Xu hướng đáng báo động này được thúc đẩy bởi những thay đổi về môi trường, đánh bắt quá mức và thiếu những nỗ lực phục hồi mạnh mẽ. Nhiệt độ nước biển ấm lên, hậu quả của biến đổi khí hậu toàn cầu, đang làm thay đổi hệ sinh thái biển, đẩy các loài chính như mực và cá thu đến bờ vực tuyệt chủng. Để đảm bảo tương lai cho ngành thủy sản của mình, Nhật Bản phải áp dụng các chiến lược sáng tạo như nuôi trồng thủy sản và nuôi cá trên cạn.
Sự suy giảm trữ lượng cá và những thách thức của ngành
Mực ống, từng là loại đánh bắt chính của ngành thủy sản Nhật Bản, đã chứng kiến sự sụt giảm đáng kể. Lượng mực ống đánh bắt hàng năm ở vùng biển Nhật Bản đã giảm mạnh xuống chỉ còn 5% so với mức đỉnh điểm trong lịch sử. Tương tự, sản lượng đánh bắt cá thu hiện chỉ chiếm 3% so với mức trước đây.
Nguyên nhân của sự suy giảm này có nhiều mặt. Sự nóng lên toàn cầu đã làm tăng nhiệt độ nước ở các bãi đẻ quan trọng như Biển Hoa Đông, khiến chúng trở nên không thích hợp cho việc sinh sản và phát triển. Đánh bắt quá mức đã làm trầm trọng thêm vấn đề, với một số loài không có dấu hiệu phục hồi mặc dù áp lực đánh bắt đã giảm.
Theo Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản Nhật Bản, tổng sản lượng đánh bắt hải sản năm 1984 là khoảng 11,5 triệu tấn. Đến năm 2021, con số này đã giảm mạnh xuống chỉ còn 3,19 triệu tấn—giảm gần 3/4 trong vòng chưa đầy 4 thập kỷ.
Hệ sinh thái thay đổi và cơ hội mới
Trong khi nhiều loài đang suy giảm, những loài khác đang trở nên phong phú hơn. Ví dụ, cá cam đã cho thấy sự gia tăng chậm nhưng ổn định, với sản lượng đánh bắt hàng năm khoảng 120.000 tấn. Hiện tượng này làm nổi bật cách hệ sinh thái biển đang thay đổi, tạo ra cả thách thức và cơ hội cho nghề cá.
Để thích nghi, một số nghề cá đang áp dụng một chiến lược được gọi là "chuyển đổi loài cá", trong đó họ chuyển trọng tâm sang các loài phong phú hơn. Mặc dù hợp lý, nhưng cách tiếp cận này khó khăn. Việc chuyển đổi đòi hỏi phải đầu tư mới vào các thiết bị chuyên dụng, chẳng hạn như thuyền đánh cá và lưới.
Nuôi trồng thủy sản và nuôi cá trên đất liền có thể cung cấp một giải pháp thay thế ổn định và bền vững cho nghề đánh bắt cá truyền thống. Bằng cách công nghiệp hóa ngành thủy sản, Nhật Bản có thể giảm thiểu tác động của việc suy giảm trữ lượng tự nhiên và đảm bảo nguồn cung cấp hải sản đáng tin cậy cho các thế hệ tương lai.
Sự suy giảm đột ngột trong sản lượng đánh bắt cá ngoài khơi của Nhật Bản nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết về sự thay đổi mang tính hệ thống trong ngành đánh bắt cá. Với nhiệt độ nước biển tăng cao và tình trạng đánh bắt quá mức đe dọa đến đa dạng sinh học biển, các hoạt động đánh bắt cá truyền thống không còn đủ để đáp ứng nhu cầu. Việc thích ứng với những thay đổi này thông qua các giải pháp sáng tạo như nuôi trồng thủy sản, cùng với sự hỗ trợ mạnh mẽ của chính phủ, sẽ rất quan trọng trong việc ngăn chặn khủng hoảng.
(vasep.com.vn) Chiều 19/3, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử chủ trì hội nghị tháo gỡ khó khăn, đề xuất giải pháp nhân rộng mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng siêu thâm canh tuần hoàn ít thay nước, an toàn sinh học (RAS-IMTA).
(vasep.com.vn) Trước diễn biến phức tạp của thời tiết và nguy cơ dịch bệnh, Hà Tĩnh đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đảm bảo an toàn cho hoạt động nuôi tôm. Với diện tích nuôi tôm thẻ chân trắng hơn 2.000 ha, công tác kiểm soát môi trường và phòng bệnh được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong vụ nuôi mới.
(vasep.com.vn) Dù sở hữu nhiều lợi thế tự nhiên để phát triển thủy sản, ngành tôm hùm tại Khánh Hòa đang đối mặt không ít thách thức về đầu ra. Trước bối cảnh đó, địa phương đẩy mạnh tái cơ cấu sản xuất, hướng đến nuôi biển công nghệ cao nhằm nâng cao giá trị và phát triển bền vững.
(vasep.com.vn) Giá cá tuyết Đại Tây Dương đánh bắt bằng lưới kéo đông lạnh của Na Uy (bỏ đầu và ruột, H&G) giảm nhẹ, với mức CIF H&G khoảng 11.000 USD/tấn cho cá cỡ 1–2,5 kg, trong khi một số kênh chế biến chào giá thấp hơn, chỉ từ 300–400 USD/tấn. Một nguồn tin cho biết: “Các phiên đấu giá tại Na Uy ghi nhận nhiều sản phẩm không bán được, giá cả có phần suy yếu.”
(vasep.com.vn) Từ ngày 9–15/3/2026, giá cá rô phi phi lê đông lạnh nhập khẩu từ Trung Quốc tại Mỹ nhìn chung duy trì ổn định nhờ lượng hàng tồn kho dồi dào. Các nhà nhập khẩu hiện vẫn đủ nguồn cung cho nhu cầu ngắn hạn, do đó chưa có động lực tăng mua, khiến thị trường chủ yếu vận hành theo hướng giải phóng tồn kho.
(vasep.com.vn) Mùa đánh bắt năm 2026 tại biển Okhotsk đang ghi nhận khởi đầu thuận lợi khi sản lượng cá minh thái tại khu vực Viễn Đông của Nga tăng mạnh. Theo Cơ quan Thủy sản Liên bang Nga (Rosrybolovstvo), tính đến ngày 15/3, tổng sản lượng cá minh thái khai thác đã vượt 672.000 tấn, trong đó riêng biển Okhotsk đóng góp khoảng 444.800 tấn, tiếp tục khẳng định vai trò là khu vực sản xuất cá minh thái quan trọng của thế giới.
(vasep.com.vn) Ngành thủy sản Na Uy đang theo dõi sát các biến động chính sách và xu hướng tiêu dùng tại Mỹ để xây dựng chiến lược thương mại và marketing cho năm 2026. Bên lề Hội chợ Seafood Expo North America tại Boston, Bộ trưởng Thủy sản Na Uy Marianne Sivertsen Næss cùng các quan chức đã khảo sát thực tế thị trường bán lẻ nhằm khẳng định vai trò quan trọng của Mỹ đối với xuất khẩu thủy sản Na Uy.
(vasep.com.vn) Ngày 10/3/2026, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh ban hành Quyết định số 1377/QĐ-UBND phê duyệt Kế hoạch phòng, chống dịch bệnh thủy sản giai đoạn 2026–2030. Quyết định có hiệu lực từ ngày ký và thay thế các kế hoạch phòng, chống dịch bệnh thủy sản giai đoạn 2021–2030 đã được ban hành trước thời điểm sáp nhập tại Bà Rịa – Vũng Tàu, Bình Dương và TP.HCM.
(vasep.com.vn) Ủy ban châu Âu cùng đại diện ngành đã thảo luận định hướng phát triển ngành thủy sản và nuôi trồng thủy sản trong khuôn khổ Tầm nhìn 2040 tại Ngày Đại dương châu Âu tổ chức ở Brussels.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản toàn cầu được dự báo tăng từ 365 tỷ USD năm 2025 lên 490 tỷ USD vào năm 2034, với tốc độ tăng trưởng kép (CAGR) khoảng 3,32%/năm giai đoạn 2026–2034. Động lực chính đến từ nhu cầu ngày càng tăng đối với thực phẩm giàu protein, xu hướng tiêu dùng lành mạnh và vai trò ngày càng lớn của nuôi trồng thủy sản.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
