Những thách thức, nhu cầu và cơ hội mới cho ngành đánh bắt cá toàn cầu

Thị trường thế giới 08:55 16/01/2023 Lê Hằng
(vasep.com.vn) Năm vừa qua đã mang lại những thay đổi sâu sắc trong cơ cấu ngành thủy sản toàn cầu. Nga duy trì vị thế là một trong những nhà cung cấp sản phẩm cá lớn nhất với sản lượng đánh bắt hàng năm khoảng 5 triệu tấn, nhưng để tiếp tục phát triển, nước này sẽ phải vượt qua những hạn chế quy mô lớn mới ảnh hưởng đến đánh bắt, nuôi trồng thủy sản, tiếp cận thị trường thế giới, hậu cần, đóng tàu và sửa chữa tàu biển.

Các sự kiện chính và hậu quả 

Các hạn chế đối với việc tiếp cận các sản phẩm cá của Nga tới các thị trường ở Châu Âu, Hoa Kỳ và Canada đã gây ra sự gián đoạn trong chuỗi cung ứng thông thường và làm giảm nguồn cung thủy sản trên thế giới. Trong điều kiện như vậy, các công ty đánh bắt cá của Nga buộc phải tìm kiếm thị trường bán hàng mới, tập trung vào khu vực châu Á-Thái Bình Dương và đã đạt được một số thành công trong việc này. Do đó, xuất khẩu các sản phẩm cá của Nga sang Hàn Quốc tính đến tháng 7 đã tăng 86% theo năm. Việc giao hàng đến Trung Quốc, Nhật Bản, Nigeria, Việt Nam, Ghana, Indonesia, Thái Lan, Brazil và các quốc gia khác cũng tăng lên.

Nhìn chung, Nga đã cung cấp cá và hải sản cho 60 quốc gia trong năm 2022. Tổng khối lượng xuất khẩu sang Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc trong năm tăng 1,25% lên 1,667 triệu tấn. Đồng thời, theo các chuyên gia Nga, cung cấp các sản phẩm cá cho châu Âu đã giảm 60% và  cung cấp cho Hoa Kỳ và Canada hoàn toàn ngừng do các lệnh trừng phạt. Trong bối cảnh đó, các nước châu Á đang trở thành thị trường trọng điểm của cá Nga: đến năm 2030, xuất khẩu sang khu vực châu Á-Thái Bình Dương dự kiến ​​sẽ tăng 25%.

Do sự phân phối lại dòng sản phẩm cá và thâm nhập thị trường mới, cần phải thay đổi hậu cần, theo quy luật, dẫn đến tổn thất tài chính bổ sung, nhưng tạo cơ hội cho những người chơi mới trong lĩnh vực vận chuyển cá và hải sản. Nhìn chung, điều này đã mở đường cho việc cải thiện toàn bộ cơ sở hạ tầng hậu cần.

Nuôi trồng thủy sản cũng không thoát khỏi ảnh hưởng của các hạn chế. Ngành nuôi cá đang phát triển mạnh của Nga phải đối mặt với nguy cơ thiếu thức ăn sau khi các nhà cung cấp lớn từ Đan Mạch, Na Uy và Phần Lan tham gia lệnh trừng phạt và từ chối cung cấp thêm sản phẩm của họ cho Nga. Cùng với nhau, hàng năm họ cung cấp khoảng 170.000 tấn thức ăn cho cá cho thị trường nước này. Để thực hiện kế hoạch tăng sản lượng nuôi trồng thủy sản lên 618 nghìn tấn vào năm 2030, so với 365 nghìn tấn được sản xuất vào năm 2021, Nga sẽ cần tăng đáng kể sản lượng thức ăn thủy sản và thiết lập các kênh cung cấp nhập khẩu mới.

Một lĩnh vực khác của ngành bị ảnh hưởng đáng kể bởi các hạn chế trừng phạt là đóng tàu. Nga đang thực hiện một chương trình quy mô lớn để đổi mới đội tàu đánh cá và công nghiệp chế biến dựa trên hạn ngạch đầu tư cho đánh bắt cá, được phân bổ cho các công ty có nghĩa vụ đóng tàu mới tại các nhà máy đóng tàu trong nước và nhà máy chế biến trên bờ. Vào năm 2023, giai đoạn thứ hai của chương trình hạn ngạch đầu tư bắt đầu, theo đó dự kiến ​​xây dựng khoảng 30 tàu đánh cá, 35 tàu khai thác cua và 10 nhà máy chế biến. Do ảnh hưởng của các biện pháp trừng phạt, một số thiết bị cho tàu đang được xây dựng và các doanh nghiệp chế biến đã bị cấm nhập khẩu, điều này buộc các nhà đóng tàu Nga phải tìm kiếm các thiết bị tương tự, bao gồm cả từ các nhà sản xuất nước ngoài ở châu Á. Bằng cách này,

Trong số những thứ khác, thị trường cá toàn cầu vẫn bị ảnh hưởng bởi tác động của đại dịch COVID-19. Lệnh cấm cung cấp cá ban đầu được chính quyền Trung Quốc đưa ra vào cuối năm 2020 do phát hiện dấu vết của coronavirus trên bao bì sản phẩm từ Nga. Điều này dẫn đến việc tái cấu trúc thị trường và hậu cần, cũng như những tổn thất tài chính đáng kể. Thị trường Trung Quốc hiện nay tiếp tục bị hạn chế nghiêm trọng do virus corona và vẫn còn khá nhiều thách thức, nhưng ngành thủy sản Nga vẫn quan tâm đến hướng này và liên hệ với các đồng nghiệp từ Trung Quốc, đồng thời một số công ty thủy sản đã nối lại hoạt động giao hàng trực tiếp.

Thách thức mới - cơ hội mới

Đại dịch COVID-19, các biện pháp trừng phạt và các biến đổi quy mô lớn khác đã ảnh hưởng đến toàn bộ ngành thủy sản toàn cầu. Họ tạo ra các điều kiện thị trường mới và buộc ngư dân trên khắp thế giới phải điều chỉnh chiến lược kinh doanh của họ: đa dạng hóa nguồn cung cấp, giảm phạm vi sản phẩm, tìm kiếm đối tác thương mại mới. Tuy nhiên, thách thức mới luôn đồng nghĩa với cơ hội mới.

Các thị trường Châu Âu, Hoa Kỳ và Canada đã đóng cửa đối với các công ty thủy sản của Nga, nhưng các quốc gia thuộc khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, chiếm hơn 60% lượng tiêu thụ cá và hải sản của thế giới, vẫn có thể tiếp cận và đầy hứa hẹn đối với các sản phẩm cá từ Nga . Ngoài ra, các quốc gia Châu Phi và Châu Mỹ Latinh ngày càng trở nên hấp dẫn hơn đối với các nhà cung cấp sản phẩm cá. Đồng thời, ngay cả các biện pháp trừng phạt cũng không dễ phá hủy các mối quan hệ đã thiết lập với châu Âu và Bắc Mỹ, vì vậy những thị trường này vẫn còn nhiều hứa hẹn và người tiêu dùng vẫn quan tâm, chẳng hạn như phi lê cá trắng rẻ tiền nhưng chất lượng cao do Nga cung cấp.

Tất cả những điều này cho phép ngành đánh bắt cá của Nga nằm trong số 10 nhà cung cấp cá và hải sản lớn nhất toàn cầu. Với tiềm năng to lớn và các kế hoạch đầy tham vọng về phát triển nuôi trồng thủy sản, hiện đại hóa đội tàu đánh cá và cơ sở hạ tầng ven biển, Nga có nhiều cơ hội để duy trì và củng cố vị thế này. Tuy nhiên, việc thực hiện thành công các kế hoạch này phụ thuộc vào việc triển khai kịp thời và hiệu quả các giải pháp và công cụ mới.

Seafood Expo Eurasia, một triển lãm ngành quốc tế mới sẽ được tổ chức vào ngày 7-9 tháng 12 năm 2023 tại Istanbul, có thể trở thành một trong những công cụ này. Nền tảng mới này được thiết kế để tập hợp các công ty khai thác thủy sản, thương nhân, nhà máy đóng tàu, nhà sản xuất thiết bị, nuôi trồng thủy sản và hậu cần từ khắp nơi trên thế giới để giúp họ đáp ứng những thách thức mới trong một môi trường thay đổi nhanh chóng và duy trì sự phát triển ổn định vì lợi ích của khách hàng và toàn bộ ngành công nghiệp. 

TIN MỚI CẬP NHẬT

IPIFF hợp tác Argenta thúc đẩy giải pháp từ côn trùng trong dinh dưỡng động vật

 |  09:08 01/04/2026

(vasep.com.vn) Liên minh quốc tế về côn trùng dùng làm thực phẩm và thức ăn chăn nuôi (IPIFF) vừa ký kết thỏa thuận tư vấn chiến lược với Argenta, tổ chức nghiên cứu và phát triển (CRO/CDMO) toàn cầu duy nhất chuyên về sức khỏe và dinh dưỡng động vật. Mục tiêu là thúc đẩy phát triển và phê duyệt các sản phẩm từ côn trùng trong các lĩnh vực y tế động vật, dinh dưỡng động vật và dinh dưỡng con người.

Thị trường mực ống toàn cầu: Giá, chi phí tăng, nguồn cung thay đổi

 |  09:06 01/04/2026

(vasep.com.vn) Trong tuần 12 (13–19/3/2026), thị trường mực biển sâu toàn cầu ghi nhận sự phân hóa rõ rệt về giá, với biến động không đồng đều theo vùng và kích cỡ sản phẩm, theo dữ liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Nông nghiệp Chiết Giang. Khu vực Đông Nam Thái Bình Dương, đặc biệt ngoài khơi Peru, chứng kiến giá mực lớn và các bộ phận chế biến như thân, vây đuôi và đầu tăng mạnh, trong khi mực nhỏ giảm nhẹ. Tổng giao dịch trực tuyến đạt 844 tấn, nhưng khâu giao hàng chậm. Tính đến 17/3, Bộ Sản xuất Peru báo cáo tổng sản lượng mực khổng lồ từ tháng 1–4 đạt 156.497,2 tấn, chiếm 87,34% hạn ngạch quốc gia.

Xuất khẩu thủy sản Nga sang Trung Quốc tăng 41% trong 2 tháng đầu 2026

 |  09:04 01/04/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá và hải sản của Nga sang Trung Quốc trong hai tháng đầu năm 2026 tăng mạnh, với mức tăng 22% về sản lượng và 41% về giá trị so với cùng kỳ năm trước, đạt 194.000 tấn, tương đương 614 triệu USD. Số liệu do Trung tâm Phân tích của Liên minh Nghề cá Nga tổng hợp từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc.

USDA cấp 2 triệu USD mở rộng chế biến cá da trơn xâm lấn

 |  09:03 01/04/2026

(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) vừa công bố khoản tài trợ 2 triệu USD nhằm tăng năng lực chế biến cá da trơn xanh – loài xâm lấn đang gây áp lực lớn lên hệ sinh thái vịnh Chesapeake. Đây là một phần trong nỗ lực của chính quyền liên bang và các bang nhằm kiểm soát loài cá ăn tạp này, đồng thời phát triển thị trường tiêu thụ.

Để cá tra Việt Nam phát triển bền vững: Siết từ con giống, nâng chuỗi giá trị

 |  09:00 01/04/2026

(vasep.com.vn) Ngành cá tra Việt Nam đang đứng trước yêu cầu tái cấu trúc mạnh mẽ nhằm hướng tới phát triển bền vững, trong bối cảnh chi phí đầu vào gia tăng, thị trường xuất khẩu ngày càng khắt khe và chuỗi cung ứng toàn cầu liên tục biến động. Để đạt mục tiêu này, việc kiểm soát từ con giống, tối ưu chi phí sản xuất đến nâng cấp chuỗi giá trị và đa dạng hóa thị trường đang trở thành những trụ cột then chốt.

Cá rô phi Việt Nam tại Mỹ: Cơ hội lớn, thách thức không nhỏ

 |  08:56 01/04/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá rô phi Việt Nam sang Mỹ ghi nhận bước tăng trưởng đột biến trong năm 2025, mở ra cơ hội lớn nhưng cũng đi kèm không ít thách thức. Mỹ tiếp tục là thị trường nhập khẩu phi lê cá rô phi lớn nhất của Việt Nam, với kim ngạch đạt 40 triệu USD, tăng tới 499% so với năm 2024. Mức tăng trưởng ấn tượng này phản ánh nhu cầu mạnh mẽ từ thị trường Mỹ, trong bối cảnh nguồn cung từ một số quốc gia cạnh tranh như Trung Quốc gặp khó do thuế quan và chi phí sản xuất gia tăng.

VMS và hành trình 25 năm đồng hành cùng Doanh nghiệp sản xuất

 |  15:02 31/03/2026

Công ty TNHH Thương Mại & Kỹ thuật V.M.S (VMS) là đơn vị uy tín cung cấp giải pháp thiết bị công nghiệp. Trải qua 25 năm hình thành phát triển, VMS kiên định với giá trị: Tin cậy - Hiệu suất cao. Không chạy theo lợi nhuận ngắn hạn, VMS xây dựng chiến lược phát triển bền vững với sản phẩm chất lượng và dịch vụ có cam kết chuyên nghiệp và rõ ràng.

EU đẩy nhanh thực thi thỏa thuận Mercosur, mở cơ hội cho thương mại thủy sản

 |  09:17 31/03/2026

(vasep.com.vn) Ủy ban châu Âu vừa thông báo kích hoạt cơ chế áp dụng tạm thời Hiệp định Thương mại giữa EU và khối Mercosur, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông bắt đầu ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu, buộc EU phải tăng tốc đa dạng hóa nguồn cung và củng cố quan hệ thương mại với các đối tác chiến lược.

Surimi Nga: Thành công trên thị trường toàn cầu và triển vọng phát triển

 |  09:14 31/03/2026

(vasep.com.vn) Surimi của Nga đang từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế với những kết quả ấn tượng trong những năm gần đây. Năm 2025, xuất khẩu sang Nhật Bản tăng 30%, đạt 24.600 tấn, kéo theo doanh thu tăng 50% lên 61,1 triệu USD. Kết quả này phần lớn nhờ việc bãi bỏ thuế xuất khẩu, giúp sản phẩm Nga có lợi thế cạnh tranh rõ rệt tại một trong những thị trường trọng điểm.

Giá cá minh thái toàn cầu lập đỉnh, châu Âu đối mặt áp lực nguồn cung

 |  09:13 31/03/2026

(vasep.com.vn) Nhu cầu tại châu Âu tăng mạnh trong bối cảnh nguồn cung thu hẹp đang đẩy giá cá minh thái toàn cầu lên mức kỷ lục, làm thay đổi cục diện cạnh tranh giữa các nhà cung cấp lớn. Tại hội chợ thủy sản Boston (Mỹ), nhiều doanh nghiệp xác nhận giá cá minh thái đông lạnh lại của Trung Quốc đã vượt cả hợp đồng đông lạnh một lần của Nga và Mỹ.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC