Theo Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), 5 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt 4,6 tỷ USD, tăng 42% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, riêng xuất khẩu cá tra 1,2 tỷ USD, tăng 90% và tôm đạt 1,8 tỷ USD, tăng 38%.
Tuy nhiên, xuất khẩu thủy sản những tháng cuối năm có thể không thuận lợi do ảnh hưởng của lạm phát ở mức cao lan rộng các thị trường xuất khẩu chính như Mỹ, châu Âu khiến cầu sụt giảm trong khi Trung Quốc vẫn áp dụng chính sách zero Covid.
Ông Hồ Quốc Lực, Chủ tịch HĐQT Thực phẩm Sao Ta (HoSE: FMC) đã có những chia sẻ cùng Người Đồng Hành để rõ hơn về bức tranh ngành thủy sản nói chung và con tôm nói riêng.
- Nửa đầu năm có thể nói là thời gian thuận lợi cho ngành tôm nói riêng và ngành thủy sản nói chung, ông có thể chia sẻ rõ hơn?
- 6 tháng đầu năm, cá tra và tôm có thuận lợi riêng. Trong khi cá tra hưởng lợi từ chiến tranh Nga – Ukraine, Nga bị phong tỏa sản lượng xuất khẩu cá thịt trắng khiến châu Âu thiều nguồn cung, giúp con cá của Việt Nam lên ngôi. Con tôm thì không được hưởng lợi như vậy. Nửa đầu năm Việt Nam xuất khẩu nhiều nhờ năm trước dịch bệnh, lao động thiếu nên doanh nghiệp Việt hoãn lại và dồn sang nửa đầu năm nay. Giá cước tàu tăng mạnh từ năm trước và duy trì mức cao làm cho doanh số xuất khẩu tăng “ảo” gần 10% (phần doanh số này là khách hàng chia sẻ chi phí vận chuyển). Một điểm nữa là trong 6 tháng đầu năm, giá bán tôm tốt giúp doanh thu cải thiện.
- Kết quả kinh doanh của Sao Ta trong nửa đầu năm ra sao?
- Công ty ước doanh thu tăng 35% và lợi nhuận tăng 45% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân tốc độ tăng lợi nhuận mạnh hơn doanh thu là nhờ nuôi tôm nửa đầu năm khả quan, giá thành sản phẩm cuối cùng giảm trong khi giá bán ra tốt.
- Lạm phát tăng cao tại Mỹ, châu Âu ảnh hưởng như thế nào đến các thị trường xuất khẩu tôm trong nửa cuối năm?
- Trong các tháng gần đây, Ấn Độ và Ecuador xuất khẩu tôm nhiều qua Mỹ. Trong bối cảnh lạm phát cao ở nền kinh tế lớn nhất thế giới này, người dân có xu hướng tiết kiệm thì tôm Ấn Độ và Ecuador có lợi thế giá rẻ tạo áp lực lớn cho tôm Việt Nam. Lạm phát và xu hướng tiết kiệm của người dân cũng khiến tiêu thụ tôm tại Mỹ chậm lại dù tồn kho lớn.
Do vậy, tôi cho rằng xuất khẩu sang Mỹ trong nửa cuối năm dự báo khó khăn, người tiêu dùng Mỹ có xu hướng tìm đến sản phẩm rẻ tiền hơn trong khi tôm Việt vẫn có giá thành cao so với các nước bạn.
Song, Việt Nam còn nhiều thị trường khác để khai thác như châu Âu, Nhật Bản, các thị trường này vẫn chưa xuất hiện yếu tố bất lợi cho tôm Việt. Theo tôi nhận thấy, Ecuador xuất khẩu qua 3 thị trường chính là Mỹ, Trung Quốc và châu Âu. Sản phẩm của họ ở mức độ chế biến trung bình nên phân khúc cao cấp không bị ảnh hưởng. Thị trường của Ấn Độ chủ yếu ở Mỹ và châu Âu không nhiều.
- Ngoài yếu tố về thị trường thì còn rủi ro nào khác cho con tôm không, thưa ông?
- Một khó khăn cho ngành tôm nữa là dịch bệnh xuất hiện nhiều, khiến con tôm chậm lớn. Điều này làm cho vụ 1 phải kết thúc sớm và sản lượng cung ứng cho các doanh nghiệp chế biến không tăng đẩy giá thành tôm thương phẩm ở mức cao, khó cạnh tranh với các đối thủ. Do vậy, tôi dự báo trong 6 tháng cuối năm, kết quả kinh doanh của doanh nghiệp chế biến sẽ yếu đi.
- Còn tác động lạm phát thì sao?
-Nhìn chung, lạm phát đã làm sức mua thực của người lao động giảm xuống. Sao Ta xác định người nhà mình phải cứu trước, tìm các giải pháp để nâng thu nhập cho người lao động. Điều này sẽ làm cho giá thành tôm tăng lên và càng khó cạnh tranh nhưng phải chấp nhận.
Cùng với đó, giá vật tư đều tăng lên trong khi giá bán tăng không đồng bộ và tỷ giá điều chỉnh không đáng kể.
Riêng chi phí vận tải thành phẩm có sự chia sẻ của khách hàng nên ảnh hưởng không lớn. Doanh nghiệp tốn chi phí nhiên liệu phục vụ cho việc đưa nguyên liệu đến nhà máy và sản phẩm đưa đến cảng. Giá xăng, dầu đã tăng hơn 50% từ đầu năm đến nay nên có ảnh hưởng nhưng do tỷ trọng chiếm trên một sản phẩm tôm thành phẩm không lớn nên tác động cũng không bao nhiêu.
Dù vậy, tổng hòa các yếu tố thì giá thành tôm xuất khẩu đang có xu hướng tăng và tăng lên hằng ngày.
- Vậy Sao Ta có giải pháp gì trước những khó khăn này?
-Sao Ta có 3 thị trường chính gồm Mỹ, châu Âu và Nhật Bản. Từ nhiều năm nay, doanh nghiệp đã linh hoạt giữa 3 thị trường này. Nửa đầu năm, lực lượng lao động phục hồi, năng lực chế biến tăng lên, thị trường Mỹ còn khỏe nên doanh nghiệp đã xuất khẩu nhiều tạo sự tăng trưởng. Hiện nay, xuất khẩu sang Mỹ không còn giá tốt, khó có lời, Sao Ta linh động đẩy mạnh thị trường Nhật Bản trong khi châu Âu và Mỹ duy trì.
TS Hồ Quốc Lực, Chủ tịch Hội đồng quản trị CTCP Thực phẩm Sao Ta
Thị trường Nhật Bản là thị trường gần, giảm rủi ro về logistics. Đây cũng là thị trường đúng với sở trường Sao Ta làm chậm và chắc, chế biến tỉ mỉ. Vào đây, doanh nghiệp phải chấp nhận doanh số không thể tăng đột biến nhưng biên lợi nhuận ổn định.
Chúng tôi có 2 mảng nuôi tôm và chế biến, định hướng cân bằng 2 yếu tố này để giảm thiểu rủi ro mảng chế biến gặp khó do dịch bệnh tôm chậm lớn. Trong chi phí giá thành tôm xuất khẩu, chi phí nguyên liệu chiếm đến 60%. Nếu doanh nghiệp triển khai tốt vùng nuôi, chủ động được thì sẽ giảm đáng kể chi phí.
Về khó khăn lạm phát, doanh nghiệp xác định phải thường xuyên tính toán dây chuyền sản xuất, tăng năng lực sản xuất, giảm phế phẩm, phụ phẩm. Tôi cho rằng, trong bối cảnh lạm phát ảnh hưởng đến hoạt động của tất cả mọi doanh nghiệp, mỗi đơn vị cần có biện pháp tiết kiệm, tối ưu hoạt động sản xuất, tận dụng các nguồn dữ trữ sẵn có.
Với sự chủ động giảm thiểu rủi ro và tăng hiệu quả trong hoạt động, tôi tự tin Sao Ta sẽ hoàn thành tất cả chỉ tiêu kế hoạch năm 2022.
(vasep.com.vn) Nghiên cứu mới của các nhà khoa học Bồ Đào Nha cho thấy protein thủy phân từ phụ phẩm ngành thực phẩm có thể thay thế một phần bột cá trong khẩu phần nuôi cá vược châu Âu (European seabass) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê, đồng thời nâng cao tính bền vững của ngành.
(vasep.com.vn) Super Bowl của Liên đoàn Bóng bầu dục Quốc gia Mỹ (NFL) diễn ra ngày 8/2, cùng với Valentine’s Day vào ngày 14/2, đang tạo ra cơ hội lớn cho các nhà bán lẻ và chuỗi nhà hàng tại Mỹ đẩy mạnh các chương trình khuyến mãi, đặc biệt là với mặt hàng thủy sản.
(vasep.com.vn) Việc Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ công bố hoàn tất đàm phán Hiệp định thương mại tự do (FTA) cuối tháng 1/2026 đang mở ra một giai đoạn cạnh tranh mới trên thị trường thủy sản châu Âu. Trong đó, ngành cá ngừ Việt Nam – vốn coi EU là thị trường quan trọng cho các dòng sản phẩm loin và cá ngừ chế biến – có thể đối mặt rủi ro “xói mòn ưu đãi”, khi một đối thủ lớn về nguồn nguyên liệu và năng lực chế biến như Ấn Độ được mở cánh cửa thuế quan rộng hơn.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Fish Physiology and Biochemistry cho thấy bột giun nhiều tơ (polychaete meal) từ loài Hediste diversicolor có thể thay thế tới 50% bột cá trong thức ăn cho cá vược châu Âu (Dicentrarchus labrax) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam ghi nhận bước tăng trưởng ấn tượng, với tổng kim ngạch đạt hơn 99 triệu USD, cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của mặt hàng này trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản. Trong đó, phi lê cá và các loại thịt cá đạt 61 triệu USD, chiếm 61% tổng kim ngạch, khẳng định vị thế là nhóm sản phẩm chủ lực.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá và hải sản của Nga sang Nhật Bản ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể, phản ánh sự phục hồi nhu cầu và khả năng thích ứng của doanh nghiệp Nga trước những biến động của thị trường quốc tế. Theo phân tích của Liên minh Thủy sản Nga dựa trên số liệu hải quan Nhật Bản, kim ngạch xuất khẩu đạt 952 triệu USD, tăng 11% so với năm 2024. Về khối lượng, xuất khẩu đạt 118 nghìn tấn, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước.
(vasep.com.vn) Ngành tôm Indonesia khép lại năm 2025 với sự phục hồi mạnh mẽ trong tháng 12, qua đó bù đắp phần nào những gián đoạn nghiêm trọng tại thị trường Mỹ trong quý IV. Dù tổng khối lượng xuất khẩu cả năm gần như đi ngang, kim ngạch vẫn ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số, phản ánh rõ chiến lược chuyển dịch sang các sản phẩm giá trị gia tăng.
(vasep.com.vn) Theo Rabobank, nền kinh tế Mỹ trong giai đoạn đầu năm 2026 đang trải qua quá trình phục hồi theo mô hình “hình chữ K”, kéo theo sự phân hóa rõ rệt trong hành vi tiêu dùng. Phát biểu tại Hội nghị Thị trường Thủy sản Toàn cầu 2026 (GSMC) diễn ra từ ngày 18–22/1 tại Florida, ông Christian Lawrence, Trưởng bộ phận nghiên cứu thị trường châu Mỹ và năng lượng của Rabobank, cho biết xu hướng này sẽ thúc đẩy đồng thời nhu cầu đối với cả sản phẩm cao cấp lẫn sản phẩm giá trị trong năm nay.
Hoa Kỳ là một trong những thị trường lớn và trọng điểm của thủy sản Việt Nam. Để hỗ trợ doanh nghiệp giữ vững thị phần tại thị trường này, hàng năm, Hiệp hội luôn tổ chức chương trình Triển lãm Thủy sản Bắc Mỹ giúp doanh nghiệp tham gia quảng bá sản phẩm, mở rộng thị trường, tìm kiếm khách hàng mới và cập nhật những xu hướng của thị trường. Triển lãm là cơ hội giúp Doanh nghiệp tiếp cận khách hàng, đồng thời thúc đẩy xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ nói riêng và khu vực Bắc Mỹ nói chung.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Royal Society Open Science cho thấy người tiêu dùng vẫn tỏ ra khá e ngại đối với cá nuôi bằng thức ăn có nguồn gốc từ côn trùng, do cảm nhận “kém hấp dẫn”. Nghiên cứu do các nhà khoa học từ Đại học Quốc gia Singapore, Đại học Công nghệ Queensland và Đại học Quốc gia Chungnam (Hàn Quốc) thực hiện, được xem là nghiên cứu đầu tiên phân tích sở thích của người tiêu dùng đối với cá đóng gói nuôi bằng các loại thức ăn khác nhau.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn