Tâm sự của “Vua tàu cá” – Bùi Thanh Ninh về nghề bám biển

Nguyên liệu 08:19 26/08/2024 Nguyễn Hà
(vasep.com.vn) Việt Nam là quốc gia có đường bờ biển dài trên 3.000km, với 28 tỉnh, thành ven biển. Đất nước ta có nguồn tài nguyên biển phòng phú, nhờ đó đã tạo ra nhiều công ăn việc làm cho cộng đồng dân cư ven biển. Cũng nhờ sự hỗ trợ của các vị lãnh đạo, các cơ quan ban ngành, các nhà khoa học, các DN mà các sản phẩm hải sản của Việt Nam đã được XK sang nhiều nước trên thế giới.

Tôi rất tiếc vì một số ngư dân vì lợi ích cá nhân mà đánh bắt bất hợp pháp đã làm ảnh hưởng tới ngành hải sản Việt Nam. Và kết quả, Việt Nam bị nhận thẻ vàng cảnh báo của EC cảnh cáo các hành vi khai thác đánh bắt thủy sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU). Việc nhận thẻ vàng cảnh báo này đã khiến cho các ngư dân và doanh nghiệp XK hải sản gặp khó khăn và thiệt hại về kinh tế. Theo quan điểm của tôi, việc gỡ thẻ vàng EC là một bài toán khó. Tuy nhiên, nếu chính phủ, các nhà khoa học, các doanh nghiệp chế biến và XK thủy sản và hàng triệu ngư dân trên cả nước đồng lòng thì chúng ta sẽ tháo gỡ được.

Hiện trạng nghề cá hiện nay, các ngư dân đánh bắt hải sản là những cá thể riêng biệt, mạnh ai nấy làm. Do đó, rất cần có chủ trương của Chính phủ để thành lập các nghiệp đoàn, các hợp tác xã, các công ty CP khai thác hải sản… để tạo dựng một tập thể đồng nhất, có sự liên kết từ nhà nước, nhà khoa học, rồi tới các ngư dân và doanh nghiệp.

Nghị định số 26/2019/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 08/3/2019 về việc quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thủy sản đã góp phần lớn trong việc bảo tồn, bảo vệ và tái tạo nguồn lợi thủy sản nhằm phục hồi và sử dụng hợp lý, hiệu quả nguồn lợi thủy sản, gắn hoạt động tuần tra, kiểm tra và kiểm soát nguồn lợi thủy sản với hoạt động khai thác thủy sản bền vững, chống khai thác IUU.  

Nghị định này đã giúp nâng cao trách nhiệm của các ngư dân trong việc bảo vệ và chấp hành tốt chủ trương chủ Chính phủ trong việc bảo tồn nguồn lợi thủy sản và giảm thiểu những nghề hủy diệt tài nguyên thủy sản.

Tuy nhiên, vừa qua Chính phủ đã ban hành Nghị định 37/2024/NĐ-CP ngày 04/04/2024 về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của nghị định số 26/2019/NĐ-CP ngày 08/3/2019 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật thủy sản. Trong đó, tại Phụ lục V của Nghị định 37/2024/NĐ-CP có đề cập đến kích thước tối thiểu được phép khai thác của các loài thủy sản sống trong vùng nước tự nhiên.

Theo kinh nghiệm của một người dân sống một đời bám biển với nghề đánh bắt cá ngừ, tôi thấy kích thước của cá ngừ vằn (cá ngừ sọc dưa - Katsuwonus pelamis) được phép đánh bắt trong vùng biển nước ta là 50cm (tương đương với khoảng 2,8 kg – 3kg) là không phù hợp thực tế.

Vì thứ nhất, loài cá ngừ vằn/cá ngừ sọc dưa ở vùng biển nước ta có size 300gr đến 1kg chiếm khoảng 80% và có kích thước trên 1kg chiếm khoảng 20% sản lượng đánh bắt từ trước tới nay.

Thứ hai, cá ngừ vằn là loài cá ăn nổi, được đánh bắt theo mùa từ tháng 7 tới tháng 1 năm sau. Sản lượng chiếm khoảng 80% - 90% tổng sản lượng đánh bắt 1 năm, từ tháng 2 tới tháng 6 thì không đánh bắt được loài này, chỉ có 1 số ít cá còn sót lại ở các rạn san hô. Vì cá ngừ sọc dưa là loài cá di cư theo dòng nước từ quần đảo Hoàng Sa đến quần đảo Trường Sa và sang các nước khác…

Với những lý do trên, chứng tỏ quy định về kích cỡ tối thiểu được phép khai thác của các loài thủy sản sống trong vùng nước tự nhiên trong Nghị định 37/2024/NĐ-CP chưa phù hợp với thực tiễn và cần nhanh chóng được sửa đổi để phù hợp với thực tế và đảm bảo mùa vụ đánh bắt năm nay cho bà con ngư dân. Tôi đề xuất Chính phủ tạm thời chưa áp dụng kích thước tối thiểu cho phép khai thác với cá ngừ vằn, cá ngừ vây vàng và cá ngừ mặt to đối với nghề lưới vây, nghề câu cá ngừ đại dương tại vùng biển Việt Nam. Nhanh chóng có sửa đổi quy định cho phù hợp với kích thước thực tế của các loài dựa trên cơ sở khoa học, thông lệ quốc tế và thực tiễn của biển Việt Nam.

Ngành chế biến và XK thủy sản Việt Nam đã ngày càng phát triển, đang trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước, tạo điều kiện cho nghề cá phát triển ổn định. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, sức mua của DN giảm mạnh nên sản lượng đánh bắt của ngư dân không có đầu ra, ngư dân buộc phải bán tháo hay bán hải sản với giá thấp. Một số tàu đã phải tạm ngừng ra khơi vì doanh thu không đủ bù chi phí cho những chuyến biển. Vì vậy, cộng đồng ngư dân kính mong các cơ quan ban ngành tạo điều kiện và có chính sách thuận lợi cho hoạt động của các doanh nghiệp thu mua, chế biến và xuất khẩu thủy sản. Có như vậy, đời sống của bà con ngư dân mới được ổn định. Các ngư dân yên tâm bám biển.

TIN MỚI CẬP NHẬT

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 9/9/2026

 |  10:06 09/09/2026

(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 9/9/2026 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về giá nguyên liệu, nguồn cung và cạnh tranh thị trường. Giá tôm Ecuador tiếp tục giảm do dư cung, trong khi giá cá rô phi nguyên liệu tại Trung Quốc tăng vì thiếu cá cho chế biến. Mỹ tăng mua cá da trơn nuôi trong nước, còn Indonesia đẩy mạnh đơn hàng cá ngừ và thủy sản chế biến tại Nhật Bản. Bên cạnh đó, nguồn cá hồi tự nhiên của Nga tiếp tục ở mức thấp, Trung Quốc mở rộng năng lực chế biến cá hồi, trong khi giá bột cá, dầu cá và chi phí sản phẩm cá chế biến vẫn duy trì ở mức cao.

Trung Quốc nhập khẩu cá hồi Na Uy đạt mức cao kỷ lục theo tháng

 |  08:57 09/09/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá hồi Na Uy sang Trung Quốc vừa đạt mức cao kỷ lục theo tháng, cho thấy đà tăng trưởng mạnh của thị trường thủy sản Trung Quốc. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), lượng cá hồi Na Uy xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 12.464 tấn, trị giá khoảng 1 tỷ NOK (107 triệu USD) trong tháng 8/2026.

Tuần duyên Mỹ hoàn thành chiến dịch chống khai thác IUU tại Bắc Thái Bình Dương

 |  08:55 09/09/2026

(vasep.com.vn) Tuần duyên Mỹ cùng lực lượng Canada, Nhật Bản và Hàn Quốc đã hoàn thành Chiến dịch North Pacific Guard 2026 nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý hoạt động khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Nhật Bản: Chi tiêu thủy sản tăng 2% nhưng giá tăng tới 9%

 |  08:53 09/09/2026

(vasep.com.vn) Chi tiêu của các hộ gia đình Nhật Bản cho cá và thủy sản trong tháng 7/2026 tăng khoảng 2% so với cùng kỳ năm trước. Cá hồi là một trong những mặt hàng nổi bật khi chi tiêu cho cả cá hồi tươi và cá hồi muối đều tăng.

Xuất khẩu tôm Indonesia phục hồi nhưng vẫn ở mức thấp nhất nhiều năm

 |  08:48 09/09/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Indonesia đang dần phục hồi sau cú sốc từ sự cố nhiễm Cs-137 khiến Mỹ siết kiểm soát nhập khẩu cuối năm 2025. Tuy nhiên, dù thương mại với Mỹ đã trở lại gần mức bình thường, xuất khẩu tôm của Indonesia trong năm 2026 được dự báo vẫn dưới 200.000 tấn – mức thấp nhất kể từ năm 2018.

Giữ thị phần Mỹ, mở thêm trụ tăng trưởng cho thủy sản Việt Nam

 |  08:38 08/09/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu sang Mỹ giảm mạnh trong tháng 8/2026, trong khi Trung Quốc, ASEAN và nhiều thị trường châu Á tiếp tục tăng. Bài toán của thủy sản Việt Nam lúc này không chỉ là giữ thị phần tại thị trường chiến lược này mà phải đồng thời xây thêm các trụ tăng trưởng đủ lớn để giảm rủi ro.

Nhu cầu tôm Mỹ trở lại vùng ổn định

 |  07:56 08/09/2026

(vasep.com.vn) Chỉ số Nhu cầu Tôm của Expana (Expana Shrimp Demand Index) đã tăng lên 95,95 điểm trong giai đoạn tháng 6–7/2026, đưa thị trường trở lại vùng “ổn định” (Steady) sau thời gian khá dài nằm trong vùng co hẹp. Tuy nhiên, các dữ liệu đi kèm cho thấy sự cải thiện này chưa đồng nghĩa với nhu cầu tiêu dùng tôm tại Mỹ đã thực sự phục hồi.

Canada rút toàn bộ thủy sản Mỹ khỏi danh sách áp thuế trả đũa

 |  07:56 08/09/2026

(vasep.com.vn) Canada đã loại cá và thủy sản Mỹ khỏi danh sách hàng hóa dự kiến chịu thuế trả đũa, chỉ một ngày sau khi công bố các biện pháp thuế mới đối với khoảng 20 tỷ USD hàng nhập khẩu từ Mỹ.

Xuất khẩu thủy sản Na Uy tăng 14% trong tháng 8/2026

 |  07:47 08/09/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản của Na Uy tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực trong tháng 8/2026, đạt 16 tỷ NOK (khoảng 1,7 tỷ USD), tăng 1,9 tỷ NOK, tương đương 14% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là mức giá trị xuất khẩu cao kỷ lục trong tháng 8, bất chấp đồng krone Na Uy mạnh hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy, tăng trưởng chủ yếu đến từ sản lượng cá hồi tăng cùng với giá bán cao hơn, bên cạnh đà tăng giá của cá tuyết, cá thu, cá trích và cá minh thái.

Cá ngừ Việt Nam tại Nhật Bản: Tăng chậm trong một thị trường ngày càng chọn lọc

 |  07:47 08/09/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang Nhật Bản trong 7 tháng đầu năm 2026 gần như đi ngang so với cùng kỳ. Trong khi đó, Nhật Bản đang nhập ít hơn về lượng nhưng giá trị lại tăng. Điều này cho thấy cơ hội tại thị trường này không nằm ở tăng sản lượng bằng mọi giá, mà ở những sản phẩm có chất lượng, quy cách và giá trị phù hợp.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC