Thái Lan: Từ “thẻ vàng” EU đến hình mẫu quản trị nghề cá bền vững

Tin tức IUU 08:44 24/11/2025 Kim Thu
(vasep.com.vn) Trong bối cảnh thế giới ngày càng chú trọng phát triển bền vững và bảo vệ nguồn lợi biển, kiểm soát khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) trở thành tiêu chuẩn bắt buộc đối với các quốc gia xuất khẩu thủy sản. Năm 2015, Thái Lan – một trong những nhà cung cấp thủy sản lớn nhất thế giới – bị Liên minh châu Âu (EU) áp dụng “thẻ vàng” do chưa đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về quản lý nghề cá. Đây là lời cảnh báo về nguy cơ mất thị trường xuất khẩu chủ lực nhưng cũng trở thành động lực thúc đẩy cải cách toàn diện ngành thủy sản Thái Lan.

Phó thủ tướng Thái Lan Chatchai Sarikulya và Karmenu Vella, Cao ủy EU phụ trách các vấn đề hàng hải và thủy sản. Ảnh: John Thys/AFP/Getty Images

Trước khi bị cảnh báo, Thái Lan gặp nhiều bất cập trong quản lý nghề cá, gồm hệ thống pháp luật chưa đầy đủ, cơ chế giám sát tàu cá lỏng lẻo, truy xuất nguồn gốc sản phẩm thiếu minh bạch, cũng như tình trạng lao động cưỡng bức và buôn người trong ngành khai thác biển.

Để đáp ứng yêu cầu của EU, Thái Lan đã thực hiện cải cách toàn diện cả về pháp lý và công nghệ. Luật Thủy sản Hoàng gia năm 2015 và sửa đổi năm 2017 thiết lập khung pháp lý nghiêm ngặt về cấp phép, kiểm tra và xử phạt. Trung tâm Chỉ huy Chống khai thác IUU (CCCIF) được thành lập để điều phối liên ngành giữa hải quân, cảnh sát biển, Bộ Nông nghiệp và Bộ Lao động. Thái Lan cũng phê chuẩn các công ước quốc tế quan trọng như UNCLOS, UNFSA, PSMA và ILO C188 để nâng cao năng lực quản lý nghề cá và bảo vệ quyền lợi người lao động.

Về kỹ thuật, nước này triển khai hệ thống giám sát tàu cá qua vệ tinh (VMS), 30 trung tâm kiểm tra cảng PIPO, nhật ký điện tử, camera CCTV, cảm biến hầm lạnh và cảm biến lưới kéo. Hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử toàn chuỗi đảm bảo minh bạch từ khai thác đến chế biến và xuất khẩu. Thái Lan cũng tiến hành đánh giá sản lượng khai thác bền vững tối đa (MSY), phân bổ hạn ngạch khai thác (TAC), dừng cấp phép tàu thương mại mới và kiểm kê hơn 56.000 tàu cá thủ công.

Về lao động, Thái Lan ban hành Luật Bảo vệ Lao động trong Nghề cá năm 2019, thiết lập hệ thống đăng ký lao động nhập cư và kiểm tra điều kiện làm việc trên biển. Các chương trình hợp tác với ILO, USAID, EJF và các tổ chức quốc tế giúp nâng cao năng lực giám sát và bảo vệ quyền lợi người lao động.

Nhờ những nỗ lực này, ngày 8/1/2019, EU chính thức gỡ “thẻ vàng” cho Thái Lan, ghi nhận nước này đạt chuẩn quốc tế về quản lý nghề cá, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ lao động. Sau đó, Thái Lan tiếp tục củng cố hệ thống chống khai thác IUU, chính thức hóa chính sách “IUU-Free Thailand”, cập nhật Kế hoạch Hành động Quốc gia về chống khai thác IUU (NPOA-IUU) và trở thành trung tâm điều phối Mạng lưới ASEAN chống khai thác IUU (AN-IUU).

Chính phủ Thái Lan cũng đầu tư hơn 110 triệu USD nâng cao năng lực thực thi, phát triển công cụ công nghệ cao như hệ thống kiểm tra cảng (PSM Tool) hợp tác với OceanMind để giám sát và kiểm tra tàu cá quốc tế.

Câu chuyện cải cách của Thái Lan minh chứng rằng cam kết chính trị mạnh mẽ, cải cách thể chế và hợp tác quốc tế có thể giúp một quốc gia vượt qua khủng hoảng, khôi phục niềm tin, bảo vệ nguồn lợi biển và phát triển nghề cá bền vững.

thẻ vàng iuu thái lan

TIN MỚI CẬP NHẬT

Thị trường mực ống toàn cầu biến động nhẹ

 |  08:56 26/03/2026

(vasep.com.vn) Từ ngày 6–12/3/2026, thị trường mực ống biển sâu duy trì trạng thái tương đối ổn định, với xu hướng tăng nhẹ ở một số phân khúc trong bối cảnh nguồn cung bắt đầu suy giảm và chi phí khai thác gia tăng.

Argentina kết thúc vụ khai thác tôm tại Chubut, sản lượng đạt 90.000 tấn

 |  08:50 26/03/2026

(vasep.com.vn) Chính quyền tỉnh Chubut Province đã chính thức khép lại vụ khai thác tôm 2025–2026 tại vùng biển Rawson, với sản lượng đạt khoảng 90.000 tấn, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng của ngành đối với kinh tế địa phương.

SFP và Wholechain hợp tác thúc đẩy truy xuất nguồn gốc thủy sản toàn diện

 |  08:46 26/03/2026

(vasep.com.vn) Tổ chức Đối tác Nghề cá Bền vững (SFP) đã ký biên bản ghi nhớ với công ty phần mềm Wholechain (Wholechain) nhằm phát triển giải pháp truy xuất nguồn gốc và phân tích dữ liệu cho ngành thủy sản. Thỏa thuận được công bố ngày 15/3 tại Hội chợ Thủy sản Bắc Mỹ 2026, hướng tới cung cấp thông tin nguồn gốc sản phẩm xuyên suốt chuỗi cung ứng, đi kèm công cụ hỗ trợ ra quyết định đáng tin cậy.

ASC lấy ý kiến xây dựng quy định nuôi trồng thủy sản trong khu bảo tồn

 |  08:45 26/03/2026

(vasep.com.vn) Tổ chức Aquaculture Stewardship Council (ASC) vừa khởi động chương trình tham vấn công khai kéo dài 30 ngày nhằm xây dựng hướng dẫn về hoạt động nuôi trồng thủy sản trong và xung quanh các khu bảo tồn.

Doanh nghiệp thủy sản tìm cơ hội tại Brazil trong bối cảnh biến động Trung Đông

 |  08:44 26/03/2026

(vasep.com.vn) Biến động địa chính trị tại Trung Đông đang làm gián đoạn chuỗi cung ứng và đặt ra yêu cầu cấp thiết về đa dạng hóa thị trường đối với doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam, trong đó có ngành thủy sản. Trong bối cảnh đó, Brazil nổi lên như một điểm đến tiềm năng, mở ra cơ hội mới cho doanh nghiệp mở rộng xuất khẩu.

Ấn Độ hoãn ký thỏa thuận thương mại với Mỹ do áp lực điều tra

 |  08:42 26/03/2026

(vasep.com.vn) Ấn Độ quyết định trì hoãn ký kết thỏa thuận thương mại với Mỹ sau khi Washington khởi động điều tra theo Điều 301 về tình trạng dư thừa năng lực sản xuất tại 60 quốc gia, trong đó có Ấn Độ. Thỏa thuận dự kiến ký đầu tháng 3 yêu cầu New Delhi ngừng nhập dầu Nga và mua 500 tỷ USD hàng hóa Mỹ, đổi lại được giảm thuế xuất khẩu từ 50% xuống 18%.

Xung đột Trung Đông gây gián đoạn xuất khẩu thủy sản New Zealand

 |  08:40 26/03/2026

(vasep.com.vn) Ngành thủy sản New Zealand đang chịu tác động từ xung đột tại Trung Đông, khi các tuyến vận tải biển bị gián đoạn và giá nhiên liệu tăng cao, gây thêm áp lực cho hoạt động xuất khẩu.

BFAR 7 và Không quân phối hợp trấn áp nạn đánh bắt cá bất hợp pháp

 |  08:38 26/03/2026

(vasep.com.vn) Ngư dân đánh bắt cá trái phép ở khu vực Trung Visayas, Philippines, có thể sớm phải đối mặt với việc thực thi luật nghề cá nghiêm ngặt hơn khi Cục Thủy sản và Tài nguyên Thủy sinh (BFAR) 7 hợp tác với Không quân Philippines (PAF).

WTO: Tăng trưởng thương mại toàn cầu năm 2026 có thể giảm mạnh

 |  08:26 26/03/2026

(vasep.com.vn) Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) dự báo tăng trưởng thương mại toàn cầu năm 2026 sẽ giảm xuống còn 1,9%, thấp hơn đáng kể so với mức 4,6% của năm trước, trong bối cảnh kinh tế thế giới đối mặt nhiều rủi ro.

Nhập khẩu cá ngừ của Chile tăng mạnh năm 2025, cá ngừ Việt Nam có cơ hội bứt tốc?

 |  08:22 26/03/2026

(vasep.com.vn) Năm 2025, Chile nhập khẩu hơn 156 triệu USD cá ngừ, tăng 8,1% so với năm trước và là mức cao nhất trong 5 năm. Trong bối cảnh cơ cấu nguồn cung tại thị trường này đang thay đổi nhanh, cá ngừ Việt Nam vừa có cơ hội mở rộng thị phần, vừa đối mặt sức ép cạnh tranh lớn hơn từ Thái Lan, Colombia và Trung Quốc.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC