Ra mắt Sổ tay Chương trình kiểm soát nhập khẩu thủy sản

Tin tức IUU 08:05 25/11/2025 Nguyễn Hà
(vasep.com.vn) Để kỷ niệm Ngày Nghề cá Thế giới năm 2025, Liên minh Đánh bắt cá IUU của EU (EJF, Oceana, TNC, Pew, WWF EU) và các đối tác trong Diễn đàn IUU Nhật Bản và Liên minh Quyền lao động và Đánh bắt cá IUU của Hoa Kỳ đã công bố hướng dẫn chung toàn cầu mới về các chương trình kiểm soát nhập khẩu nhằm ngăn chặn hải sản bất hợp pháp xâm nhập thị trường.

Sổ tay Kiểm soát Nhập khẩu Thủy sản cho thấy cách xây dựng các chương trình kiểm soát nhập khẩu (ICS) được thiết kế tốt để ngăn chặn hiệu quả cá và hải sản đánh bắt bất hợp pháp. Đây là cẩm nang toàn cầu đầu tiên thuộc loại này và cung cấp các công cụ thiết thực cho các nhà hoạch định chính sách nhằm củng cố hệ thống kiểm soát nhập khẩu quốc gia đối với thủy sản đánh bắt tự nhiên.

Đóng cửa thị trường đánh bắt cá bất hợp pháp

Các chương trình kiểm soát nhập khẩu (ICS) là hệ thống quy định yêu cầu tài liệu có thể truy xuất nguồn gốc và được xác minh, chẳng hạn như giấy chứng nhận đánh bắt và thương mại, để chứng minh hải sản được đánh bắt và buôn bán hợp pháp. Khi được thiết kế tốt và triển khai đúng cách, các chương trình này là những công cụ mạnh mẽ, dựa trên thị trường, giúp ngăn chặn việc tiếp cận thị trường đối với các sản phẩm đánh bắt IUU .

Sổ tay Kiểm soát Nhập khẩu Thủy sản cung cấp lộ trình rõ ràng về cách các chính phủ có thể xây dựng hoặc củng cố các chương trình của riêng mình, đảm bảo hải sản nhập khẩu đáp ứng các tiêu chuẩn cao nhất về tính hợp pháp và minh bạch.

Tại sao lại là bây giờ?

Nhiều quốc gia vẫn thiếu các biện pháp kiểm soát nhập khẩu chặt chẽ, tạo ra những kẽ hở cho phép hải sản đánh bắt IUU tiếp cận thị trường toàn cầu. Thêm vào đó, khi các chương trình mới xuất hiện trên toàn thế giới, nguy cơ phân mảnh đang gia tăng.

Sổ tay Kiểm soát nhập khẩu thủy sản cung cấp các công cụ thiết thực và các phương pháp hay nhất được rút ra từ các hệ thống hiện có tại EU , Hoa Kỳ , Nhật Bản và Hàn Quốc , cho thấy các biện pháp kiểm soát nhập khẩu được thiết kế tốt có thể thúc đẩy tính minh bạch, khả năng truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm giải trình trên toàn bộ chuỗi cung ứng hải sản.

Hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) sẽ chấm dứt khi các biện pháp kiểm soát nhập khẩu chặt chẽ bắt đầu, và các chương trình kiểm soát hiệu quả là điều cần thiết để tăng cường quản lý nghề cá bền vững tại EU và trên toàn thế giới. Cẩm nang này sẽ là một công cụ thiết yếu giúp các chính phủ và những người ủng hộ xây dựng chuỗi cung ứng hải sản minh bạch, có thể truy xuất nguồn gốc và thực sự bền vững - trước khi quá muộn.

— Grace Howe, Cộng tác viên cấp cao, Chính sách Thủy sản, The Nature Conservancy

 

Lợi ích của các chương trình kiểm soát nhập khẩu

Việc thực hiện một chương trình kiểm soát nhập khẩu thủy sản mạnh mẽ có thể dẫn đến:

  • Loại trừ các sản phẩm liên quan đến đánh bắt IUU bằng cách tăng khả năng phát hiện hải sản bất hợp pháp trước khi đưa vào thị trường.
  • Quản lý tài nguyên bền vững bằng cách sử dụng tiếp cận thị trường như một công cụ thúc đẩy cải thiện quy định trong quản lý nghề cá của các quốc gia xuất khẩu.
  • Giảm thiểu các hành vi vi phạm quyền con người và quyền lao động có liên quan chặt chẽ đến hoạt động đánh bắt cá IUU bằng cách áp dụng các biện pháp kiểm soát nhập khẩu để phát hiện và ngăn chặn các hoạt động này.
  • Tính toàn vẹn của thị trường và niềm tin ngày càng tăng của người tiêu dùng bằng cách đảm bảo các sản phẩm hải sản đúng nhãn mác và được đánh bắt hợp pháp.

Tăng cường phối hợp và hợp tác với các quốc gia đối tác để trao đổi thông tin cần thiết cho các chương trình kiểm soát nhập khẩu hiệu quả.

Cùng với Hoa Kỳ và Nhật Bản, EU có một kế hoạch hàng đầu thế giới để giải quyết nạn đánh bắt cá bất hợp pháp. Giờ đây, chúng ta cần hành động ở cấp chính phủ từ tất cả các quốc gia thành viên. Các công cụ quốc gia và ý chí chính trị cần được tăng cường để tạo ra một phản ứng toàn cầu thực sự đối với nạn đánh bắt cá bất hợp pháp.

— Laure Guillevic, Cán bộ chính sách đại dương, Văn phòng chính sách châu Âu của WWF.

Lời kêu gọi liên kết toàn cầu

EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản và Hàn Quốc đã thể hiện vai trò dẫn đầu bằng cách triển khai hệ thống riêng của họ, nhưng nhiều thị trường lớn khác — bao gồm Úc và Canada — vẫn chưa có khuôn khổ tương tự. Nếu không có sự hài hòa, khoảng cách giữa các hệ thống sẽ tạo cơ hội cho các nhà khai thác bất hợp pháp.

Liên minh và các đối tác kêu gọi tất cả các quốc gia thị trường:

  1. Thiết lập các chương trình kiểm soát nhập khẩu phù hợp với các khuyến nghị của Sổ tay Chương trình kiểm soát nhập khẩu thủy sản , ưu tiên số hóa ngay từ đầu bất cứ khi nào có thể. 
  2. Đảm bảo các chương trình tương lai được hài hòa với các chương trình hiện có để khắc phục lỗ hổng và giảm gánh nặng cho các nhà xuất khẩu.
  3. Hợp tác và chia sẻ thông tin trên toàn cầu để tăng cường cuộc chiến chung chống lại nạn đánh bắt cá IUU.

Khi động lực toàn cầu trong việc giải quyết vấn đề đánh bắt IUU ngày càng tăng và ngày càng nhiều thị trường xem xét các hệ thống ngăn chặn nhập khẩu hải sản bất hợp pháp, việc hài hòa hóa các quy định này ngày càng trở nên quan trọng. Nếu không hài hòa hóa, các hệ thống này có nguy cơ bị thiếu sót, tạo điều kiện cho hải sản đánh bắt IUU lọt ra ngoài.

— Tom Walsh, Điều phối viên, Liên minh đánh bắt cá IUU của EU

kiem soat nhap khau thuy san

TIN MỚI CẬP NHẬT

Ecuador còn nhiều dư địa tăng mạnh sản lượng tôm nhờ di truyền và công nghệ

 |  07:37 01/10/2026

(vasep.com.vn) Sản lượng tôm của Ecuador đã tăng trưởng hai con số trong hơn một thập kỷ, đưa nước này trở thành quốc gia sản xuất tôm lớn nhất thế giới về sản lượng. Tuy nhiên, các chuyên gia tại Global Shrimp Forum 2026 cho rằng ngành tôm Ecuador vẫn còn cách khá xa ngưỡng công suất tối đa.

Entosystem tối ưu sản xuất thức ăn côn trùng, giảm phát thải carbon

 |  07:37 01/10/2026

(vasep.com.vn) Công ty nuôi ruồi lính đen Entosystem của Canada đang hướng tới mục tiêu biến phụ phẩm thực phẩm thành nguồn tài nguyên có giá trị và chuẩn bị mở rộng quy mô sản xuất.

Nhóm ngành cá nổi Bắc Đại Tây Dương thúc đẩy quản lý nguồn lợi hiệu quả hơn

 |  07:36 01/10/2026

(vasep.com.vn) Đại diện ngành khai thác cá nổi của EU, Quần đảo Faroe, Iceland, Na Uy và Anh đã họp ngày 16/9 để thảo luận cách cải thiện quản lý đối với cá thu, cá trích xanh (blue whiting) và cá trích Atlanto-Scandian/Norwegian Spring Spawning.

Xuất khẩu tôm hùm Canada tháng 7 xuống thấp nhất 5 năm

 |  07:34 01/10/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm hùm Canada (Homarus americanus) trong tháng 7/2026 giảm xuống mức thấp nhất trong 5 năm, trong bối cảnh nhu cầu tại hai thị trường lớn là Mỹ và châu Âu suy yếu.

VASEP chính thức vận hành Cổng Cơ hội giao thương – Kết nối nhu cầu, mở rộng cơ hội hợp tác giữa các Hội viên

 |  16:51 30/09/2026

(vasep.com.vn) Từ ngày 01/10/2026, Cổng Cơ hội giao thương VASEP (VASEP Trade Connect) chính thức đi vào vận hành, trở thành một kênh kết nối dành riêng cho các doanh nghiệp Hội viên VASEP, giúp Hội viên chủ động chia sẻ nhu cầu, giới thiệu sản phẩm, dịch vụ và tìm kiếm các cơ hội hợp tác phù hợp.

Ngành thủy sản Mỹ kêu gọi EU cải cách hệ thống CATCH

 |  08:57 30/09/2026

(vasep.com.vn) Bốn tổ chức đại diện cho ngành khai thác, chế biến, tiếp thị và kinh doanh thủy sản Mỹ đang kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) cải cách hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử CATCH, cho rằng các yêu cầu hiện nay đang gây trở ngại không cần thiết đối với thủy sản được khai thác hợp pháp.

Mỹ: Giá tôm bán lẻ hạ nhiệt

 |  07:59 30/09/2026

(vasep.com.vn) Thị trường tôm Mỹ đang xuất hiện những tín hiệu tích cực hơn về tiêu thụ khi giá bán lẻ hạ nhiệt và hoạt động khuyến mại thúc đẩy lượng bán ra. Tuy nhiên, phía cung vẫn chịu tác động đáng kể từ những thay đổi về chính sách thương mại, tạo ra sự dịch chuyển giữa các nguồn cung lớn.

Nigeria và Na Uy tăng cường hợp tác về nuôi trồng và thương mại thủy sản

 |  07:59 30/09/2026

(vasep.com.vn) Nigeria và Na Uy đang tăng cường hợp tác trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản, thương mại thủy sản và quản lý nghề cá, hướng tới thúc đẩy sản xuất, nâng cao năng lực ngành nuôi trồng thủy sản Nigeria và mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế. Nội dung được đưa ra tại hội thảo về cá khô, thủy sản và nuôi trồng thủy sản tổ chức tại Lagos ngày 22/9.

Giá cá tuyết tại Trung Quốc ổn định

 |  07:57 30/09/2026

(vasep.com.vn) Trong tuần 38/2026, giá CIF cá tuyết Đại Tây Dương (Gadus morhua) đông lạnh dạng H&G tại thị trường Trung Quốc nhìn chung ổn định so với tuần trước. Tuy nhiên, diễn biến tại nguồn cung đang tạo áp lực điều chỉnh giá, khi giá đấu giá tại Na Uy bắt đầu hạ nhiệt, sản lượng khai thác bằng lưới kéo giảm mạnh và chênh lệch giá giữa các nguồn hàng Nga ngày càng lớn.

Nguồn lợi cá tuyết Barents ở mức thấp, hạn ngạch 2027 dự kiến tăng 10%

 |  07:56 30/09/2026

(vasep.com.vn) Nguồn lợi cá tuyết Đại Tây Dương tại biển Barents đang ở mức thấp, với trữ lượng khai thác hiện khoảng 1 triệu tấn, gần mức thấp nhất trong lịch sử. Theo Viện Nghiên cứu Hải sản và Hải dương học vùng Cực (PINRO), trữ lượng đạt đỉnh vào giai đoạn 2012–2013 và bắt đầu suy giảm từ năm 2015. Sản lượng khai thác tại khu vực này trong 13 năm qua giảm khoảng 3,5 lần, trong khi trữ lượng cá bố mẹ cũng chịu áp lực.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC