Xu hướng đáng báo động này được thúc đẩy bởi những thay đổi về môi trường, đánh bắt quá mức và thiếu những nỗ lực phục hồi mạnh mẽ. Nhiệt độ nước biển ấm lên, hậu quả của biến đổi khí hậu toàn cầu, đang làm thay đổi hệ sinh thái biển, đẩy các loài chính như mực và cá thu đến bờ vực tuyệt chủng. Để đảm bảo tương lai cho ngành thủy sản của mình, Nhật Bản phải áp dụng các chiến lược sáng tạo như nuôi trồng thủy sản và nuôi cá trên cạn.
Sự suy giảm trữ lượng cá và những thách thức của ngành
Mực ống, từng là loại đánh bắt chính của ngành thủy sản Nhật Bản, đã chứng kiến sự sụt giảm đáng kể. Lượng mực ống đánh bắt hàng năm ở vùng biển Nhật Bản đã giảm mạnh xuống chỉ còn 5% so với mức đỉnh điểm trong lịch sử. Tương tự, sản lượng đánh bắt cá thu hiện chỉ chiếm 3% so với mức trước đây.
Nguyên nhân của sự suy giảm này có nhiều mặt. Sự nóng lên toàn cầu đã làm tăng nhiệt độ nước ở các bãi đẻ quan trọng như Biển Hoa Đông, khiến chúng trở nên không thích hợp cho việc sinh sản và phát triển. Đánh bắt quá mức đã làm trầm trọng thêm vấn đề, với một số loài không có dấu hiệu phục hồi mặc dù áp lực đánh bắt đã giảm.
Theo Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản Nhật Bản, tổng sản lượng đánh bắt hải sản năm 1984 là khoảng 11,5 triệu tấn. Đến năm 2021, con số này đã giảm mạnh xuống chỉ còn 3,19 triệu tấn—giảm gần 3/4 trong vòng chưa đầy 4 thập kỷ.
Hệ sinh thái thay đổi và cơ hội mới
Trong khi nhiều loài đang suy giảm, những loài khác đang trở nên phong phú hơn. Ví dụ, cá cam đã cho thấy sự gia tăng chậm nhưng ổn định, với sản lượng đánh bắt hàng năm khoảng 120.000 tấn. Hiện tượng này làm nổi bật cách hệ sinh thái biển đang thay đổi, tạo ra cả thách thức và cơ hội cho nghề cá.
Để thích nghi, một số nghề cá đang áp dụng một chiến lược được gọi là "chuyển đổi loài cá", trong đó họ chuyển trọng tâm sang các loài phong phú hơn. Mặc dù hợp lý, nhưng cách tiếp cận này khó khăn. Việc chuyển đổi đòi hỏi phải đầu tư mới vào các thiết bị chuyên dụng, chẳng hạn như thuyền đánh cá và lưới.
Nuôi trồng thủy sản và nuôi cá trên đất liền có thể cung cấp một giải pháp thay thế ổn định và bền vững cho nghề đánh bắt cá truyền thống. Bằng cách công nghiệp hóa ngành thủy sản, Nhật Bản có thể giảm thiểu tác động của việc suy giảm trữ lượng tự nhiên và đảm bảo nguồn cung cấp hải sản đáng tin cậy cho các thế hệ tương lai.
Sự suy giảm đột ngột trong sản lượng đánh bắt cá ngoài khơi của Nhật Bản nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết về sự thay đổi mang tính hệ thống trong ngành đánh bắt cá. Với nhiệt độ nước biển tăng cao và tình trạng đánh bắt quá mức đe dọa đến đa dạng sinh học biển, các hoạt động đánh bắt cá truyền thống không còn đủ để đáp ứng nhu cầu. Việc thích ứng với những thay đổi này thông qua các giải pháp sáng tạo như nuôi trồng thủy sản, cùng với sự hỗ trợ mạnh mẽ của chính phủ, sẽ rất quan trọng trong việc ngăn chặn khủng hoảng.
(vasep.com.vn) Global Shrimp Forum (GSF) 2026 diễn ra từ ngày 1–3/9 tại Utrecht, Hà Lan, quy tụ gần 600 đại biểu đến từ 40 quốc gia, đại diện cho khoảng 300 doanh nghiệp và tổ chức trong toàn chuỗi cung ứng tôm. Đoàn Việt Nam tham dự sự kiện, trong đó có đại diện VASEP, qua đó tăng cường kết nối với các đối tác trong chuỗi ngành tôm toàn cầu
(vasep.com.vn) Brazil và Paraguay sẽ thúc đẩy thảo luận về phát triển nuôi cá rô phi bền vững tại hồ chứa Itaipu, trong bối cảnh khu vực này được đánh giá có tiềm năng lớn để mở rộng sản xuất thủy sản. Nội dung sẽ được đưa ra tại Hội thảo song phương về phát triển bền vững nghề nuôi cá rô phi, diễn ra ngày 3/9 tại Foz do Iguaçu, bang Paraná, trong khuôn khổ IFC Brasil 2026.
(vasep.com.vn) Vụ khai thác cá tuyết tại vùng ven bờ Newfoundland và Labrador, Canada có thể kết thúc sớm hơn dự kiến ít nhất hai tuần do đội tàu nhanh chóng sử dụng hết hạn ngạch mùa hè. Diễn biến này làm gia tăng nguy cơ thiếu nguyên liệu cho các nhà máy chế biến trong giai đoạn chuyển tiếp sang vụ khai thác mùa thu.
(vasep.com.vn) Tại hội thảo “Thị trường thực phẩm thủy sản toàn cầu và thế hệ nhân lực tương lai: Xu hướng, cơ hội và định hướng phát triển bền vững ngành thủy sản Việt Nam”, diễn ra trong khuôn khổ VIETFISH 2026, PGS.TS. Nguyễn Văn Minh – Phó Trưởng phòng Khoa học và Công nghệ, Trường Đại học Nha Trang – đã trình bày tham luận về nâng cao giá trị phụ phẩm thủy sản.
(vasep.com.vn) Trong khuôn khổ chuyến công tác của đoàn đại biểu ngành nuôi trồng thủy sản Việt Nam tại Hà Lan từ ngày 29/8 – 5/9/2026, ngày 31/8 do Đại sứ quán và Tổng lãnh sự quán Hà Lan tại Việt Nam tổ chức, đoàn đã có chương trình làm việc với Bộ Nông nghiệp, Thủy sản, An ninh lương thực và Thiên nhiên cùng Bộ Ngoại giao Hà Lan và Wageningen University & Research (WUR). Các cuộc trao đổi cho thấy nhiều dư địa để Việt Nam và Hà Lan tiếp tục làm sâu sắc quan hệ hợp tác trong nuôi trồng thủy sản, từ quản lý nước, công nghệ, giống, dinh dưỡng và sức khỏe thủy sản đến chuyển đổi số, tài chính, thị trường và phát triển chuỗi giá trị bền vững.
(vasep.com.vn) Ủy ban châu Âu (EC) đã công bố đề xuất về cơ hội khai thác thủy sản năm 2027 tại biển Baltic, bao gồm tổng sản lượng khai thác cho phép (TAC) và hạn ngạch đối với 10 nguồn lợi do EU quản lý. Đề xuất được xây dựng dựa trên tư vấn khoa học mới nhất của Hội đồng Quốc tế về Khám phá Biển (ICES) và kế hoạch quản lý đa niên của EU đối với Baltic.
(vasep.com.vn) Chính phủ Na Uy vừa công bố Lộ trình về Hệ thống thực phẩm thủy sản bền vững, lần đầu tiên tập hợp một cách toàn diện các chính sách, chiến lược và sáng kiến liên quan đến sản xuất thủy sản, tính bền vững và an ninh lương thực. Lộ trình được Bộ trưởng Thủy sản và Đại dương Marianne Sivertsen Næss giới thiệu tại tuần lễ Arendalsuka trong tháng 8/2026.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá rô phi Việt Nam sang Mỹ trong 7 tháng đầu năm 2026 sụt giảm đáng kể. Lũy kế kim ngạch 7 tháng đầu 2026 đạt 18 triệu USD, giảm 42% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 7, xuất khẩu chỉ đạt 2 triệu USD, giảm tới 70%, cho thấy nhu cầu nhập khẩu từ thị trường này đang chững lại rõ rệt.
Công ty TNHH HAP Seafood (HAP Seafood) đã chính thức gia nhập Hội viên VASEP. Xin chúc mừng Quý Doanh nghiệp và mong rằng HAP Seafood sẽ tích cực tham gia các hoạt động của Hiệp hội, cùng cộng đồng doanh nghiệp thủy sản phát triển bền vững. Hoạt động phát triển hội viên của VASEP được duy trì thường xuyên, qua đó từng bước củng cố vai trò trung tâm kết nối của Hiệp hội đối với doanh nghiệp thủy sản.
(vasep.com.vn) Tháng 8/2026, thị trường thức ăn thủy sản thế giới chịu tác động đồng thời từ sự thiếu hụt nguyên liệu biển, nhu cầu thức ăn tăng mạnh tại Trung Quốc và những bất ổn của thị trường ngũ cốc. Tại Việt Nam, công suất sản xuất thức ăn tôm tiếp tục được mở rộng, trong khi nghịch lý xuất khẩu bột cá phổ thông nhưng nhập khẩu bột cá chất lượng cao ngày càng bộc lộ rõ. Bước sang tháng 9, giá nguyên liệu được dự báo còn biến động mạnh, buộc các nhà sản xuất chuyển trọng tâm từ giá thức ăn sang hiệu quả sử dụng và chi phí trên mỗi kilogram tăng trọng.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
