Nhiều doanh nghiệp (DN) chế biến thủy sản xuất khẩu tại TP.HCM đang “ngồi trên đống lửa” vì thông báo của Chi cục Quản lý chất lượng và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản TP.HCM. Theo đó, sẽ ngưng cấp giấy chứng nhận thủy sản khai thác đối với các lô hàng có nguyên liệu thủy sản khai thác không phải thuộc địa bàn TP.HCM kể từ 1-8.
Tốn thời gian, nguy cơ ách tắc xuất khẩu
Các DN thủy sản tại TP.HCM có đặc điểm chung là thu mua nguyên liệu khắp các tỉnh, thành ven biển như Cà Mau, Sóc Trăng, Bình Thuận, Thanh Hóa, Bà Rịa-Vũng Tàu… rồi chuyển về nhà máy tại TP.HCM để chế biến xuất khẩu vào thị trường EU. Trách nhiệm xin cấp giấy xác nhận nguyên liệu thủy sản khai thác tại các chi cục thủy sản nơi mua nguyên liệu thuộc về các nậu, vựa hoặc DN thu mua tại địa phương.
Trên cơ sở giấy xác nhận trên, DN đến Chi cục Quản lý chất lượng và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản TP.HCM để tiến hành xin cấp giấy chứng nhận thủy sản khai thác.
Thế nhưng với Thông tư 50/2015 của Bộ NN&PTNT, cụ thể là khoản 7 Điều 18: “DN lựa chọn một trong các cơ quan thẩm quyền đã xác nhận nguyên liệu thủy sản khai thác để nộp hồ sơ đề nghị chứng nhận thủy sản khai thác”, các DN cho rằng họ gặp không ít khó khăn.
Theo ông Phạm Hải Long, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phẩn Thực phẩm Agrex Saigon, việc yêu cầu DN quay về các chi cục thủy sản nơi đã cấp xác nhận nguyên liệu thủy sản khai thác để xin cấp chứng nhận thủy sản khai thác sẽ phát sinh chi phí, nhân sự... Cạnh đó, thời gian cấp chứng nhận thủy sản khai thác sẽ kéo dài so với hiện nay khi DN có nhà máy tại TP.HCM phải xuống Nha Trang, Cà Mau hay Bạc Liêu xin cấp giấy chứng nhận.
“DN thu mua 10 tấn tôm cá tại Nha Trang nhưng họ không chế biến rồi xuất khẩu hết một lần mà chia ra thành 20 lần. Nếu như vậy DN phải quay về địa phương đó tới 20 lượt để làm hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận thủy sản khai thác…” - ông Long nói.
TP.HCM muốn hỗ trợ DN
Trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, ông Trần Đình Vĩnh, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý chất lượng và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản TP.HCM, cho biết để tạo điều kiện thuận lợi cho DN xuất khẩu thủy sản, thời gian qua Chi cục đã cấp chứng nhận thủy sản khai thác cho các DN, DN không mất chi phí nào. Chữ ký của ông Vĩnh đã được đăng ký quốc tế nên nhiều năm nay DN xuất khẩu sang EU không hề gặp vướng mắc nào. Tuy nhiên, nay Chi cục ngưng cấp giấy chứng nhận khai thác vì theo quy định khoản 7 Điều 18 Thông tư 50/2015 ở trên.
Ông Vĩnh đưa ví dụ DN mua thủy sản ở TP.HCM, Bình Thuận và Cà Mau, có xác nhận thủy sản khai thác tại ba địa phương này thì DN có quyền lựa chọn TP.HCM xin chứng nhận thủy sản khai thác để xuất khẩu. Nhưng nếu DN chỉ mua thủy sản nguyên liệu ở Bình Thuận, Cà Mau thì chỉ được chọn xin cấp giấy chứng nhận tại một trong hai tỉnh Bình Thuận và Cà Mau. Vì vậy, những DN nào không mua thủy sản khai thác tại TP.HCM thì Chi cục không thể cấp giấy chứng nhận khai thác.
Ông Vĩnh thừa nhận DN xuất khẩu thủy sản tại TP.HCM sẽ gặp khó. Các chi cục nhiều tỉnh chưa làm quen... Ngoài ra, dễ bị ách tắc trong quá trình xuất khẩu nếu chữ ký của chi cục trưởng chưa đăng ký quốc tế. “Vì thế, Chi cục đã hướng dẫn DN thủy sản tại TP.HCM gửi kiến nghị ra Tổng cục Thủy sản, nếu được ủy quyền cho phép cấp chứng nhận thì chắc chắn Chi cục sẽ tiếp tục hỗ trợ cho DN thủy sản xuất khẩu tại TP.HCM” - ông Vĩnh chia sẻ.
Ông Trương Đình Hòe, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), cho biết có giấy chứng nhận thủy sản khai thác mới được xuất khẩu là đòi hỏi tại thị trường EU. Sắp tới Mỹ cũng sẽ yêu cầu thủy sản Việt Nam có chứng nhận khai thác như EU.
|
Theo ông Long, chi tiết khai báo trong chứng nhận thủy sản khai thác chỉ được thực hiện sau khi tàu chạy 1-2 ngày vì còn phải chấp thuận của chủ hàng nhập khẩu. Theo thông lệ thanh toán quốc tế và yêu cầu của phần lớn khách hàng EU, DN xuất khẩu phải xuất trình bộ chứng từ thanh toán trong ngân hàng trong thời hạn bảy ngày, kể từ ngày tàu chạy đối với phương thức thanh toán L/C (tín dụng thư) và ba ngày đối với phương thức thanh toán TTR (điện chuyển tiền). Chứng nhận thủy sản khai thác là một thành phần không thể thiếu trong bộ chứng từ này. “Thủ tục xuất khẩu đều có quy định thời gian, nếu việc kéo dài thời gian này xảy ra, DN xuất khẩu thủy sản sẽ bị phạt vì L/C bất hợp lệ, việc chuyển khoản ngoại tệ thanh toán hàng xuất khẩu từ nước ngoài về Việt Nam cũng sẽ bị kéo dài bất hợp lý. Hậu quả ảnh hưởng đến việc trả tiền mua nguyên liệu, chi lương cho hàng ngàn công nhân, tăng chi phí lãi vay ngân hàng cho hoạt động kinh doanh của DN” - ông Long nói. ____________________________________ Đúng là theo Thông tư 50/2015, nếu DN không mua thủy sản khai thác ở TP.HCM thì TP.HCM không cấp giấy chứng nhận khai thác nhưng xem xét nhu cầu thực tế cũng cần có giải pháp hỗ trợ DN… Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) sẽ có kiến nghị cụ thể về việc này. Cần thiết có cơ chế chứng nhận liên thông giữa các địa phương và cơ chế ủy quyền từ Tổng cục Thủy sản. Ông TRƯƠNG ĐÌNH HÒE, Tổng Thư ký VASEP |
Nửa đầu năm 2026, XK thủy sản Việt Nam ước đạt 5,7 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này cho tín hiệu tích cực trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, sức mua tại một số thị trường lớn phục hồi chậm, chi phí đầu vào và các yêu cầu tuân thủ ngày càng khắt khe hơn.
(vasep.com.vn) Fiji đặt mục tiêu đưa 15% diện tích vùng biển rộng lớn của mình vào diện bảo vệ nghiêm ngặt vào cuối năm 2026.
(vasep.com.vn) Indonesia đã chính thức lấy lại quyền tiếp cận thị trường thủy sản nuôi của Liên minh châu Âu (EU) sau khi được đưa trở lại danh sách các quốc gia được phép xuất khẩu sản phẩm nuôi trồng thủy sản vào khối này. Đây được xem là tín hiệu tích cực đối với ngành nuôi trồng thủy sản Indonesia, vốn từng đối mặt với nhiều lo ngại khi bị loại khỏi danh sách các nước đủ điều kiện xuất khẩu theo quy định của EU vào năm 2024.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá rô phi Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực trong tháng 5/2026 với kim ngạch đạt 14 triệu USD, tăng 18% so với cùng kỳ năm ngoái. Lũy kế 5 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu cá rô phi đạt 62 triệu USD, tăng trưởng 101% so với cùng kỳ năm 2025, cho thấy sự phục hồi mạnh mẽ của ngành hàng này trên thị trường quốc tế.
(vasep.com.vn) Hội đồng Quản lý Biển (MSC) vừa chính thức mở đợt tham vấn công khai và rà soát kỹ thuật phục vụ quá trình gia hạn chứng nhận bền vững cho nghề khai thác bạch tuộc thường (Octopus vulgaris) và mực ống (Loligo vulgaris) tại khu vực Đông Trung Đại Tây Dương (FAO 34).
(vasep.com.vn) Một dự luật mới tại Mỹ có thể siết chặt đáng kể hoạt động kiểm soát thực phẩm nhập khẩu, đặc biệt là các mặt hàng thủy sản. Mới đây, Ủy ban Năng lượng và Thương mại thuộc Hạ viện Mỹ đã nhất trí thông qua dự luật HR 2715 với tỷ lệ 43 phiếu thuận và không có phiếu chống.
(vasep.com.vn) Ngành nuôi cá tuyết Đại Tây Dương đang hướng tới giai đoạn phát triển mới với trọng tâm là nâng cao hiệu quả dinh dưỡng và phúc lợi vật nuôi. Mới đây, công ty nuôi cá tuyết Havland đã hợp tác với nhà sản xuất thức ăn thủy sản Aller Aqua để phát triển dòng thức ăn chuyên biệt dành riêng cho cá tuyết, thay vì sử dụng các công thức được thiết kế cho những loài cá biển khác.
(vasep.com.vn) Hội đồng Quản lý Biển (MSC) vừa xác nhận nghề khai thác mực Patagonian (Doryteuthis gahi) tại Tây Nam Đại Tây Dương chính thức bước vào quy trình đánh giá đầy đủ nhằm cấp nhãn sinh thái xanh “blue eco-label”.
(vasep.com.vn) 5 tháng đầu năm 2026, XK cá ngừ Việt Nam đạt 367 triệu USD, giảm 7% so với cùng kỳ năm 2025. Mức giảm này chưa phải quá sâu, nhưng điều đáng lo là sức ép đang dồn đúng vào những thị trường chủ lực như Mỹ và EU, trong lúc cước vận tải biển lại tăng mạnh trên các tuyến xa. Bức tranh vì vậy không chỉ là chuyện đơn hàng chậm lại, mà là một giai đoạn tái sắp xếp thị trường khá rõ của ngành cá ngừ.
(vasep.com.vn) Các mức thuế quan mới theo Điều 301 (Section 301) của Mỹ dự kiến sắp có hiệu lực và gần như chắc chắn sẽ đối mặt với các vụ kiện nhằm thách thức tính hợp pháp. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định khả năng thành công của các vụ kiện lần này sẽ thấp hơn so với những tranh chấp trước đây từng dẫn đến việc hủy bỏ một số biện pháp thuế dưới thời chính quyền Donald Trump.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn