Global, giá tôm Ecuador cỡ 30-40 con/kg giảm xuống 4,10 USD/kg vào giữa tháng 10, thấp hơn khoảng 16% so với mức 4,90 USD/kg hồi tháng 3. Đến ngày 23/10, ghi nhận giá tôm Ecuador xuất sang châu Âu giảm xuống mức thấp nhất trong chuỗi dữ liệu theo dõi.

80% thức ăn cá hồi nuôi tại Canada có nguồn gốc phi thủy sản

 |  07:33 04/11/2026

(vasep.com.vn) Theo dữ liệu sơ bộ do Hiệp hội Canadian Seafood Farmers công bố, khoảng 80% thức ăn sử dụng tại các trang trại nuôi cá hồi ở Canada hiện có nguồn gốc phi thủy sản. Trong phần nguyên liệu có nguồn gốc từ cá còn được sử dụng, 95% đến từ các nghề cá được chứng nhận quản lý bền vững.

Đồng Tháp đặt mục tiêu trở thành trung tâm thủy sản vùng ĐBSCL vào năm 2030

 |  07:22 04/11/2026

(vasep.com.vn) Đồng Tháp đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành trung tâm phát triển thủy sản của vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), hướng tới năm 2050 xây dựng ngành thủy sản hiện đại, sinh thái, tuần hoàn và có năng lực cạnh tranh quốc tế. Định hướng được xác định trong Đề án phát triển thủy sản bền vững giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Xuất khẩu tôm sang Mỹ: Thị trường điều chỉnh, cơ hội vẫn ở phân khúc giá trị gia tăng

 |  07:19 04/11/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Việt Nam sang Mỹ trong 9 tháng đầu năm 2026 ghi nhận sự điều chỉnh đáng kể dưới tác động của chính sách thương mại, cạnh tranh giữa các nguồn cung và biến động chi phí nhập khẩu. Tuy nhiên, nhu cầu tôm tại Mỹ vẫn duy trì quy mô lớn, với những tín hiệu tích cực ở một số nhóm sản phẩm. Trong bối cảnh thị trường đang tái cân bằng, khả năng duy trì đơn hàng và khai thác các phân khúc giá trị gia tăng sẽ là yếu tố quan trọng đối với doanh nghiệp Việt Nam.

EU: Nhập khẩu tôm 8 tháng đầu năm 2026 giảm 6%

 |  11:16 03/11/2026

(vasep.com.vn) Theo số liệu cập nhật của Shrimp Insights, nhập khẩu tôm chân trắng đông lạnh nguyên liệu (HS 03061792) và tôm chế biến (HS 160521, 160529) của EU từ các nước châu Á, Mỹ Latinh và châu Phi trong 8 tháng đầu năm 2026 đạt 273.849 tấn, giảm 6% so với cùng kỳ năm 2025. Giá trị nhập khẩu đạt 1,66 tỷ EUR, giảm 10%, cho thấy mức giảm về giá trị lớn hơn so với khối lượng.

Nigeria kỳ vọng xuất khẩu thủy sản sang Trung Quốc đạt 200 triệu USD/năm

 |  11:15 03/11/2026

(vasep.com.vn) Nigeria đặt mục tiêu đưa kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang Trung Quốc lên 150–200 triệu USD mỗi năm, sau khi hai nước ký nghị định thư về kiểm tra và kiểm dịch sản phẩm thủy sản khai thác tự nhiên ngày 13/8/2026. Thỏa thuận mở đường cho các lô hàng thủy sản Nigeria tiếp cận trực tiếp thị trường Trung Quốc, tạo cơ hội tăng thu nhập và việc làm cho hàng trăm nghìn người trong chuỗi giá trị thủy sản.

Lượng giao dịch cá tuyết Iceland giảm mạnh

 |  11:13 03/11/2026

(vasep.com.vn) Giá cá tuyết Đại Tây Dương tại các phiên đấu giá ở Iceland tiếp tục tăng trong tuần 12–18/10/2026, trong khi lượng giao dịch giảm đáng kể do nguồn cung nguyên liệu tươi khan hiếm. Theo dữ liệu của đơn vị theo dõi đấu giá thủy sản Reiknistofa Fiskmarkaða (RSF), giá cá tuyết bỏ đầu, bỏ ruột (H&G), cỡ trên 5 kg/con đã vượt 1.000 krona Iceland/kg.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC