Điểm tin thủy sản thế giới 05–12/11/2026

1. Giá tôm bán buôn Mỹ tiếp tục giảm, nhưng giá bán lẻ điều chỉnh chậm

Các phân tích thị trường công bố ngày 11–12/11 cho thấy giá bán buôn nhiều nhóm tôm tại Mỹ tiếp tục chịu sức ép. Số liệu ghi nhận thêm các nhóm sản phẩm chạm mức giá thấp kỷ lục trong đánh giá tuần 46.

Giá tôm bán buôn giảm kéo dài nhưng giá bán lẻ giảm chậm và không tương ứng.

Điều này có thể làm chậm quá trình kích thích tiêu dùng cuối cùng, trong khi nhà nhập khẩu vẫn phải giải quyết lượng hàng tồn. Các bài phân tích công khai chưa đủ dữ liệu để xác định mức giảm USD/pound cho từng cỡ tôm.

2. Mỹ nhập khẩu 71.606 tấn tôm trong tháng 9, tăng 12,6%; tôm Việt Nam giảm

Số liệu nhập khẩu tháng 9 được công bố đầu tháng 11 cho thấy Mỹ nhập khẩu 71.605,6 tấn tôm, tăng 12,6% so cùng kỳ. Ấn Độ tiếp tục là nhà cung cấp lớn nhất, trong khi Ecuador và Indonesia tăng mạnh.

Các tỷ lệ của Việt Nam và Thái Lan được tính từ lượng nhập khẩu hai năm nêu trong nguồn.

Đáng chú ý, lượng nhập khẩu tăng trong khi các nhà nhập khẩu phản ánh tồn kho tại Mỹ cao và sức mua chưa tương ứng. Số liệu chính thức cho thấy áp lực cạnh tranh rõ rệt đối với tôm Việt Nam, đặc biệt từ Ecuador và Indonesia.

3. Mỹ gia hạn miễn trừ thuế Điều 301 đối với một số sản phẩm thủy sản Trung Quốc

Ngày 09/11, thông tin từ USTR được báo chí chuyên ngành cập nhật cho thấy Mỹ gia hạn 178 trường hợp miễn trừ thuế Điều 301 đối với hàng Trung Quốc đến ngày 09/01/2027, trong đó có 10 dòng thuế liên quan đến thủy sản, gồm một số sản phẩm cá bơn, phi lê cá haddock và thịt cua.

Mỹ đồng thời tiếp tục đình chỉ một số khoản phí đối với dịch vụ vận tải biển liên quan đến tàu do Trung Quốc đóng hoặc khai thác.

Đây là miễn trừ có phạm vi cụ thể, không phải việc bãi bỏ toàn bộ thuế Điều 301 đối với thủy sản Trung Quốc. Diễn biến có thể tác động đến cạnh tranh tại Mỹ ở một số nhóm cá thịt trắng và cua chế biến.

4. Anh: Cá basa đứng thứ bảy trong các loài thủy sản được tiêu thụ phổ biến

Ngày 09/11, phân tích về sự phát triển của cá basa tại Anh, dựa trên hoạt động của Young's Seafood được công bố.

Theo doanh nghiệp, cá basa hiện đứng thứ bảy trong các loài thủy sản được tiêu thụ phổ biến tại thị trường này. Dòng sản phẩm Gastro của Young's có giá trị khoảng 69,5 triệu GBP.

Young's tiếp tục phát triển cá basa chế biến với nước sốt, gia vị và quy cách tiện lợi.

Đây là tín hiệu đáng chú ý đối với cá tra Việt Nam, đặc biệt ở phân khúc thực phẩm chế biến mang thương hiệu bán lẻ.

5. Trung Quốc tiếp tục tạm dừng thu phí cảng đặc biệt đối với tàu liên quan đến Mỹ

Ngày 09/11, Bộ Giao thông Vận tải Trung Quốc thông báo kéo dài việc đình chỉ thu phí cảng đặc biệt đối với tàu có liên hệ với Mỹ đến ngày 10/01/2027, đồng thời tiếp tục đình chỉ cuộc điều tra về an ninh chuỗi cung ứng vận tải biển và đóng tàu.

Việc Mỹ và Trung Quốc duy trì đình chỉ các khoản phí liên quan giúp giảm nguy cơ phát sinh chi phí vận tải mới trong ngắn hạn. Tuy nhiên, chưa đủ cơ sở để kết luận cước vận chuyển container lạnh sẽ giảm.

6. Mỹ tiếp tục tranh luận về chiến lược phát triển sản xuất thủy sản nội địa

Ngày 10/11, Hiệp hội Nuôi trồng Thủy sản Quốc gia Mỹ (NAA) phản đối định hướng của chiến lược America First Seafood Strategy, cho rằng chính sách quá chú trọng khai thác thương mại và chưa dành vai trò tương xứng cho nuôi trồng.

NAA đề nghị Chính phủ Mỹ đặt mục tiêu cụ thể về phát triển nuôi trồng nhằm giảm phụ thuộc nhập khẩu.

Đây là ý kiến của hiệp hội ngành hàng, chưa phải quyết định hạn chế nhập khẩu hoặc áp thuế mới. Tuy nhiên, diễn biến cho thấy chính sách thúc đẩy sản xuất nội địa sẽ tiếp tục là vấn đề cần theo dõi.

7. Nga đề xuất tăng giám sát hoạt động chuyển tải thủy sản trên biển

Ngày 12/11, Bộ Nông nghiệp Nga công bố dự thảo quy định về tiếp nhận, dỡ hàng và chuyển tải thủy sản khi không có đại diện cơ quan biên phòng trực tiếp giám sát.

Dự thảo yêu cầu tăng sử dụng thiết bị giám sát, thông báo trước cho cơ quan chức năng và quản lý tách biệt sản phẩm theo từng tàu.

Đây là đề xuất chưa có hiệu lực, phản ánh xu hướng kiểm soát chặt hơn nguồn gốc thủy sản khai thác và hoạt động chuyển tải.

8. EU tăng cường hợp tác chống khai thác IUU tại Tây Ấn Độ Dương

Ngày 05/11, thông tin về hợp tác giữa Cơ quan Kiểm soát Nghề cá châu Âu (EFCA), Expertise France và Ủy ban Ấn Độ Dương được công bố, nhằm tăng cường kiểm soát khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định.

Hoạt động nằm trong chương trình phát triển bền vững Tây Ấn Độ Dương có tổng nguồn lực 60,5 triệu EUR và thời hạn năm năm.

Đây là hợp tác quản lý nghề cá khu vực, không phải quy định nhập khẩu mới trực tiếp áp dụng đối với Việt Nam.

9. High Liner tăng doanh thu và sản lượng, nhưng lợi nhuận được hỗ trợ đáng kể bởi hoàn thuế

Ngày 12/11, High Liner Foods công bố doanh thu quý III/2026 đạt 288 triệu USD, tăng 16,1%; sản lượng bán đạt 59,1 triệu pound, tăng 5,9%. EBITDA điều chỉnh đạt 41,5 triệu USD, tăng 173%.

Tuy nhiên, kết quả lợi nhuận được hỗ trợ bởi khoản hoàn thuế nhập khẩu của Mỹ. Khoản hoàn thuế lên tới 21,8 triệu USD, trong khi chi phí cá thịt trắng vẫn gây sức ép lên hoạt động kinh doanh.

Kết quả cho thấy các doanh nghiệp phân phối thủy sản lớn tại Bắc Mỹ vẫn có thể tăng doanh số, nhưng chưa phản ánh sự phục hồi đồng đều của toàn thị trường.

10. Doanh số thủy sản trên Amazon tăng mạnh khi mở rộng giao thực phẩm tươi và đông lạnh

Ngày 06/11, doanh số thủy sản tươi, đông lạnh và bảo quản thường trên Amazon tăng 888% trong 12 tuần kết thúc ngày 29/08/2026.

Tăng trưởng chủ yếu gắn với việc mở rộng dịch vụ giao thực phẩm dễ hỏng. Đây là tốc độ tăng của một kênh phân phối từ nền doanh số trước đó, không phải mức tăng tiêu thụ thủy sản toàn nước Mỹ.

Xu hướng đáng chú ý là nhu cầu sản phẩm đóng gói bán lẻ, giao tận nhà và có khả năng bảo quản phù hợp chuỗi lạnh.

11. Ecuador: Xuất khẩu tôm tăng mạnh nhưng 110.000 ha vùng nuôi có nguy cơ chịu ảnh hưởng El Niño

Thông tin công bố ngày 05/11 cho thấy khoảng 110.000 ha nuôi tôm Ecuador có nguy cơ phơi nhiễm ngập lụt và biến động môi trường nước do El Niño.

Trong tám tháng năm 2026, xuất khẩu tôm Ecuador đạt khoảng 6,56 tỷ USD. Xuất khẩu sang Mỹ đạt 1,91 tỷ USD, tăng 48%; sang Trung Quốc đạt 2,61 tỷ USD, tăng 16%; sang EU đạt 1,10 tỷ USD, giảm 4%.

Rủi ro đối với ngành tôm Ecuador tập trung vào mưa lớn, độ mặn, điện năng, vận chuyển và hoạt động nhà máy. 110.000 ha là diện tích có nguy cơ, không phải diện tích đã thiệt hại.

12. Giá chào tôm Ecuador sang Trung Quốc đi ngang sau triển lãm Thanh Đảo

Bản đánh giá ngày 04–05/11 cho thấy giá chào tôm thẻ chân trắng Ecuador nguyên đầu, nguyên vỏ, cỡ 30–40 con/kg sang Trung Quốc chưa có thay đổi rõ rệt sau triển lãm thủy sản Thanh Đảo.

Thông tin này cho thấy thị trường chưa xuất hiện phản ứng tăng giá đáng kể ngay sau triển lãm. Tuy nhiên, chưa có đủ dữ liệu giá giao dịch thực tế để xác định xu hướng toàn thị trường.

13. BioMar tăng công suất thức ăn tôm tại Ecuador, đồng thời cảnh báo chi phí nguyên liệu

Ngày 09–10/11, BioMar Ecuador được đưa tin mở rộng năng lực sản xuất thức ăn tôm từ khoảng 300.000 lên 410.000 tấn/năm.

Trước đó, doanh nghiệp công bố sản lượng thức ăn toàn tập đoàn quý III đạt 488.000 tấn, tăng 5%; doanh thu đạt 5,807 tỷ DKK, tăng 19%; lợi nhuận hoạt động đạt 618 triệu DKK, tăng 50%.

BioMar đồng thời cảnh báo rủi ro từ giá nguyên liệu có nguồn gốc biển, El Niño và điều kiện sản xuất tại Ecuador. Việc mở rộng công suất là tín hiệu đầu tư dài hạn, không đồng nghĩa sản lượng tôm Ecuador sẽ tăng ngay tương ứng.

14. Philippines thử nghiệm nuôi tôm sú đạt tỷ lệ sống 80–84%

Ngày 06/11, SEAFDEC/AQD công bố kết quả thử nghiệm nuôi tôm sú bán thâm canh tại Iloilo, Philippines.

Sau 110 ngày, hai ao thử nghiệm thu hoạch tổng cộng 3,65 tấn, với tỷ lệ sống 80–84%, trọng lượng bình quân khoảng 22,3 g/con và hệ số chuyển đổi thức ăn 1,32–1,35.

Kết quả cho thấy Philippines tiếp tục nghiên cứu khôi phục nuôi tôm sú theo hướng kiểm soát an toàn sinh học. Đây là kết quả thử nghiệm, chưa phải mức năng suất đại diện cho sản xuất thương mại.

15. Trung Quốc mở rộng nhập khẩu thủy sản khai thác tự nhiên từ Na Uy

Ngày 29/10 nghị định thư thương mại mới giữa Na Uy và Trung Quốc chính thức được ký kết.

Thỏa thuận mở rộng danh mục thủy sản khai thác tự nhiên được phép xuất khẩu sang Trung Quốc, gồm một số sản phẩm nhím biển, hải sâm, tôm hùm châu Âu, tôm càng và vẹm.

Phạm vi áp dụng chủ yếu là hàng tươi, phi lê và đông lạnh. Thủy sản sống vẫn chịu cơ chế phê duyệt riêng. Đây là mở rộng tiếp cận thị trường, không phải quyết định giảm thuế nhập khẩu.

Diễn biến có thể tăng cạnh tranh đối với các sản phẩm hải sản cao cấp tại Trung Quốc.

16. Trung Quốc phát triển trung tâm phân phối thủy sản sống tại Uy Hải

Ngày 05/11, thành phố Uy Hải, tỉnh Sơn Đông, và Hiệp hội Chế biến và Tiếp thị Thủy sản Trung Quốc công bố kế hoạch hợp tác phát triển trung tâm phân phối thủy sản sống quốc tế.

Kế hoạch tập trung vào bảo quản sống, chuỗi lạnh, chế biến và phân phối, đồng thời nghiên cứu xây dựng chỉ số giá thủy sản sống Uy Hải.

Đây là kế hoạch phát triển hạ tầng thương mại, chưa phải hệ thống chỉ số giá đã vận hành.

17. Nhật Bản giảm mạnh lượng xuất khẩu thủy sản tháng 9

Số liệu được công bố ngày 04–05/11 cho thấy Nhật Bản xuất khẩu 32.700 tấn thủy sản trong tháng 9/2026, giảm 46% so cùng kỳ. Giá trị đạt 31,56 tỷ JPY, chỉ giảm 1%.

Riêng sò điệp đạt 4.368 tấn, giảm 32% về lượng và 25% về giá trị.

Chênh lệch giữa biến động lượng và giá trị cho thấy cơ cấu hàng xuất khẩu hoặc đơn giá đã thay đổi đáng kể, nhưng chưa đủ dữ liệu để xác định nguyên nhân chính.

18. Hàn Quốc: Nga duy trì vị trí nhà cung cấp thủy sản lớn nhất

Theo phân tích công bố ngày 06/11, Nga cung cấp hơn 174.000 tấn thủy sản cho Hàn Quốc trong 10 tháng năm 2026, chiếm khoảng 25% tổng lượng nhập khẩu.

Nga tiếp tục có lợi thế lớn về cá biển khai thác tự nhiên, đặc biệt các sản phẩm cá thịt trắng.

Đối với Việt Nam, cạnh tranh trực tiếp cần được đánh giá theo từng loài và quy cách; không thể suy từ thị phần tổng thủy sản sang các ngành hàng mực, bạch tuộc hoặc tôm.

19. Canada và Trung Quốc gia hạn thỏa thuận tiếp cận thị trường đối với tôm hùm và cua

Ngày 05/11, Canada và Trung Quốc gia hạn thỏa thuận tiếp cận thị trường liên quan đến một số nông sản, trong đó có tôm hùm và cua, đến năm 2028.

Thông tin cho thấy Canada tiếp tục chú trọng duy trì thị trường Trung Quốc cho các sản phẩm hải sản có giá trị cao.

Cần phân biệt việc gia hạn cơ chế tiếp cận thị trường với cam kết tăng lượng nhập khẩu hoặc giảm thuế đối với mọi sản phẩm.

20. Nga khai thác hơn 4 triệu tấn thủy sản, cá minh thái vượt 2 triệu tấn

Ngày 10/11, Rosrybolovstvo công bố tổng sản lượng khai thác đến ngày 09/11 đạt 4,0457 triệu tấn.

Nguồn cá minh thái và cá trích tăng tạo điều kiện cho hoạt động chế biến cá thịt trắng, surimi và nguyên liệu thức ăn thủy sản.

Tuy nhiên, tổng sản lượng khai thác toàn Nga không tăng tương ứng với tất cả các loài; cần phân tích riêng từng nguồn lợi.

21. Nga tăng sản lượng nuôi cá hồi và cá hồi vân 32,2%

Ngày 05/11, Rosrybolovstvo công bố sản lượng nuôi cá hồi và cá hồi vân trong chín tháng năm 2026 đạt 130.500 tấn, tăng 32,2% so cùng kỳ.

Nhóm này hiện chiếm hơn 40% sản lượng nuôi trồng thủy sản Nga.

Đây là diễn biến đáng chú ý về khả năng tăng nguồn cung cá hồi nuôi nội địa, trong bối cảnh sản lượng cá hồi khai thác tự nhiên biến động theo mùa vụ.

22. Nga tăng hạn mức khai thác cá tuyết và haddock năm 2027

Các thông tin công bố ngày 05–06/11 cho thấy Nga nâng mức khai thác một số loài cá thịt trắng tại vùng biển phía Bắc năm 2027.

Mức được nêu trong các bản tin gồm cá tuyết khoảng 145.000 tấn, cá haddock 79.900 tấn và cá bơn Greenland 9.500 tấn.

Việc tăng hạn mức có thể hỗ trợ nguồn nguyên liệu chế biến năm 2027. Tuy nhiên, hạn ngạch không đồng nghĩa sản lượng khai thác thực tế hoặc lượng xuất khẩu sẽ tăng tương ứng.

23. Alaska: Cá hồi khai thác giảm mạnh, nhưng giá trị tăng

Kết quả sơ bộ mùa khai thác cá hồi Alaska năm 2026 được công bố ngày 09/11 cho thấy sản lượng khoảng 99 triệu con, giảm 49% so năm trước; giá trị tại cảng đạt khoảng 648 triệu USD, tăng 20%.

Riêng Prince William Sound chỉ khai thác khoảng 2,6 triệu con cá hồi hồng, thấp hơn 81% so dự báo, mức thấp nhất kể từ cuối thập niên 1970.

Sự sụt giảm sản lượng có liên quan đến chu kỳ sinh học và diễn biến riêng từng nguồn lợi. Không thể coi đây là mức giảm của toàn bộ nguồn cung cá hồi thế giới.

24. Tôm hùm sống Bắc Mỹ chịu sức ép giá trước mùa lễ và Tết Trung Quốc

Nguồn cung tôm hùm sống từ Maine và Canada tăng theo mùa, trong khi người mua chưa tích cực tích trữ.

Giá chịu sức ép trong bối cảnh nhu cầu cho kỳ nghỉ cuối năm và Tết Trung Quốc chưa thể hiện rõ.

Chưa có đủ dữ liệu giao dịch công khai để xác định mức giảm giá theo từng cỡ tôm hùm.

25. Sri Lanka có nghề khai thác ghẹ xanh đầu tiên đạt chứng nhận MSC

Nghề khai thác ghẹ xanh tại vùng Tây Bắc Sri Lanka đạt chứng nhận MSC sau khoảng một thập kỷ cải thiện quản lý nguồn lợi.

Đây là nghề khai thác đầu tiên của Sri Lanka đạt chứng nhận này.

Diễn biến đáng chú ý đối với cạnh tranh ghẹ chế biến tại các thị trường có yêu cầu về nguồn gốc hợp pháp và chứng nhận bền vững.

VII. Nhận định đối với ngành thủy sản và doanh nghiệp Việt Nam

1. Tôm: Áp lực cạnh tranh tại Mỹ chưa giảm

Thông tin quan trọng nhất trong kỳ là nhập khẩu tôm Mỹ tăng 12,6% trong tháng 9 nhưng lượng tôm Việt Nam giảm 8,1%, trong khi Ecuador và Indonesia tăng mạnh.

Diễn biến này, kết hợp với giá bán buôn Mỹ tiếp tục giảm, cho thấy áp lực cạnh tranh không chỉ đến từ thuế mà còn từ nguồn cung lớn và tình trạng tồn kho.

Rủi ro thời tiết tại Ecuador có thể tác động đến nguồn cung trong những tháng tới, nhưng chưa đủ căn cứ để dự báo giá tôm thế giới sẽ tăng trở lại.

2. Cá tra: Có cơ hội phát triển ở phân khúc chế biến và tiêu dùng tiện lợi

Thông tin cá basa đứng thứ bảy về mức độ phổ biến tại Anh là tín hiệu đáng chú ý đối với cá tra Việt Nam.

Cơ hội không chỉ nằm ở mở rộng lượng xuất khẩu phi lê đông lạnh mà còn ở phát triển sản phẩm có gia vị, chế biến sẵn, đóng gói bán lẻ và sản phẩm mang thương hiệu của nhà phân phối.

Tuy nhiên, cần bổ sung dữ liệu nhập khẩu cá tra thực tế của Anh để lượng hóa khả năng tăng trưởng.

3. Cá thịt trắng và surimi: Cạnh tranh từ Nga tiếp tục tăng

Nga khai thác hơn 2 triệu tấn cá minh thái và nâng hạn mức khai thác một số loài cá thịt trắng cho năm 2027.

Nguồn nguyên liệu tương đối dồi dào có thể hỗ trợ năng lực cạnh tranh của các nhà chế biến Nga và Trung Quốc tại Nhật Bản, Hàn Quốc và những thị trường nhập khẩu surimi.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, cần theo dõi giá cá minh thái, giá surimi, quy cách sản phẩm và xu hướng mua nguyên liệu của các nhà máy Trung Quốc.

4. Mực, bạch tuộc và thủy sản khai thác: Rủi ro nguồn nguyên liệu và truy xuất nguồn gốc gia tăng

Thiếu hụt cá mòi tại Nhật Bản, tranh chấp hạn ngạch tại Đông Bắc Đại Tây Dương và nguy cơ gián đoạn khai thác của tàu EU tại Mauritania cho thấy nguồn cung thủy sản khai thác có thể tiếp tục biến động.

Bên cạnh nguồn cung, các yêu cầu quản lý chuyển tải và chống khai thác IUU tiếp tục được các nước tăng cường.

Doanh nghiệp sử dụng nguyên liệu nhập khẩu cần chú trọng tính hợp pháp và sự thống nhất của hồ sơ khai thác, vận chuyển, chuyển tải và chứng nhận nguồn gốc.

5. Chi phí nguyên liệu thức ăn thủy sản cần được theo dõi sát

Việc Mỹ giảm hạn ngạch cá menhaden, Nhật Bản thiếu cá mòi và BioMar cảnh báo biến động nguyên liệu có nguồn gốc biển là những tín hiệu cần theo dõi.

Tuy nhiên, không nên dự báo giá bột cá và dầu cá tăng chỉ dựa trên các diễn biến riêng lẻ này. Cần đối chiếu với nguồn cung Peru, Chile, tồn kho Trung Quốc và nhu cầu của các nhà máy thức ăn.

6. Logistics quốc tế có cả yếu tố thuận lợi và rủi ro mới

Việc Mỹ và Trung Quốc tiếp tục đình chỉ các khoản phí tàu biển giúp giảm nguy cơ tăng chi phí thương mại trong ngắn hạn.

Ngược lại, đình công vận tải tại Chile cho thấy những gián đoạn trong chuỗi logistics nội địa có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu thủy sản.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, cần phân biệt biến động cước vận tải container lạnh với các khoản phí chính sách và gián đoạn vận chuyển tại từng quốc gia.

7. Tuân thủ nhập khẩu vẫn là yêu cầu trọng tâm

Các cập nhật cảnh báo FDA và vụ việc liên quan đến thành phần nước sốt đi kèm sản phẩm tôm cho thấy việc kiểm soát an toàn thực phẩm không chỉ giới hạn ở nguyên liệu thủy sản.

Hồ sơ HACCP, xác minh nhà cung cấp, đánh giá mối nguy và kiểm soát nguyên liệu phụ trợ đều có thể trở thành nội dung kiểm tra của cơ quan nhập khẩu.