Báo cáo do một nhóm các nhà kinh tế học và nhà khoa học Hoa Kỳ - Na Uy thực hiện, có tiêu đề: "Trung Quốc nhập khẩu thủy sản - Không phải để tiêu thụ trong nước?" , cho thấy lĩnh vực chế biến thủy sản của Trung Quốc, dựa trên quy mô và chi phí thấp, đe dọa tính bền vững của ngành thủy sản ở các nơi khác với việc tạo điều kiện cho việc dán nhãn sai.
Điều này mâu thuẫn với tuyên bố rằng nhu cầu nội địa của Trung Quốc đang thúc đẩy nhập khẩu ồ ạt ở Trung Quốc, bởi nhập khẩu có tương quan thuận với tăng trưởng kinh tế và dân số, ngoại trừ một số loài nhập khẩu như cá hồi Đại Tây Dương chủ yếu phục vụ thị trường nội địa.
Hoạt động chế biến cá đánh bắt tự nhiên của Trung Quốc để tái xuất khẩu vượt trội so với chế biến ở các nơi khác trên thế giới. Báo cáo tính toán rằng 11% thương mại thủy sản toàn cầu bao gồm sản phẩm được tính là nhập khẩu đến Trung Quốc và sau đó chế biến và xuất khẩu đến quốc gia khác.
Chỉ một số loài do Trung Quốc sản xuất để hướng đến xuất khẩu, bao gồm cá mòi, cá thu, bạch tuộc và cá rô phi, "và một số loài chủ yếu được nhập khẩu để tiêu thụ trong nước, chẳng hạn như cá hồi Đại Tây Dương, hoặc các trường hợp cá tuyết, khả năng cao có thể được xuất khẩu với một tên khác. ”
Báo cáo chỉ ra rằng xuất khẩu cá tuyết và cá tuyết chấm đen của Trung Quốc chiếm hơn 35% so với nhập khẩu của nước này, cho thấy sự thay thế bởi “cá thịt trắng rẻ hơn như cá tuyết xanh, không có xuất khẩu nào được ghi nhận”.
Nghiên cứu cho rằng, quy mô chế biến khổng lồ để phục vụ tái xuất khẩu của Trung Quốc tạo ra không gian cho việc dán nhãn sai và bao che cho các hoạt động khai thác thủy sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU),...
Xuất khẩu từ Trung Quốc có một phần của nhập khẩu và sản xuất kết hợp, vượt quá 100% đối với một số loài có giá trị cao hơn như cá tuyết và cá tuyết chấm đen, cung cấp bằng chứng về việc dán nhãn sai. “Một nghiên cứu về các loài khác nhau đã tiết lộ, ví dụ, 57% và 39% nhập khẩu cá hồi Thái Bình Dương của Trung Quốc lần lượt có nguồn gốc từ Hoa Kỳ và Nga. Điều này rất quan trọng đối với tính bền vững của thủy sản vì giai đoạn chế biến là cơ hội cho việc dán nhãn sai quốc gia xuất xứ và loài. ”
Báo cáo lưu ý rằng có nhiều câu hỏi về độ tin cậy của dữ liệu và nhãn mác của cả mực nang/mực ống và cá ngừ. Mực nang và mực ống chiếm 72% tổng sản lượng đánh bắt của đội tàu xa bờ của Trung Quốc, và cá ngừ chiếm 15,3%. 10% tổng sản lượng mực nang và mực ống của Trung Quốc (trong đó 40% được xuất khẩu) được cung cấp bởi nhập khẩu.
Việc truy xuất nguồn gốc là rất cần thiết, theo lời kêu gọi của các tác giả báo cáo. Theo báo cáo, mặc dù hệ thống thẻ đỏ và thẻ vàng của EU và Chương trình Giám sát Nhập khẩu Thủy sản của Hoa Kỳ chỉ là “bước khởi đầu”, nhưng vẫn còn thiếu sót.
"Chương trình của Hoa Kỳ thậm chí không bao gồm cá hồi Alaska và cá minh thái," báo cáo cho biết. “Việc sử dụng có hệ thống công nghệ blockchain và sự phối hợp quốc tế có thể cho phép truy tìm hải sản từ các vùng lãnh hải khác nhau được đưa vào chế biến và tái xuất khẩu; và do đó giảm bớt các động lực đánh bắt quá mức.”
Được hỗ trợ một phần bởi khoản trợ cấp của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, báo cáo cho thấy mô hình tái xuất khẩu của Trung Quốc đã “vô tình” gây bất lợi và thiệt hại cho các cộng đồng đánh bắt và các cộng đồng phụ thuộc thủy sản những nơi khác, với mô hình chế biến thủy sản của Trung Quốc dựa trên quy mô, mức lương thấp và cơ sở hạ tầng giao thông hiệu quả cho phép đầu vào, đầu ra rẻ và ổn định. Hơn nữa, mô hình kinh tế của Trung Quốc để duy trì uy thế trong chế biến thủy sản được củng cố bởi các hệ thống quản lý nghề cá ở nhiều nơi trên thế giới.
“Ví dụ, tổng giới hạn đánh bắt trong một vùng đánh bắt không có hạn ngạch đối với các tàu riêng lẻ có thể giữ trữ lượng cá ở mức bền vững, nhưng nó tạo ra động lực để mỗi tàu đánh bắt cá trước khi đạt đến giới hạn đánh bắt và mùa đánh bắt kết thúc,". “Cuộc đua này tập trung vào đầu mùa và để lại những người chế biến ít cá để chế biến vào cuối mùa. Hệ quả là một phần công suất chế biến nhàn rỗi hoặc không được sử dụng trong năm, làm tăng hiệu quả chi phí chế biến trong nước, tăng khả năng cạnh tranh của Trung Quốc với tư cách là một nước tái xuất khẩu.”
Bằng cách tạo ra ít giá trị kinh tế hơn và ít việc làm hơn trong các lĩnh vực chế biến của các nước khác, các nỗ lực quản lý nghề cá hiện có đang làm suy yếu tính bền vững xã hội trên toàn cầu, các tác giả của báo cáo cho biết. Họ kêu gọi một cách tiếp cận quản lý nghề cá mở rộng sản lượng đánh bắt, để “nâng cao tính bền vững của xã hội bằng cách tăng cường sử dụng năng lực”.
Báo cáo lưu ý rằng gần đây, một số nhu cầu chế biến thủy sản đã chuyển từ Trung Quốc sang Đông Nam Á, và ở Hoa Kỳ, có một phong trào chuyển sang chế biến “tái bờ” từ Trung Quốc. Với mức lương ở Trung Quốc đã tăng mạnh trong thập kỷ qua, lợi thế về chi phí lao động của Trung Quốc đang giảm dần và chi phí vận chuyển hàng hóa tăng vọt, cũng đang có tác động đến ngành chế biến thủy sản của Trung Quốc.
Văn phòng Hiệp hội xin vô cùng thương tiếc báo tin: Cụ Trần Cao Đại - Thân sinh Chị Trần Hoàng Yến - Phó Trưởng VP Đại diện VASEP tại Hà Nội, Phó Giám đốc VASEPPRO, đã từ trần vào hồi 15 giờ 11 ngày 11/09/2026 (tức ngày 01/08 năm Bính Ngọ). Hưởng thọ: 91 tuổi
(vasep.com.vn) Ngày 09/9/2026, Cục Chăn nuôi và Thú y, thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có công văn 3486/CNTY-KD&TYCĐ gửi Cục Hải quan về việc kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm NK đối với thực phẩm có nguồn gốc động vật trên cạn, thuỷ sản. Cục Chăn nuôi và Thú y đề xuất sử dụng kết quả kiểm dịch đối với sản phẩm động vật, thủy sản nhập khẩu làm căn cứ phục vụ thông quan, đồng thời tháo gỡ những bất cập trong thực hiện Nghị định 15/2018/NĐ-CP về kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu. Đây được xem là bước điều chỉnh quan trọng nhằm giảm thủ tục hành chính, hạn chế tình trạng doanh nghiệp phải cung cấp nhiều loại hồ sơ cho cùng một lô hàng.
(vasep.com.vn) Liên đoàn Nuôi trồng thủy sản Thái Lan dự báo sản lượng tôm của nước này trong năm 2026 chỉ đạt khoảng 250.000 tấn, tương đương năm trước và thấp hơn mục tiêu tăng trưởng của ngành. Theo ông Banjong Nisaphawanich, Chủ tịch Liên đoàn và cố vấn Hiệp hội Tôm Thái Lan, dịch bệnh kéo dài tại các vùng nuôi đang là nguyên nhân chính hạn chế khả năng mở rộng sản xuất.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá hồi Na Uy đạt 153.602 tấn trong tháng 8, trị giá 12,3 tỷ NOK (1,14 tỷ EUR). Sản lượng tăng 7% so với cùng kỳ năm trước, trong khi giá trị xuất khẩu tăng 19% - tương đương thêm 2 tỷ NOK (186 triệu EUR).
(vasep.com.vn) Nam Phi vừa công bố Kế hoạch Hành động Quốc gia II về Bảo tồn và Quản lý Chim biển trong Nghề cá, áp dụng giai đoạn 2026–2030, nhằm giảm tình trạng chim biển chết do mắc phải trong quá trình khai thác thủy sản.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu bột cá Việt Nam đang tăng mạnh trong năm 2026. Sau khi đạt 281 triệu USD năm 2025, kim ngạch 7 tháng đầu năm nay đã lên gần 244 triệu USD, tăng 72% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, gần 90% giá trị xuất khẩu vẫn tập trung vào Trung Quốc, đặt ra yêu cầu cấp thiết về đa dạng hóa thị trường, chuẩn hóa chất lượng và nâng giá trị sản phẩm.
(vasep.com.vn) Indonesia đang đẩy mạnh xuất khẩu cá ngừ vây vàng từ các địa phương phía Đông, đồng thời tăng cường kiểm soát chất lượng và an toàn thực phẩm ngay từ khâu khai thác, bảo quản đến chế biến và đóng hàng.
(vasep.com.vn) Ngành tôm toàn cầu đang bước vào một giai đoạn mà những yếu tố bên ngoài chuỗi sản xuất ngày càng có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh. Địa chính trị, thương mại, tỷ giá, năng lượng, logistics, biến đổi khí hậu và sự tái cấu trúc tại các quốc gia sản xuất lớn đang cùng lúc định hình lại cuộc chơi.
(vassep.com.vn) Xuất khẩu cá minh thái (pollock) của Nga sang Nhật Bản tiếp tục tăng trong năm 2026, nhờ nhu cầu thị trường tích cực và giá cá minh thái trên thị trường quốc tế duy trì ở mức cao. Theo dữ liệu hải quan Nhật Bản được Liên minh Cá Nga (Russian Fish Union) phân tích, cả cá minh thái đông lạnh và phi lê đều ghi nhận mức tăng về kim ngạch trong 7 tháng đầu năm.
(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp và An ninh Lương thực Malaysia đang thúc đẩy ứng dụng công nghệ biofloc trong nuôi cá rô phi (Oreochromis spp.) nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, nguồn nước và tăng thu nhập cho người nuôi. Bộ trưởng Datuk Seri Mohamad Sabu cho rằng cá rô phi có tiềm năng trở thành nguồn cung protein quan trọng, đồng thời mang lại cơ hội kinh tế lớn cho ngành nuôi trồng thủy sản.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn