Theo Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), 5 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt 4,6 tỷ USD, tăng 42% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, riêng xuất khẩu cá tra 1,2 tỷ USD, tăng 90% và tôm đạt 1,8 tỷ USD, tăng 38%.
Tuy nhiên, xuất khẩu thủy sản những tháng cuối năm có thể không thuận lợi do ảnh hưởng của lạm phát ở mức cao lan rộng các thị trường xuất khẩu chính như Mỹ, châu Âu khiến cầu sụt giảm trong khi Trung Quốc vẫn áp dụng chính sách zero Covid.
Ông Hồ Quốc Lực, Chủ tịch HĐQT Thực phẩm Sao Ta (HoSE: FMC) đã có những chia sẻ cùng Người Đồng Hành để rõ hơn về bức tranh ngành thủy sản nói chung và con tôm nói riêng.
- Nửa đầu năm có thể nói là thời gian thuận lợi cho ngành tôm nói riêng và ngành thủy sản nói chung, ông có thể chia sẻ rõ hơn?
- 6 tháng đầu năm, cá tra và tôm có thuận lợi riêng. Trong khi cá tra hưởng lợi từ chiến tranh Nga – Ukraine, Nga bị phong tỏa sản lượng xuất khẩu cá thịt trắng khiến châu Âu thiều nguồn cung, giúp con cá của Việt Nam lên ngôi. Con tôm thì không được hưởng lợi như vậy. Nửa đầu năm Việt Nam xuất khẩu nhiều nhờ năm trước dịch bệnh, lao động thiếu nên doanh nghiệp Việt hoãn lại và dồn sang nửa đầu năm nay. Giá cước tàu tăng mạnh từ năm trước và duy trì mức cao làm cho doanh số xuất khẩu tăng “ảo” gần 10% (phần doanh số này là khách hàng chia sẻ chi phí vận chuyển). Một điểm nữa là trong 6 tháng đầu năm, giá bán tôm tốt giúp doanh thu cải thiện.
- Kết quả kinh doanh của Sao Ta trong nửa đầu năm ra sao?
- Công ty ước doanh thu tăng 35% và lợi nhuận tăng 45% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân tốc độ tăng lợi nhuận mạnh hơn doanh thu là nhờ nuôi tôm nửa đầu năm khả quan, giá thành sản phẩm cuối cùng giảm trong khi giá bán ra tốt.
- Lạm phát tăng cao tại Mỹ, châu Âu ảnh hưởng như thế nào đến các thị trường xuất khẩu tôm trong nửa cuối năm?
- Trong các tháng gần đây, Ấn Độ và Ecuador xuất khẩu tôm nhiều qua Mỹ. Trong bối cảnh lạm phát cao ở nền kinh tế lớn nhất thế giới này, người dân có xu hướng tiết kiệm thì tôm Ấn Độ và Ecuador có lợi thế giá rẻ tạo áp lực lớn cho tôm Việt Nam. Lạm phát và xu hướng tiết kiệm của người dân cũng khiến tiêu thụ tôm tại Mỹ chậm lại dù tồn kho lớn.
Do vậy, tôi cho rằng xuất khẩu sang Mỹ trong nửa cuối năm dự báo khó khăn, người tiêu dùng Mỹ có xu hướng tìm đến sản phẩm rẻ tiền hơn trong khi tôm Việt vẫn có giá thành cao so với các nước bạn.
Song, Việt Nam còn nhiều thị trường khác để khai thác như châu Âu, Nhật Bản, các thị trường này vẫn chưa xuất hiện yếu tố bất lợi cho tôm Việt. Theo tôi nhận thấy, Ecuador xuất khẩu qua 3 thị trường chính là Mỹ, Trung Quốc và châu Âu. Sản phẩm của họ ở mức độ chế biến trung bình nên phân khúc cao cấp không bị ảnh hưởng. Thị trường của Ấn Độ chủ yếu ở Mỹ và châu Âu không nhiều.
- Ngoài yếu tố về thị trường thì còn rủi ro nào khác cho con tôm không, thưa ông?
- Một khó khăn cho ngành tôm nữa là dịch bệnh xuất hiện nhiều, khiến con tôm chậm lớn. Điều này làm cho vụ 1 phải kết thúc sớm và sản lượng cung ứng cho các doanh nghiệp chế biến không tăng đẩy giá thành tôm thương phẩm ở mức cao, khó cạnh tranh với các đối thủ. Do vậy, tôi dự báo trong 6 tháng cuối năm, kết quả kinh doanh của doanh nghiệp chế biến sẽ yếu đi.
- Còn tác động lạm phát thì sao?
-Nhìn chung, lạm phát đã làm sức mua thực của người lao động giảm xuống. Sao Ta xác định người nhà mình phải cứu trước, tìm các giải pháp để nâng thu nhập cho người lao động. Điều này sẽ làm cho giá thành tôm tăng lên và càng khó cạnh tranh nhưng phải chấp nhận.
Cùng với đó, giá vật tư đều tăng lên trong khi giá bán tăng không đồng bộ và tỷ giá điều chỉnh không đáng kể.
Riêng chi phí vận tải thành phẩm có sự chia sẻ của khách hàng nên ảnh hưởng không lớn. Doanh nghiệp tốn chi phí nhiên liệu phục vụ cho việc đưa nguyên liệu đến nhà máy và sản phẩm đưa đến cảng. Giá xăng, dầu đã tăng hơn 50% từ đầu năm đến nay nên có ảnh hưởng nhưng do tỷ trọng chiếm trên một sản phẩm tôm thành phẩm không lớn nên tác động cũng không bao nhiêu.
Dù vậy, tổng hòa các yếu tố thì giá thành tôm xuất khẩu đang có xu hướng tăng và tăng lên hằng ngày.
- Vậy Sao Ta có giải pháp gì trước những khó khăn này?
-Sao Ta có 3 thị trường chính gồm Mỹ, châu Âu và Nhật Bản. Từ nhiều năm nay, doanh nghiệp đã linh hoạt giữa 3 thị trường này. Nửa đầu năm, lực lượng lao động phục hồi, năng lực chế biến tăng lên, thị trường Mỹ còn khỏe nên doanh nghiệp đã xuất khẩu nhiều tạo sự tăng trưởng. Hiện nay, xuất khẩu sang Mỹ không còn giá tốt, khó có lời, Sao Ta linh động đẩy mạnh thị trường Nhật Bản trong khi châu Âu và Mỹ duy trì.
TS Hồ Quốc Lực, Chủ tịch Hội đồng quản trị CTCP Thực phẩm Sao Ta
Thị trường Nhật Bản là thị trường gần, giảm rủi ro về logistics. Đây cũng là thị trường đúng với sở trường Sao Ta làm chậm và chắc, chế biến tỉ mỉ. Vào đây, doanh nghiệp phải chấp nhận doanh số không thể tăng đột biến nhưng biên lợi nhuận ổn định.
Chúng tôi có 2 mảng nuôi tôm và chế biến, định hướng cân bằng 2 yếu tố này để giảm thiểu rủi ro mảng chế biến gặp khó do dịch bệnh tôm chậm lớn. Trong chi phí giá thành tôm xuất khẩu, chi phí nguyên liệu chiếm đến 60%. Nếu doanh nghiệp triển khai tốt vùng nuôi, chủ động được thì sẽ giảm đáng kể chi phí.
Về khó khăn lạm phát, doanh nghiệp xác định phải thường xuyên tính toán dây chuyền sản xuất, tăng năng lực sản xuất, giảm phế phẩm, phụ phẩm. Tôi cho rằng, trong bối cảnh lạm phát ảnh hưởng đến hoạt động của tất cả mọi doanh nghiệp, mỗi đơn vị cần có biện pháp tiết kiệm, tối ưu hoạt động sản xuất, tận dụng các nguồn dữ trữ sẵn có.
Với sự chủ động giảm thiểu rủi ro và tăng hiệu quả trong hoạt động, tôi tự tin Sao Ta sẽ hoàn thành tất cả chỉ tiêu kế hoạch năm 2022.
(vasep.com.vn) Trữ lượng của nhiều loài cá quan trọng tại vùng biển Anh đang suy giảm đáng kể, theo phân tích mới của tổ chức bảo tồn biển Blue Marine Foundation. Trong 55 quần thể cá được tổ chức này đánh giá, tổng lượng cá đã giảm khoảng 41% kể từ năm 2016, trong khi 62% số quần thể ghi nhận xu hướng suy giảm.
(vasep.com.vn) Trong 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản của Nga sang Brazil tăng mạnh, với sản lượng đạt 531,7 tấn, gần gấp 4 lần so với 138 tấn cùng kỳ năm 2025. Kim ngạch xuất khẩu tăng tới 17 lần, từ 157.300 USD lên 2,69 triệu USD, theo Hiệp hội Chủ tàu Đội tàu Đánh cá Nga (AFFO), dựa trên số liệu hải quan Brazil.
(vasep.com.vn) Tháng 8/2026, CTCP Thực phẩm Sao Ta (FMC) ghi nhận sản lượng tôm thành phẩm đạt 3.791 tấn, tăng 31% so với cùng kỳ năm trước. Hoạt động nuôi tôm tại các vùng trại tiếp tục duy trì ổn định, tạo nền tảng nguyên liệu cho chế biến và giao hàng trong những tháng cuối năm.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 23/9/2026 tiếp tục ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về nguồn cung, thương mại và yêu cầu thị trường. Indonesia duy trì xuất khẩu thủy sản ở mức cao, trong khi sản lượng cá hồi tự nhiên của Nga giảm mạnh và nguồn cá tuyết được dự báo có thể phục hồi từ năm 2027. Nga tiếp tục mở rộng thương mại thủy sản với các thị trường ngoài phương Tây, đồng thời thúc đẩy hợp tác và hài hòa tiêu chuẩn trong BRICS. Bên cạnh đó, xu hướng thực phẩm tiện lợi, chứng nhận bền vững và truy xuất nguồn gốc tiếp tục định hình chuỗi cung ứng thủy sản toàn cầu.
(vasep.com.vn) Thai Union Feedmill (TFM), nhà sản xuất và phân phối thức ăn thủy sản của Thái Lan, đã hoàn tất việc thành lập và đăng ký công ty con tại Ecuador với tổng vốn đầu tư 27 triệu USD, nhằm xây dựng cơ sở sản xuất thức ăn thủy sản tại quốc gia Nam Mỹ này.
(vasep.com.vn) Bộ Thủy sản và Aquaculture (MPA) của Brazil vừa tiến hành các cuộc họp quan trọng với giới chức trách và các nhà quản lý ngành thủy sản Paraguay nhằm thắt chặt mối quan hệ hợp tác song phương. Trọng tâm của chiến lược lần này là thúc đẩy chuỗi cung ứng, chia sẻ công nghệ tiên tiến và xây dựng các tiêu chuẩn kiểm dịch chung nhằm hỗ trợ sự phát triển bền vững của ngành nuôi trồng thủy sản tại khu vực biên giới hai nước.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Việt Nam đạt 3,3 tỷ USD trong 8 tháng đầu năm 2026, tăng 12% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, đà tăng đang chậm lại và phân hóa rõ hơn giữa các thị trường, trong khi Mỹ và EU còn nhiều sức ép. Các thông tin mới nhất từ Global Shrimp Forum 2026 (GSF 2026) diễn ra đầu tháng 9 cũng cho thấy những tháng cuối năm sẽ tiếp tục là giai đoạn cạnh tranh quyết liệt, khi nguồn cung thế giới còn tăng và người mua ngày càng chú trọng chất lượng, quy cách sản phẩm, tính ổn định và khả năng đáp ứng nhu cầu từng thị trường.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản của Na Uy trong tháng 8/2026 đạt 16 tỷ NOK (khoảng 1,5 tỷ USD), tăng 1,9 tỷ NOK, tương đương 14% so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, xuất khẩu sang Mỹ ghi nhận mức tăng trở lại sau giai đoạn suy giảm kéo dài.
(vasep.com.vn) Sản lượng bột cá và dầu cá toàn cầu tiếp tục giảm trong 7 tháng đầu năm 2026, trong đó Peru và Chile là những thị trường đóng góp lớn nhất vào mức sụt giảm, theo cập nhật mới nhất của Tổ chức Bột cá và Dầu cá Thế giới (IFFO).
(vasep.com.vn) Cơ quan Thủy sản Nhật Bản và Cơ quan Nghiên cứu Giáo dục Thủy sản Nhật Bản (FRA) cảnh báo nguồn lợi cá mòi Nhật Bản tại Thái Bình Dương đang suy giảm nghiêm trọng và cần cắt giảm mạnh sản lượng khai thác.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn