Báo cáo năm 2022 của Liên hợp quốc: “Tình hình Nghề cá và Nuôi trồng Thủy sản Thế giới” (SOFIA) xác nhận năm 2020 có 59,8 triệu tấn (MT) sản phẩm thủy sản trị giá 151 tỷ USD (148,4 triệu EUR) đã được xuất khẩu. Giá trị này đã giảm so với mức cao kỷ lục 165 tỷ USD (162,2 tỷ EUR) mà FAO ghi nhận cho năm 2018, trong khi khối lượng thấp hơn khoảng 200.000 tấn (MT).
Tuy nhiên, giá trị xuất khẩu sản phẩm thủy sản năm 2020 cao hơn gần 20 lần so với năm 1976 - phù hợp với tốc độ tăng trưởng giá trị của thương mại hàng hóa toàn cầu trong thời kỳ, tăng với tốc độ 6,8% mỗi năm từ năm 1976 đến nay 2020 theo giá trị danh nghĩa, và tăng 3,7% theo giá trị thực. Khối lượng xuất khẩu thủy sản tăng với tốc độ trung bình 2,9%/năm.
Tốc độ tăng giá trị thương mại thủy sản nhanh hơn cho thấy tỷ trọng cao hơn trong khối lượng giao dịch thủy sản bao gồm các loài và sản phẩm có giá trị cao đang qua chế biến hoặc các hình thức gia tăng giá trị khác. Các yếu tố khác góp phần vào sự thay đổi giá trị bao gồm lạm phát và tăng trưởng nhu cầu, dẫn đến tăng giá trong dài hạn.
Liên minh châu Âu là thị trường lớn nhất cho thủy sản vào năm 2020, chiếm 34% giá trị nhập khẩu toàn cầu, trong khi Hoa Kỳ là nước nhập khẩu lớn nhất, chiếm 15% giá trị nhập khẩu thủy sản của thế giới, tiếp theo là Trung Quốc (10%), Nhật Bản (9%), Tây Ban Nha (5%) và Pháp (4%).
Tuy nhiên, về khối lượng (khối lượng sống), Trung Quốc là nước nhập khẩu thủy sản hàng đầu, vượt xa Hoa Kỳ.
Trung Quốc là nhà sản xuất, xuất khẩu và chế biến thủy sản lớn nhất thế giới, với các mặt hàng xuất khẩu bao gồm lượng lớn động vật chân đầu, tôm, cá rô phi và nhuyễn thể hai mảnh vỏ được sản xuất trong nước, cùng với cá thịt trắng đã qua chế biến như cá minh thái Alaska và cá tuyết. Năm 2020, Trung Quốc xuất khẩu các sản phẩm thủy sản trị giá 18 tỷ USD (17,7 tỷ EUR), chiếm 12% tổng sản lượng toàn cầu. Mặc dù thị phần đã giảm nhẹ so với mức đỉnh năm 2015, nhưng vẫn cao hơn nhiều so với mức lịch sử - Trung Quốc chỉ chiếm 1,6% giá trị xuất khẩu các sản phẩm thủy sản toàn cầu vào năm 1976.
Các thị trường xuất khẩu hàng đầu của thủy sản của Trung Quốc năm 2020 là Nhật Bản, Hoa Kỳ và Hàn Quốc, lần lượt chiếm 18%, 11% và 9% tổng giá trị xuất khẩu.
Trong khi đó, Na Uy là nước xuất khẩu thủy sản lớn thứ hai kể từ năm 2004. Năm 2020, quốc gia Scandinavia này đã bán được 11 tỷ USD sản phẩm thuỷ sản, chiếm 7,4% tổng sản phẩm toàn cầu.
Ngoài việc là nhà sản xuất cá hồi Đại Tây Dương nuôi lớn nhất thế giới, Na Uy cũng ghi nhận sản lượng đánh bắt và xuất khẩu đáng kể đối với cá nổi nhỏ và các loài cá sống như cá tuyết. Liên minh châu Âu cho đến nay là thị trường quan trọng nhất của Na Uy, chiếm 60% tổng giá trị xuất khẩu của nước này.
Ở vị trí thứ ba là Việt Nam, nhờ vị thế là nhà sản xuất và xuất khẩu cá tra nuôi hàng đầu thế giới, cũng như ngành công nghiệp tôm nuôi lớn và lĩnh vực chế biến quan trọng, đã xuất khẩu sản phẩm trị giá 8,5 tỷ USD (8,4 tỷ EUR) vào năm 2020, chiếm 5,6% tổng số toàn cầu.
Về chủng loại, cá hồi là mặt hàng thủy sản được giao dịch hàng đầu về giá trị kể từ năm 2013, chiếm khoảng 18% tổng giá trị thủy sản được giao dịch vào năm 2020. Các nhóm loài xuất khẩu chính khác trong năm đó là tôm với khoảng 16% trong tổng số, tiếp theo là cá ngừ, cá ngừ (9,7%); cá tuyết, hakes và cá tuyết chấm đen (9,6%); và mực ống, mực nang và bạch tuộc (6,8%).
Với các nước dẫn đầu là Na Uy và Chile, xuất khẩu cá hồi toàn cầu năm 2020 đạt giá trị 27,6 tỷ USD (27,1 tỷ EUR), trong khi thương mại tôm và cá ngừ đạt tổng giá trị tương ứng là 24,7 tỷ USD (24,3 tỷ EUR) và 14,6 tỷ USD (14,4 tỷ EUR).
SOFIA 2022 dự báo rằng sản lượng thủy sản trên toàn thế giới sẽ tăng 14% đạt 202 triệu tấn vào năm 2030. FAO dự đoán rằng khoảng 36% tổng sản lượng thủy sản và nuôi trồng trong năm đó sẽ được xuất khẩu (tỷ lệ là 31% nếu trừ thương mại nội khối E.U.). Trung Quốc cũng kỳ vọng rằng sẽ tiếp tục là nhà xuất khẩu thủy sản hàng đầu thế giới, tiếp theo là Việt Nam và Na Uy.
Phần lớn tăng trưởng xuất khẩu của thế giới sẽ đến từ châu Á, chiếm khoảng 52% tổng lượng xuất khẩu bổ sung vào năm 2030. Do đó, tỷ trọng của châu Á trong tổng kim ngạch thương mại các sản phẩm thủy sản cho người tiêu dùng sẽ tăng từ 47% vào năm 2020 lên 48% vào năm 2030.
Các nước có thu nhập cao sẽ vẫn phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu trong nước, theo báo cáo, với EU, Nhật Bản và Hoa Kỳ chiếm 39% tổng kim ngạch nhập khẩu để tiêu thụ thức ăn thủy sản vào năm 2030, thấp hơn một chút so với năm 2020 (40%).
(vasep.com.vn) Bản tin thủy sản thế giới ngày 4/8/2026 nổi bật với diễn biến EU rút lại đề xuất cấm cá tuyết Nga, trong khi cá minh thái Nga tiếp tục thống lĩnh 50% thị trường này. Ngược lại, nguồn cung mực Argentina suy giảm mang lại cơ hội xuất khẩu mới. Nhật Bản ghi nhận tồn kho giảm sâu, Nga đẩy mạnh xuất khẩu cua sang Trung Quốc và Hàn Quốc, và Trung Quốc nhập khẩu cua sống kỷ lục. Tại Mỹ, Wegmans thu hồi cá ngừ, trong khi nguồn tôm Ecuador vào Trung Quốc khó đoán hơn. Các chính sách điều chỉnh giấy phép tại Mỹ và gói hỗ trợ của EU tại Italy cũng là những thông tin quan trọng đáng chú ý.
(vasep.com.vn) Ngành surimi cá minh thái Alaska của Mỹ đang đối mặt với tình trạng nguồn cung suy giảm trong mùa khai thác B năm 2026, kéo theo kỳ vọng giá xuất khẩu sang Nhật Bản tiếp tục tăng. Sau khi mùa khai thác B bắt đầu ngày 10/6, các nhà sản xuất Mỹ đã công bố giá bán cho các nhà nhập khẩu Nhật Bản. Tính đến ngày 11/7, sản lượng surimi cá minh thái tại biển Bering đạt 19.842 tấn, giảm 20,1% so với cùng kỳ năm trước. Riêng sản lượng trong tuần gần nhất giảm tới 33,3%, xuống còn 4.310 tấn.
(vasep.com.vn) Đội ngũ khoa học của Ủy ban Cá ngừ Nhiệt đới Liên Mỹ (IATTC) đề xuất từng bước giảm thời gian cấm khai thác đối với đội tàu lưới vây hoạt động tại Đông Thái Bình Dương, từ mức 64 ngày liên tục hiện nay xuống còn 42 ngày. Đề xuất được đưa ra sau khi các đánh giá cho thấy nguồn lợi cá ngừ vằn, cá ngừ vây vàng và cá ngừ mắt to trong khu vực đã phục hồi tích cực nhờ các biện pháp quản lý được áp dụng trong những năm gần đây.
(vasep.com.vn) Trong tuần 30 (20–26/7/2026), giá cá rô phi nguyên liệu tại Quảng Đông và Quảng Tây (Trung Quốc) tiếp tục tăng do nguồn cung sụt giảm. Việc thả giống ở mức thấp trong nửa đầu năm đang khiến lượng cá đạt kích cỡ thu hoạch giảm đáng kể, khiến các nhà máy chế biến gặp khó khăn trong thu mua. Bên cạnh đó, thời tiết nắng nóng, nguy cơ bão và dịch bệnh liên cầu khuẩn cũng làm gia tăng rủi ro đối với sản lượng và tỷ lệ sống của cá nuôi.
(vasep.com.vn) Ngày 28/7/2026, Ban Chấp hành Trung ương ban hành Nghị quyết số 20-NQ/TW về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh. Trong định hướng phát triển các ngành kinh tế biển hiện đại, xanh, thông minh, Nghị quyết xác định nhiều mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng đối với ngành thủy sản, từ cơ cấu lại sản xuất theo chuỗi giá trị, phát triển nuôi biển công nghiệp, công nghệ cao đến hiện đại hóa khai thác, ứng dụng khoa học, công nghệ, đầu tư hạ tầng bảo quản, chế biến và bảo vệ nguồn lợi thủy sản.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản toàn cầu ngày 3/8/2026 ghi nhận nhiều biến động lớn: Mỹ chứng kiến sự thành lập của Liên minh Tôm nhằm phản đối bảo hộ thương mại và áp lực giá cá hồi tăng do thuế mới, trong khi sức mua dần dịch chuyển từ thịt bò sang các loại protein hợp túi tiền hơn. Tại châu Á, Trung Quốc lập kỷ lục nhập khẩu mực đông lạnh và tăng mạnh bù đắp nguồn cung thủy sản từ Nga, tạo ra bức tranh cạnh tranh gay gắt nhưng cũng mở ra nhiều dư địa cho các mặt hàng chế biến sâu của Việt Nam.
(vasep.com.vn) Khi ao nuôi tôm thẻ chân trắng đạt ngưỡng sinh khối cao, thu tỉa từng phần đúng thời điểm là giải pháp quan trọng giúp giảm áp lực lên môi trường, duy trì hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) hiệu quả và tạo điều kiện cho đàn tôm còn lại tiếp tục tăng trưởng tốt.
(vasep.com.vn) Cơ quan Liên bang về Nghề cá Nga (Rosrybolovstvo) vừa tổ chức cuộc họp nhóm công tác về hoạt động khai thác các loài cá nổi tại vùng biển Viễn Đông, tập trung đánh giá tình hình sản xuất, dự báo ngắn hạn và triển vọng khai thác các loài như cá mòi (Sardinops sagax), cá thu Nhật Bản (Scomber japonicus) và cá thu đao Thái Bình Dương (Cololabis saira).
(vasep.com.vn) Canada đang sử dụng thành quả đầu tư nhiều thập kỷ vào công nghệ radar khẩu độ tổng hợp (SAR) để hỗ trợ Mexico truy vết các hoạt động khai thác bất hợp pháp. Trong một cuộc họp song phương gần đây tại Ottawa, Chính phủ Canada công bố khoản đóng góp 7 triệu USD để mở rộng Chương trình Phát hiện tàu “tắt tín hiệu” sang vùng biển Mexico.
(vasep.com.vn) Từ ngày 1/6/2026, Liên bang Nga chính thức áp dụng tiêu chuẩn quốc gia mới GOST 35273-2025 “Cá đông lạnh - Yêu cầu kỹ thuật”, thay thế đồng thời ba tiêu chuẩn hiện hành gồm GOST 17660-97, GOST 32366-2013 và GOST 32910-2014. Tiêu chuẩn mới thiết lập một bộ yêu cầu thống nhất đối với cá đông lạnh dùng làm thực phẩm, bao gồm các quy định về chất lượng nguyên liệu, chế biến, cấp đông, bao gói, ghi nhãn, kiểm nghiệm, vận chuyển và bảo quản và được áp dụng bắt buộc đối với cả sản phẩm nội địa lẫn hàng nhập khẩu vào Nga. Đây là tiêu chuẩn liên quốc gia trong hệ thống tiêu chuẩn GOST, được Nga đưa vào áp dụng như tiêu chuẩn quốc gia, nhằm thống nhất một số yêu cầu kỹ thuật đối với cá đông lạnh dùng làm thực phẩm cho người.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn