Sổ tay Kiểm soát Nhập khẩu Thủy sản cho thấy cách xây dựng các chương trình kiểm soát nhập khẩu (ICS) được thiết kế tốt để ngăn chặn hiệu quả cá và hải sản đánh bắt bất hợp pháp. Đây là cẩm nang toàn cầu đầu tiên thuộc loại này và cung cấp các công cụ thiết thực cho các nhà hoạch định chính sách nhằm củng cố hệ thống kiểm soát nhập khẩu quốc gia đối với thủy sản đánh bắt tự nhiên.
Đóng cửa thị trường đánh bắt cá bất hợp pháp
Các chương trình kiểm soát nhập khẩu (ICS) là hệ thống quy định yêu cầu tài liệu có thể truy xuất nguồn gốc và được xác minh, chẳng hạn như giấy chứng nhận đánh bắt và thương mại, để chứng minh hải sản được đánh bắt và buôn bán hợp pháp. Khi được thiết kế tốt và triển khai đúng cách, các chương trình này là những công cụ mạnh mẽ, dựa trên thị trường, giúp ngăn chặn việc tiếp cận thị trường đối với các sản phẩm đánh bắt IUU .
Sổ tay Kiểm soát Nhập khẩu Thủy sản cung cấp lộ trình rõ ràng về cách các chính phủ có thể xây dựng hoặc củng cố các chương trình của riêng mình, đảm bảo hải sản nhập khẩu đáp ứng các tiêu chuẩn cao nhất về tính hợp pháp và minh bạch.
Tại sao lại là bây giờ?
Nhiều quốc gia vẫn thiếu các biện pháp kiểm soát nhập khẩu chặt chẽ, tạo ra những kẽ hở cho phép hải sản đánh bắt IUU tiếp cận thị trường toàn cầu. Thêm vào đó, khi các chương trình mới xuất hiện trên toàn thế giới, nguy cơ phân mảnh đang gia tăng.
Sổ tay Kiểm soát nhập khẩu thủy sản cung cấp các công cụ thiết thực và các phương pháp hay nhất được rút ra từ các hệ thống hiện có tại EU , Hoa Kỳ , Nhật Bản và Hàn Quốc , cho thấy các biện pháp kiểm soát nhập khẩu được thiết kế tốt có thể thúc đẩy tính minh bạch, khả năng truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm giải trình trên toàn bộ chuỗi cung ứng hải sản.
Hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) sẽ chấm dứt khi các biện pháp kiểm soát nhập khẩu chặt chẽ bắt đầu, và các chương trình kiểm soát hiệu quả là điều cần thiết để tăng cường quản lý nghề cá bền vững tại EU và trên toàn thế giới. Cẩm nang này sẽ là một công cụ thiết yếu giúp các chính phủ và những người ủng hộ xây dựng chuỗi cung ứng hải sản minh bạch, có thể truy xuất nguồn gốc và thực sự bền vững - trước khi quá muộn.
— Grace Howe, Cộng tác viên cấp cao, Chính sách Thủy sản, The Nature Conservancy
Lợi ích của các chương trình kiểm soát nhập khẩu
Việc thực hiện một chương trình kiểm soát nhập khẩu thủy sản mạnh mẽ có thể dẫn đến:
Tăng cường phối hợp và hợp tác với các quốc gia đối tác để trao đổi thông tin cần thiết cho các chương trình kiểm soát nhập khẩu hiệu quả.
Cùng với Hoa Kỳ và Nhật Bản, EU có một kế hoạch hàng đầu thế giới để giải quyết nạn đánh bắt cá bất hợp pháp. Giờ đây, chúng ta cần hành động ở cấp chính phủ từ tất cả các quốc gia thành viên. Các công cụ quốc gia và ý chí chính trị cần được tăng cường để tạo ra một phản ứng toàn cầu thực sự đối với nạn đánh bắt cá bất hợp pháp.
— Laure Guillevic, Cán bộ chính sách đại dương, Văn phòng chính sách châu Âu của WWF.
Lời kêu gọi liên kết toàn cầu
EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản và Hàn Quốc đã thể hiện vai trò dẫn đầu bằng cách triển khai hệ thống riêng của họ, nhưng nhiều thị trường lớn khác — bao gồm Úc và Canada — vẫn chưa có khuôn khổ tương tự. Nếu không có sự hài hòa, khoảng cách giữa các hệ thống sẽ tạo cơ hội cho các nhà khai thác bất hợp pháp.
Liên minh và các đối tác kêu gọi tất cả các quốc gia thị trường:
Khi động lực toàn cầu trong việc giải quyết vấn đề đánh bắt IUU ngày càng tăng và ngày càng nhiều thị trường xem xét các hệ thống ngăn chặn nhập khẩu hải sản bất hợp pháp, việc hài hòa hóa các quy định này ngày càng trở nên quan trọng. Nếu không hài hòa hóa, các hệ thống này có nguy cơ bị thiếu sót, tạo điều kiện cho hải sản đánh bắt IUU lọt ra ngoài.
— Tom Walsh, Điều phối viên, Liên minh đánh bắt cá IUU của EU
(vasep.com.vn) Ngày 22/5/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có Công văn 5177/BNNMT – TSKN về việc thực hiện cấp giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác, giấy xác nhận chế biến để xuất khẩu vào EU.
(vasep.com.vn) Chính phủ Na Uy đã quyết định phân bổ lại phần hạn ngạch cá tuyết chấm đen (haddock) và cá tuyết cod chưa được sử dụng của các nước thứ ba cho đội tàu khai thác trong nước nhằm tăng hiệu quả sử dụng nguồn lợi thủy sản.
(vasep.com.vn) Ai Cập, quốc gia dẫn đầu châu Phi về sản lượng nuôi trồng thủy sản, đang tiến gần tới cột mốc quan trọng khi chuẩn bị được phép xuất khẩu sản phẩm nuôi sang Liên minh châu Âu (EU). Theo Cơ quan An toàn Thực phẩm Quốc gia Ai Cập, nước này đã hoàn tất các yêu cầu kỹ thuật về an toàn thực phẩm và kiểm soát thú y theo tiêu chuẩn của EU. Quyết định chính thức dự kiến được ban hành trong quý III/2026.
(vasep.com.vn) Giá cá hake Thái Bình Dương đang tăng mạnh lên mức cao kỷ lục, kéo theo sự biến động trên thị trường cá thịt trắng toàn cầu. Sau khi mùa khai thác mới tại bờ Tây nước Mỹ bắt đầu, giá cá hake liên tục leo thang do nguồn cung hạn chế và nhu cầu thay thế cá tuyết, cá minh thái gia tăng.
(vasep.com.vn) Theo số liệu Hải quan Việt Nam, xuất khẩu cá tra trong tháng 4/2026 đạt 206 triệu USD, tăng 18% so với cùng kỳ năm 2025 — tiếp tục là tháng tăng trưởng hai con số liên tiếp kể từ đầu năm. Lũy kế 4 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu cá tra toàn ngành đạt 720 triệu USD, tăng 17% so cùng kỳ, phản ánh đà tăng trưởng tích cực của mặt hàng chủ lực này.
(vasep.com.vn) Doanh số hải sản bán lẻ tại Mỹ giảm trong tháng 4 do áp lực lạm phát gia tăng và kỳ nghỉ lễ Phục sinh diễn ra sớm hơn so với năm 2025, khiến mức nền so sánh của năm ngoái cao hơn. Theo dữ liệu từ hãng nghiên cứu thị trường Circana được 210 Analytics phân tích, doanh thu hải sản tươi sống chỉ tăng nhẹ 0,6% lên 678,8 triệu USD, trong khi sản lượng tiêu thụ giảm 3,9% so với cùng kỳ năm trước.
(vasep.com.vn) Ngành surimi Nhật Bản đang đối mặt với cuộc khủng hoảng chi phí nghiêm trọng khi giá nguyên liệu, năng lượng và logistics đồng loạt tăng mạnh, trong khi sản lượng tiếp tục giảm xuống mức thấp lịch sử.
(vasep.com.vn) Ngành xuất khẩu tôm của Myanmar ghi nhận kết quả tích cực trong năm tài chính 2025–2026, với sản lượng và giá trị tăng trưởng so với cùng kỳ năm trước.
Trong bối cảnh thị trường thủy sản toàn cầu năm 2026 đối mặt với nhiều biến động - từ xung đột địa chính trị đến các yêu cầu ngày càng khắt khe từ EU và Mỹ. Việc tối ưu hóa chuỗi cung ứng đã trở thành yếu tố then chốt để doanh nghiệp duy trì năng lực cạnh tranh. Với vị thế là một trong những doanh nghiệp logistics hàng đầu Việt Nam, Transimex sẽ mang đến hệ sinh thái logistics tích hợp, hỗ trợ doanh nghiệp hội viên VASEP tối ưu chuỗi cung ứng lạnh và nâng cao hiệu quả xuất khẩu.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn