Hồ hởi đi kiếm “lộc biển”
Đối với ngư dân, những người mưu sinh trên muôn trùng sóng nước, thì chuyện “được thua” trong 1 chuyến biển không thể ai biết trước. Biển giã mà, cá mực lúc có lúc không. Vì thế, sản lượng đánh bắt được trong chuyến biển xuyên tết, ra khơi sau mùa trăng tháng Chạp năm trước, cập bờ trước mùa trăng tháng Giêng năm sau là “lộc biển” đầu năm mới, là tín hiệu vui cho chuyện làm ăn của cả năm.
Thời điểm trong và sau Tết Nguyên đán hằng năm còn là chính vụ của nghề đánh bắt cá ngừ đại dương, thế nên có cả ngàn tàu cá đánh bắt xa bờ của ngư dân Bình Định hồ hởi vươn khơi đánh bắt chuyến biển xuyên tết để kiếm “lộc biển”.
Những ngày cuối tháng Chạp, trong khi trên bờ đang rộn ràng những hoạt động đi chợ sắm sanh đồ tết, dạo phố mua hoa kiểng về chưng tết thì những tàu cá dưới bến cảng rộn ràng tiếp nhiên liệu, đá lạnh, lương thực thực phẩm để chuẩn bị vươn khơi chuyến biển xuyên tết.
Theo lão ngư Bùi Thanh Ninh ở phường Tam Quan Nam (TX Hoài Nhơn, Bình Định), trong số 9 tàu cá chuyên đánh bắt xa bờ ông đang sở hữu, năm nay có 3 chiếc ăn Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021 trên biển. Đó là 3 tàu cá mang số hiệu BĐ 97229 TS, BĐ 98209 TS và BĐ 97678 TS, tàu nào cũng có công suất trên 800CV. Tất cả 3 tàu cá nói trên đều hành nghề lưới vây ánh sáng kiêm nghề câu cá ngừ đại dương, đã đồng loạt ra khơi vào ngày 20 tháng Chạp.
“Thời điểm này đang vụ cá Bắc, biển xuất hiện nhiều cá ngừ đại dương. Đêm nào cá ngừ sọc dưa không đứng đèn, nghề lưới vây không làm được thì anh em thuyền viên câu cá ngừ đại dương. Làm kiêm nghề thì anh em thuyền viên hầu như không có thời gian ở không, ra khơi mà làm liền chân liền tay đồng nghĩa sẽ kiếm được nhiều tiền, nên anh em đi bạn càng phấn khởi”, lão ngư Bùi Thanh Ninh cho biết.
Dẫu đang cùng bạn thuyền bận bịu lo những công đoạn cuối cùng để chuẩn bị cho tàu xuất bến, nhưng ngư dân Trương Hải, chủ tàu cá BĐ 95489 TS ở phường Tam Quan Bắc (TX Hoài Nhơn), vẫn vui vẻ chia sẻ: “Thời điểm này là chính vụ khai thác cá ngừ đại dương, chuyến biển đánh bắt xuyên tết hứa hẹn sẽ cho thu nhập khá, nên anh em ai cũng hồ hởi vươn khơi chuyến biển này, dù Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021 không được ở nhà ăn tết sum vầy cùng gia đình. Tết năm ngoái, tàu của tôi trúng đậm “lộc biển” đầu năm, mỗi thuyền viên có thu nhập 15 triệu đồng/người, bõ công anh em ăn tết xa nhà, hy vọng năm nay cũng được như vậy”.
Ngư dân trẻ tên An (20 tuổi) ở phường Tam Quan Nam (TX Hoài Nhơn) đang đi bạn cho tàu cá BĐ 97422 TS cũng đang chuẩn bị xuất bến từ Cảng cá Tam Quan, bộc bạch: “Đây là năm thứ 4 cháu đón tết trên biển. Năm đầu tiên còn thấy buồn, thấy nhớ nhà, chứ giờ cháu quen rồi. Đón tết trên biển có thú vị riêng mà trên bờ không kiếm ra. Trên biển, nhưng anh em thuyền viên ăn tết không thiếu món gì, từ bánh chưng bánh tét dưa kiệu đến bia bọt rim mứt. Đêm giao thừa nghỉ làm, dưới ánh sáng của những bóng điện cao áp, anh em quay quần trên boong tàu cùng nhau nâng ly chúc mừng năm mới, rồi hát hò, thay nhau gọi điện về nhà chúc tết cha mẹ, vợ con. Lời hát, lời chúc giữa biển vang rất to, không khí rôm rả lắm”.
Theo Chi cục Thủy sản Bình Định, Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021 này có đến hơn 1.100 tàu cá đánh bắt xa bờ của ngư dân tỉnh này đánh bắt chuyến biển xuyên tết. Riêng thị xã Hoài Nhơn, địa phương có đến hơn 2.000 tàu cá xa bờ, trong tết này có đến 750 chiếc bám biển. “750 chiếc tàu cá nói trên tập trung mở cửa biển từ 17 đến 20 tháng Chạp, đến khoảng từ ngày 12 đến ngày 14 tháng Giêng âm lịch sẽ cập bờ. Có khoảng gần 4.000 lao động ăn Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021 trên biển”, ông Nguyễn Chí Công, Phó Chủ tịch UBND TX Hoài Nhơn, cho hay.
Những tín hiệu vui
3 tàu cá của lão ngư Bùi thanh Ninh ở phường Tam Quan Nam (TX Hoài Nhơn) đồng xuất bến vào ngày 20 tháng Chạp. Đến tối mùng 4 Tết Tân Sửu, liên lạc về bờ, các thuyền trưởng báo cho ông Ninh biết là mỗi tàu đã đánh bắt được hơn 5 tấn sản phẩm. “Mùa này không phải là chính vụ của nghề lưới vây, mà đến rằm tháng Giêng tàu mới cập bờ, nghĩa là còn 10 ngày nữa mới kết thúc chuyến biển mà đã đánh bắt đạt được sản lượng như vậy là tín hiệu vui. Hy vọng chuyến biển này sẽ bội thu”, ngư dân Ninh cho biết.
Trong chuyến biển xuyên tết, chi phí sắm tổn cho mỗi tàu cá cao hơn những chuyến biển bình thường trong năm khoảng 20 triệu đồng, tiền ứng trước cho những bạn tàu cũng cao hơn. Nếu tàu nào thiếu người đi bạn, phải thuê thêm lao động thời vụ thì chi phí còn cao hơn, nhưng trong không khí tết, các chủ tàu đều hào phóng mở rộng “hầu bao” để đón “lộc biển” đầu năm.
Trong bối cảnh tàu cá thiếu trầm trọng lao động đi bạn, thế nhưng riêng 9 tàu cá của lão ngư Bùi Thanh Ninh, mỗi tàu đi đến 12 thuyền viên nhưng không bao giờ thiếu lao động, kể cả chuyến biển đánh bắt xuyên tết. Không thể không ngạc nhiên trước “sự lạ” này, tôi đặt câu hỏi và được lão ngư Bùi Thanh Ninh giải thích: “Chủ tàu quan tâm đến quyền lợi của thuyền viên trước khi nghĩ đến nguồn thu của mình thì ắt bạn thuyền sẽ chung thủy với tàu của mình. Hầu hết tàu của tôi đều hành nghề lưới vây kiêm đánh bắt cá ngừ đại dương, nhưng chỉ thủy sản đánh bắt được từ nghề lưới vây mới tính vào nguồn thu của tàu, còn nghề câu cá ngừ đại dương thuyền viên nào câu được bao nhiêu được hưởng bấy nhiêu, đây là nguồn thu nhập thêm của những thuyền viên. Đây cũng là 1 cách động viên anh em bám biển cùng với tàu của mình”.
Ngoài ra, đời sống của khoảng gần 100 thuyền viên đi trên 9 tàu cá của chủ tàu Bùi thanh Ninh không chỉ được chăm lo chu đáo khi hoạt động trên biển, mà còn được lão ngư này chăm sóc cho cả việc trên bờ. Thu nhập từ những chuyến biển được lão ngư Ninh trích ra mỗi chuyến mỗi ít để lập thành quỹ tương trợ. Thuyền viên nào xây dựng nhà mới, hoặc có việc gia đình cần đến khoản tiền lớn mà thiếu tiền, thì vị lão ngư này trích quỹ cho vay theo nhu cầu không tính lãi. Khoản tiền vay sẽ được thu hồi mỗi chuyến biển mỗi ít từ tiền chia cho bạn. Trước sự tương trợ có tính chất “rất gia đình” như thế này, khó có thuyền viên nào bỏ tàu của lão ngư Bùi Thanh Ninh để đi bạn cho tàu khác.
Riêng việc tuân thủ quy định không đánh bắt xâm phạm vùng biển nước ngoài của đội tàu 9 chiếc, lão ngư Bùi Thanh Ninh cũng có cách “giáo huấn” các thuyền trưởng và tài công do mình quản lý rất riêng biệt.
“Đối với các thuyền trưởng và tài công thì đụng đâu tui dặn dò đó, kể cả lúc chia tiền đi bạn sau mỗi chuyến biển, cả những lúc anh em thuyền viên ngồi với nhau bù khú ly bia, ly rượu. Tôi dặn dò anh em tuân thủ chuyện đánh bắt không xâm phạm vùng biển nước ngoài cũng là bảo vệ tính mạng của chính mình. Chuyện làm ăn thì chuyến biển này không có thì chuyến biển sau có, mình làm ăn cả đời chứ đâu phải chụp giựt 1 vài chuyến biển nên phải tuân thủ theo quy định”, lão ngư Bùi Thanh Ninh nêu quan điểm.
| “Tất cả 9 tàu cá của tôi đều đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình. Với thiết bị này, ngồi ở nhà theo dõi qua điện thoại thông minh tui cũng biết tàu nào của mình đang hoạt động tại tọa độ nào. Khi thấy có tàu nào đánh bắt trong phạm vi kề cận vùng giáp ranh là tui gọi bộ đàm nhắc nhở ngay. Trong điện thoại của tài công cũng có cài đặt sơ đồ vùng biển thuộc chủ quyền của Việt Nam, nên họ sẽ chủ động tránh vi phạm”, lão ngư Bùi Thanh Ninh. |
(vasep.com.vn) Từ ngày 6–12/3/2026, thị trường mực ống biển sâu duy trì trạng thái tương đối ổn định, với xu hướng tăng nhẹ ở một số phân khúc trong bối cảnh nguồn cung bắt đầu suy giảm và chi phí khai thác gia tăng.
(vasep.com.vn) Chính quyền tỉnh Chubut Province đã chính thức khép lại vụ khai thác tôm 2025–2026 tại vùng biển Rawson, với sản lượng đạt khoảng 90.000 tấn, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng của ngành đối với kinh tế địa phương.
(vasep.com.vn) Tổ chức Đối tác Nghề cá Bền vững (SFP) đã ký biên bản ghi nhớ với công ty phần mềm Wholechain (Wholechain) nhằm phát triển giải pháp truy xuất nguồn gốc và phân tích dữ liệu cho ngành thủy sản. Thỏa thuận được công bố ngày 15/3 tại Hội chợ Thủy sản Bắc Mỹ 2026, hướng tới cung cấp thông tin nguồn gốc sản phẩm xuyên suốt chuỗi cung ứng, đi kèm công cụ hỗ trợ ra quyết định đáng tin cậy.
(vasep.com.vn) Tổ chức Aquaculture Stewardship Council (ASC) vừa khởi động chương trình tham vấn công khai kéo dài 30 ngày nhằm xây dựng hướng dẫn về hoạt động nuôi trồng thủy sản trong và xung quanh các khu bảo tồn.
(vasep.com.vn) Biến động địa chính trị tại Trung Đông đang làm gián đoạn chuỗi cung ứng và đặt ra yêu cầu cấp thiết về đa dạng hóa thị trường đối với doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam, trong đó có ngành thủy sản. Trong bối cảnh đó, Brazil nổi lên như một điểm đến tiềm năng, mở ra cơ hội mới cho doanh nghiệp mở rộng xuất khẩu.
(vasep.com.vn) Ấn Độ quyết định trì hoãn ký kết thỏa thuận thương mại với Mỹ sau khi Washington khởi động điều tra theo Điều 301 về tình trạng dư thừa năng lực sản xuất tại 60 quốc gia, trong đó có Ấn Độ. Thỏa thuận dự kiến ký đầu tháng 3 yêu cầu New Delhi ngừng nhập dầu Nga và mua 500 tỷ USD hàng hóa Mỹ, đổi lại được giảm thuế xuất khẩu từ 50% xuống 18%.
(vasep.com.vn) Ngành thủy sản New Zealand đang chịu tác động từ xung đột tại Trung Đông, khi các tuyến vận tải biển bị gián đoạn và giá nhiên liệu tăng cao, gây thêm áp lực cho hoạt động xuất khẩu.
(vasep.com.vn) Ngư dân đánh bắt cá trái phép ở khu vực Trung Visayas, Philippines, có thể sớm phải đối mặt với việc thực thi luật nghề cá nghiêm ngặt hơn khi Cục Thủy sản và Tài nguyên Thủy sinh (BFAR) 7 hợp tác với Không quân Philippines (PAF).
(vasep.com.vn) Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) dự báo tăng trưởng thương mại toàn cầu năm 2026 sẽ giảm xuống còn 1,9%, thấp hơn đáng kể so với mức 4,6% của năm trước, trong bối cảnh kinh tế thế giới đối mặt nhiều rủi ro.
(vasep.com.vn) Năm 2025, Chile nhập khẩu hơn 156 triệu USD cá ngừ, tăng 8,1% so với năm trước và là mức cao nhất trong 5 năm. Trong bối cảnh cơ cấu nguồn cung tại thị trường này đang thay đổi nhanh, cá ngừ Việt Nam vừa có cơ hội mở rộng thị phần, vừa đối mặt sức ép cạnh tranh lớn hơn từ Thái Lan, Colombia và Trung Quốc.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn