Sổ tay Kiểm soát Nhập khẩu Thủy sản cho thấy cách xây dựng các chương trình kiểm soát nhập khẩu (ICS) được thiết kế tốt để ngăn chặn hiệu quả cá và hải sản đánh bắt bất hợp pháp. Đây là cẩm nang toàn cầu đầu tiên thuộc loại này và cung cấp các công cụ thiết thực cho các nhà hoạch định chính sách nhằm củng cố hệ thống kiểm soát nhập khẩu quốc gia đối với thủy sản đánh bắt tự nhiên.
Đóng cửa thị trường đánh bắt cá bất hợp pháp
Các chương trình kiểm soát nhập khẩu (ICS) là hệ thống quy định yêu cầu tài liệu có thể truy xuất nguồn gốc và được xác minh, chẳng hạn như giấy chứng nhận đánh bắt và thương mại, để chứng minh hải sản được đánh bắt và buôn bán hợp pháp. Khi được thiết kế tốt và triển khai đúng cách, các chương trình này là những công cụ mạnh mẽ, dựa trên thị trường, giúp ngăn chặn việc tiếp cận thị trường đối với các sản phẩm đánh bắt IUU .
Sổ tay Kiểm soát Nhập khẩu Thủy sản cung cấp lộ trình rõ ràng về cách các chính phủ có thể xây dựng hoặc củng cố các chương trình của riêng mình, đảm bảo hải sản nhập khẩu đáp ứng các tiêu chuẩn cao nhất về tính hợp pháp và minh bạch.
Tại sao lại là bây giờ?
Nhiều quốc gia vẫn thiếu các biện pháp kiểm soát nhập khẩu chặt chẽ, tạo ra những kẽ hở cho phép hải sản đánh bắt IUU tiếp cận thị trường toàn cầu. Thêm vào đó, khi các chương trình mới xuất hiện trên toàn thế giới, nguy cơ phân mảnh đang gia tăng.
Sổ tay Kiểm soát nhập khẩu thủy sản cung cấp các công cụ thiết thực và các phương pháp hay nhất được rút ra từ các hệ thống hiện có tại EU , Hoa Kỳ , Nhật Bản và Hàn Quốc , cho thấy các biện pháp kiểm soát nhập khẩu được thiết kế tốt có thể thúc đẩy tính minh bạch, khả năng truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm giải trình trên toàn bộ chuỗi cung ứng hải sản.
Hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) sẽ chấm dứt khi các biện pháp kiểm soát nhập khẩu chặt chẽ bắt đầu, và các chương trình kiểm soát hiệu quả là điều cần thiết để tăng cường quản lý nghề cá bền vững tại EU và trên toàn thế giới. Cẩm nang này sẽ là một công cụ thiết yếu giúp các chính phủ và những người ủng hộ xây dựng chuỗi cung ứng hải sản minh bạch, có thể truy xuất nguồn gốc và thực sự bền vững - trước khi quá muộn.
— Grace Howe, Cộng tác viên cấp cao, Chính sách Thủy sản, The Nature Conservancy
Lợi ích của các chương trình kiểm soát nhập khẩu
Việc thực hiện một chương trình kiểm soát nhập khẩu thủy sản mạnh mẽ có thể dẫn đến:
Tăng cường phối hợp và hợp tác với các quốc gia đối tác để trao đổi thông tin cần thiết cho các chương trình kiểm soát nhập khẩu hiệu quả.
Cùng với Hoa Kỳ và Nhật Bản, EU có một kế hoạch hàng đầu thế giới để giải quyết nạn đánh bắt cá bất hợp pháp. Giờ đây, chúng ta cần hành động ở cấp chính phủ từ tất cả các quốc gia thành viên. Các công cụ quốc gia và ý chí chính trị cần được tăng cường để tạo ra một phản ứng toàn cầu thực sự đối với nạn đánh bắt cá bất hợp pháp.
— Laure Guillevic, Cán bộ chính sách đại dương, Văn phòng chính sách châu Âu của WWF.
Lời kêu gọi liên kết toàn cầu
EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản và Hàn Quốc đã thể hiện vai trò dẫn đầu bằng cách triển khai hệ thống riêng của họ, nhưng nhiều thị trường lớn khác — bao gồm Úc và Canada — vẫn chưa có khuôn khổ tương tự. Nếu không có sự hài hòa, khoảng cách giữa các hệ thống sẽ tạo cơ hội cho các nhà khai thác bất hợp pháp.
Liên minh và các đối tác kêu gọi tất cả các quốc gia thị trường:
Khi động lực toàn cầu trong việc giải quyết vấn đề đánh bắt IUU ngày càng tăng và ngày càng nhiều thị trường xem xét các hệ thống ngăn chặn nhập khẩu hải sản bất hợp pháp, việc hài hòa hóa các quy định này ngày càng trở nên quan trọng. Nếu không hài hòa hóa, các hệ thống này có nguy cơ bị thiếu sót, tạo điều kiện cho hải sản đánh bắt IUU lọt ra ngoài.
— Tom Walsh, Điều phối viên, Liên minh đánh bắt cá IUU của EU
(vasep.com.vn) Năm 2025 khép lại với nhiều dấu ấn đáng nhớ đối với ngành thủy sản Việt Nam: kim ngạch xuất khẩu đạt kỷ lục, bất chấp bối cảnh thương mại toàn cầu biến động mạnh và hàng loạt rào cản khắt khe từ các thị trường lớn, đặc biệt là Hoa Kỳ. Xen kẽ giữa cơ hội và thách thức, ngành thủy sản đã chứng kiến những chuyển động chính sách quan trọng. Tất cả tạo nên bức tranh đa chiều về nỗ lực thích ứng và tái cấu trúc để hướng tới phát triển bền vững.
(vassep.com.vn) Bộ Hàng hải Pakistan cho biết nước này đã ra mắt hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản kỹ thuật số cùng với Bảo tàng Công nghệ Thủy sản đầu tiên của mình như một phần nỗ lực nhằm ngăn chặn đánh bắt cá bất hợp pháp, cải thiện việc tuân thủ quy định và tăng cường khả năng tiếp cận thị trường hải sản quốc tế.
(vasep.com.vn) Chiều 6/1/2026, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà, Trưởng Ban Chỉ đạo Quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), chủ trì Phiên họp lần thứ 29 nhằm rà soát việc thực hiện các nhiệm vụ do Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo giao sau Phiên họp thứ 28. Phiên họp tập trung đánh giá kết quả chống IUU, tiến độ số hóa quản lý tàu cá, hoàn thiện cơ sở dữ liệu nghề cá và chuẩn bị làm việc với Ủy ban châu Âu (EC).
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu hải sản của Nga sang Trung Quốc ghi nhận mức tăng trưởng đột biến, chủ yếu nhờ giá cá minh thái tăng cao. Theo Hiệp hội Ngư nghiệp Nga (VARPE), tổng giá trị xuất khẩu hải sản của Nga sang thị trường Trung Quốc ước đạt khoảng 2,8 tỷ USD, tăng gần 300 triệu USD so với năm trước và là mức cao nhất từ trước đến nay.
(vasep.com.vn) Mỹ đang nỗ lực gia tăng hiện diện tại thị trường nhập khẩu thủy sản trị giá khoảng 1 tỷ USD của Philippines, trong bối cảnh sản lượng khai thác trong nước của quốc gia Đông Nam Á này suy giảm, trong khi dân số tăng nhanh khiến khoảng cách cung – cầu ngày càng lớn.
(vasep.com.vn) Bộ trưởng Bộ Thủy sản Pakistan, Muhammad Junaid Anwar Chaudhry, cảnh báo ngành thủy sản quốc gia có thể suy giảm nghiêm trọng nếu không thực hiện ngay các cải cách cơ cấu. Theo ông, chi phí năng lượng cao và tình trạng thiếu điện kéo dài là những rào cản chính hạn chế tăng trưởng, mặc dù ngành này hiện vẫn vượt trội so với nhiều lĩnh vực khác.
(vasep.com.vn) Trung tâm Nghiên cứu Nâng cao về Kinh tế Ứng dụng (Cepea), trực thuộc Trường Nông nghiệp Luiz de Queiroz (Esalq/USP) của Đại học São Paulo, vừa công bố báo cáo chiến lược Cepea Livestock Panorama – 2025/2026. Báo cáo tổng hợp diễn biến các thị trường chăn nuôi chủ lực của Brazil và đưa ra những nhận định, dự báo cho năm 2026, trong đó nuôi cá rô phi là một nội dung đáng chú ý.
(vasep.com.vn) Sự quan tâm của người tiêu dùng Mỹ đối với dinh dưỡng và chế độ ăn uống đang tăng mạnh, trong đó protein trở thành tâm điểm. Xu hướng này thể hiện rõ nhất tại các quầy đồ ăn vặt, nơi nhiều sản phẩm vốn ít protein như ngũ cốc, bánh quy hay bánh pancake nay được quảng bá với hàm lượng 20 gram protein trở lên. Trong 10 năm qua, số lượng sản phẩm giàu protein đã tăng gấp bốn lần, mở rộng từ nguồn động vật sang cả protein thực vật.
(vasep.com.vn) CTCP Thực phẩm Sao Ta (Fimex, mã: FMC) vừa công bố kết quả kinh doanh năm 2025 với doanh thu hơn 300 triệu USD (khoảng 7.800 tỷ đồng), tăng 19,8% so với năm trước; lợi nhuận dự kiến đạt khoảng 420 tỷ đồng.
(vasep.com.vn) Theo thông tin từ Hội nghị Tổng kết công tác năm 2025 và triển khai kế hoạch công tác năm 2026 của Cục Thủy sản và Kiểm ngư chiều 7/1, ngành thủy sản đặt mục tiêu tổng sản lượng thủy sản đạt khoảng trên 10 triệu tấn năm 2026, tăng 0,6% so với năm 2025, trong đó khai thác khoảng 3,75 triệu tấn, giảm 2,1%; nuôi trồng 6,25 triệu tấn, tăng 2,2% so với năm 2025.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn