Tâm sự của “Vua tàu cá” – Bùi Thanh Ninh về nghề bám biển

Nguyên liệu 08:19 26/08/2024 Nguyễn Hà
(vasep.com.vn) Việt Nam là quốc gia có đường bờ biển dài trên 3.000km, với 28 tỉnh, thành ven biển. Đất nước ta có nguồn tài nguyên biển phòng phú, nhờ đó đã tạo ra nhiều công ăn việc làm cho cộng đồng dân cư ven biển. Cũng nhờ sự hỗ trợ của các vị lãnh đạo, các cơ quan ban ngành, các nhà khoa học, các DN mà các sản phẩm hải sản của Việt Nam đã được XK sang nhiều nước trên thế giới.

Tôi rất tiếc vì một số ngư dân vì lợi ích cá nhân mà đánh bắt bất hợp pháp đã làm ảnh hưởng tới ngành hải sản Việt Nam. Và kết quả, Việt Nam bị nhận thẻ vàng cảnh báo của EC cảnh cáo các hành vi khai thác đánh bắt thủy sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU). Việc nhận thẻ vàng cảnh báo này đã khiến cho các ngư dân và doanh nghiệp XK hải sản gặp khó khăn và thiệt hại về kinh tế. Theo quan điểm của tôi, việc gỡ thẻ vàng EC là một bài toán khó. Tuy nhiên, nếu chính phủ, các nhà khoa học, các doanh nghiệp chế biến và XK thủy sản và hàng triệu ngư dân trên cả nước đồng lòng thì chúng ta sẽ tháo gỡ được.

Hiện trạng nghề cá hiện nay, các ngư dân đánh bắt hải sản là những cá thể riêng biệt, mạnh ai nấy làm. Do đó, rất cần có chủ trương của Chính phủ để thành lập các nghiệp đoàn, các hợp tác xã, các công ty CP khai thác hải sản… để tạo dựng một tập thể đồng nhất, có sự liên kết từ nhà nước, nhà khoa học, rồi tới các ngư dân và doanh nghiệp.

Nghị định số 26/2019/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 08/3/2019 về việc quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thủy sản đã góp phần lớn trong việc bảo tồn, bảo vệ và tái tạo nguồn lợi thủy sản nhằm phục hồi và sử dụng hợp lý, hiệu quả nguồn lợi thủy sản, gắn hoạt động tuần tra, kiểm tra và kiểm soát nguồn lợi thủy sản với hoạt động khai thác thủy sản bền vững, chống khai thác IUU.  

Nghị định này đã giúp nâng cao trách nhiệm của các ngư dân trong việc bảo vệ và chấp hành tốt chủ trương chủ Chính phủ trong việc bảo tồn nguồn lợi thủy sản và giảm thiểu những nghề hủy diệt tài nguyên thủy sản.

Tuy nhiên, vừa qua Chính phủ đã ban hành Nghị định 37/2024/NĐ-CP ngày 04/04/2024 về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của nghị định số 26/2019/NĐ-CP ngày 08/3/2019 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật thủy sản. Trong đó, tại Phụ lục V của Nghị định 37/2024/NĐ-CP có đề cập đến kích thước tối thiểu được phép khai thác của các loài thủy sản sống trong vùng nước tự nhiên.

Theo kinh nghiệm của một người dân sống một đời bám biển với nghề đánh bắt cá ngừ, tôi thấy kích thước của cá ngừ vằn (cá ngừ sọc dưa - Katsuwonus pelamis) được phép đánh bắt trong vùng biển nước ta là 50cm (tương đương với khoảng 2,8 kg – 3kg) là không phù hợp thực tế.

Vì thứ nhất, loài cá ngừ vằn/cá ngừ sọc dưa ở vùng biển nước ta có size 300gr đến 1kg chiếm khoảng 80% và có kích thước trên 1kg chiếm khoảng 20% sản lượng đánh bắt từ trước tới nay.

Thứ hai, cá ngừ vằn là loài cá ăn nổi, được đánh bắt theo mùa từ tháng 7 tới tháng 1 năm sau. Sản lượng chiếm khoảng 80% - 90% tổng sản lượng đánh bắt 1 năm, từ tháng 2 tới tháng 6 thì không đánh bắt được loài này, chỉ có 1 số ít cá còn sót lại ở các rạn san hô. Vì cá ngừ sọc dưa là loài cá di cư theo dòng nước từ quần đảo Hoàng Sa đến quần đảo Trường Sa và sang các nước khác…

Với những lý do trên, chứng tỏ quy định về kích cỡ tối thiểu được phép khai thác của các loài thủy sản sống trong vùng nước tự nhiên trong Nghị định 37/2024/NĐ-CP chưa phù hợp với thực tiễn và cần nhanh chóng được sửa đổi để phù hợp với thực tế và đảm bảo mùa vụ đánh bắt năm nay cho bà con ngư dân. Tôi đề xuất Chính phủ tạm thời chưa áp dụng kích thước tối thiểu cho phép khai thác với cá ngừ vằn, cá ngừ vây vàng và cá ngừ mặt to đối với nghề lưới vây, nghề câu cá ngừ đại dương tại vùng biển Việt Nam. Nhanh chóng có sửa đổi quy định cho phù hợp với kích thước thực tế của các loài dựa trên cơ sở khoa học, thông lệ quốc tế và thực tiễn của biển Việt Nam.

Ngành chế biến và XK thủy sản Việt Nam đã ngày càng phát triển, đang trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước, tạo điều kiện cho nghề cá phát triển ổn định. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, sức mua của DN giảm mạnh nên sản lượng đánh bắt của ngư dân không có đầu ra, ngư dân buộc phải bán tháo hay bán hải sản với giá thấp. Một số tàu đã phải tạm ngừng ra khơi vì doanh thu không đủ bù chi phí cho những chuyến biển. Vì vậy, cộng đồng ngư dân kính mong các cơ quan ban ngành tạo điều kiện và có chính sách thuận lợi cho hoạt động của các doanh nghiệp thu mua, chế biến và xuất khẩu thủy sản. Có như vậy, đời sống của bà con ngư dân mới được ổn định. Các ngư dân yên tâm bám biển.

TIN MỚI CẬP NHẬT

Pakistan thành lập Ủy ban chuyên trách thúc đẩy xuất khẩu thủy sản

 |  08:37 21/10/2026

(vasep.com.vn) Ủy ban Thường trực về Nghề cá và Nuôi trồng thủy sản thuộc Liên đoàn Phòng Thương mại và Công nghiệp Pakistan (FPCCI) đã tổ chức cuộc họp đầu tiên tại Karachi ngày 11/10/2026, với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu và các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực thủy sản.

Nga đẩy mạnh sản xuất các sản phẩm thủy sản giá trị gia tăng

 |  08:34 21/10/2026

(vasep.com.vn) Trong 8 tháng đầu năm 2026, tổng sản lượng khai thác thủy sản của Nga giảm 2,5% so với cùng kỳ, xuống còn 2,85 triệu tấn. Tuy nhiên, sản xuất các sản phẩm thủy sản có giá trị gia tăng cao tiếp tục tăng trưởng, cho thấy xu hướng chuyển dịch cơ cấu trong ngành.

Chủ động phòng bệnh gan thận mủ và xuất huyết trên cá tra

 |  08:25 21/10/2026

(vasep.com.vn) Trong quá trình nuôi cá tra, những biến động về môi trường nước, thời tiết và điều kiện chăm sóc có thể làm gia tăng nguy cơ phát sinh bệnh gan thận mủ và bệnh xuất huyết. Đây là hai bệnh nguy hiểm, có khả năng lây lan nhanh, gây thiệt hại lớn nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời.

Mỹ ghi nhận tình trạng lao động cưỡng bức trên tàu cá Đài Loan và Indonesia

 |  08:24 21/10/2026

(vasep.com.vn) Báo cáo thường niên về mua bán người (TIP) của Bộ Ngoại giao Mỹ tiếp tục ghi nhận những hạn chế trong việc bảo vệ lao động nghề cá tại Đài Loan và Indonesia, đặc biệt là tình trạng lao động cưỡng bức. Tuy nhiên, Mỹ vẫn giữ nguyên xếp hạng của hai bên, trong đó Đài Loan duy trì Nhóm 1 năm thứ 17 liên tiếp, còn Indonesia ở Nhóm 2.

Xuất khẩu tôm Việt Nam trước những biến động thị trường cuối năm

 |  08:15 21/10/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Việt Nam đạt 3,7 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm 2026, tăng 11% so với cùng kỳ năm ngoái. Dù duy trì tăng trưởng nhờ thị trường Trung Quốc và một số thị trường trong khối CPTPP, đà tăng đang chậm lại khi xuất khẩu sang Mỹ và EU suy giảm. Áp lực thuế quan, cạnh tranh quốc tế cùng những khó khăn về nguyên liệu đang đặt ra không ít thách thức cho doanh nghiệp trong những tháng cuối năm.

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 20/10/2026

 |  15:36 20/10/2026

(vasep.com.vn) Từ giá cá tra nguyên liệu trong nước leo lên 36.500 đồng/kg, giá tôm Ecuador giảm tại Trung Quốc, đến việc EU mở cửa thủy sản nuôi Ai Cập và Nhật Bản tính dùng surimi cá tra, thị trường thủy sản thế giới hôm nay có nhiều biến động đáng chú ý với doanh nghiệp Việt Nam.

Nghị viện châu Âu tăng cường quan tâm đến lao động cưỡng bức trong ngành khai thác thủy sản

 |  07:55 20/10/2026

(vasep.com.vn) Tại hội nghị về thúc đẩy khía cạnh xã hội trong nghề cá bền vững tổ chức tại Nghị viện châu Âu đầu tháng 10/2026, các tổ chức quốc tế và đại diện ngành thủy sản đã kêu gọi tăng cường bảo vệ quyền lợi ngư dân, ngăn chặn lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng thủy sản toàn cầu.

Giá cá rô phi tại Brazil ổn định, xuất khẩu tăng gấp đôi trong tháng 9

 |  07:54 20/10/2026

(vasep.com.vn) Thị trường cá rô phi Brazil khép lại tháng 9/2026 với giá bán tương đối ổn định tại các vùng sản xuất chủ lực, trong khi xuất khẩu phục hồi mạnh sau hai tháng liên tiếp suy giảm. Diễn biến này phản ánh sự cân bằng tương đối giữa nguồn cung cá nguyên liệu và nhu cầu thu mua của các doanh nghiệp chế biến, đồng thời cho thấy hoạt động tiêu thụ quốc tế đang cải thiện.

Cá tra Việt Nam tìm động lực tăng trưởng từ Anh, Nhật Bản và EU

 |  07:37 20/10/2026

(vasep.com.vn) Kim ngạch xuất khẩu cá tra của Việt Nam 9 tháng đầu năm 2026 đạt 1,7 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 9 kim ngạch đạt 210 triệu USD, tăng 16%. Trung Quốc, Mỹ và Brazil là ba thị trường lớn nhất, chiếm 49% tổng giá trị xuất khẩu. Trong khi Trung Quốc và Brazil duy trì đà tăng trưởng, xuất khẩu sang Mỹ vẫn thấp hơn cùng kỳ.

Nghệ An sản xuất hơn 460.000 con giống cá chim vây vàng sạch bệnh

 |  08:00 19/10/2026

(vasep.com.vn) Nghệ An vừa nghiệm thu mô hình sản xuất giống cá chim vây vàng quy mô công nghiệp, hướng tới chủ động nguồn giống chất lượng cao phục vụ phát triển nghề nuôi biển bền vững. Sau 60 ngày ương nuôi, mô hình thu được hơn 460.000 con cá giống, với kết quả xét nghiệm cho thấy các mẫu cá đều âm tính với những tác nhân gây bệnh được kiểm tra.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC