Báo cáo do một nhóm các nhà kinh tế học và nhà khoa học Hoa Kỳ - Na Uy thực hiện, có tiêu đề: "Trung Quốc nhập khẩu thủy sản - Không phải để tiêu thụ trong nước?" , cho thấy lĩnh vực chế biến thủy sản của Trung Quốc, dựa trên quy mô và chi phí thấp, đe dọa tính bền vững của ngành thủy sản ở các nơi khác với việc tạo điều kiện cho việc dán nhãn sai.
Điều này mâu thuẫn với tuyên bố rằng nhu cầu nội địa của Trung Quốc đang thúc đẩy nhập khẩu ồ ạt ở Trung Quốc, bởi nhập khẩu có tương quan thuận với tăng trưởng kinh tế và dân số, ngoại trừ một số loài nhập khẩu như cá hồi Đại Tây Dương chủ yếu phục vụ thị trường nội địa.
Hoạt động chế biến cá đánh bắt tự nhiên của Trung Quốc để tái xuất khẩu vượt trội so với chế biến ở các nơi khác trên thế giới. Báo cáo tính toán rằng 11% thương mại thủy sản toàn cầu bao gồm sản phẩm được tính là nhập khẩu đến Trung Quốc và sau đó chế biến và xuất khẩu đến quốc gia khác.
Chỉ một số loài do Trung Quốc sản xuất để hướng đến xuất khẩu, bao gồm cá mòi, cá thu, bạch tuộc và cá rô phi, "và một số loài chủ yếu được nhập khẩu để tiêu thụ trong nước, chẳng hạn như cá hồi Đại Tây Dương, hoặc các trường hợp cá tuyết, khả năng cao có thể được xuất khẩu với một tên khác. ”
Báo cáo chỉ ra rằng xuất khẩu cá tuyết và cá tuyết chấm đen của Trung Quốc chiếm hơn 35% so với nhập khẩu của nước này, cho thấy sự thay thế bởi “cá thịt trắng rẻ hơn như cá tuyết xanh, không có xuất khẩu nào được ghi nhận”.
Nghiên cứu cho rằng, quy mô chế biến khổng lồ để phục vụ tái xuất khẩu của Trung Quốc tạo ra không gian cho việc dán nhãn sai và bao che cho các hoạt động khai thác thủy sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU),...
Xuất khẩu từ Trung Quốc có một phần của nhập khẩu và sản xuất kết hợp, vượt quá 100% đối với một số loài có giá trị cao hơn như cá tuyết và cá tuyết chấm đen, cung cấp bằng chứng về việc dán nhãn sai. “Một nghiên cứu về các loài khác nhau đã tiết lộ, ví dụ, 57% và 39% nhập khẩu cá hồi Thái Bình Dương của Trung Quốc lần lượt có nguồn gốc từ Hoa Kỳ và Nga. Điều này rất quan trọng đối với tính bền vững của thủy sản vì giai đoạn chế biến là cơ hội cho việc dán nhãn sai quốc gia xuất xứ và loài. ”
Báo cáo lưu ý rằng có nhiều câu hỏi về độ tin cậy của dữ liệu và nhãn mác của cả mực nang/mực ống và cá ngừ. Mực nang và mực ống chiếm 72% tổng sản lượng đánh bắt của đội tàu xa bờ của Trung Quốc, và cá ngừ chiếm 15,3%. 10% tổng sản lượng mực nang và mực ống của Trung Quốc (trong đó 40% được xuất khẩu) được cung cấp bởi nhập khẩu.
Việc truy xuất nguồn gốc là rất cần thiết, theo lời kêu gọi của các tác giả báo cáo. Theo báo cáo, mặc dù hệ thống thẻ đỏ và thẻ vàng của EU và Chương trình Giám sát Nhập khẩu Thủy sản của Hoa Kỳ chỉ là “bước khởi đầu”, nhưng vẫn còn thiếu sót.
"Chương trình của Hoa Kỳ thậm chí không bao gồm cá hồi Alaska và cá minh thái," báo cáo cho biết. “Việc sử dụng có hệ thống công nghệ blockchain và sự phối hợp quốc tế có thể cho phép truy tìm hải sản từ các vùng lãnh hải khác nhau được đưa vào chế biến và tái xuất khẩu; và do đó giảm bớt các động lực đánh bắt quá mức.”
Được hỗ trợ một phần bởi khoản trợ cấp của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, báo cáo cho thấy mô hình tái xuất khẩu của Trung Quốc đã “vô tình” gây bất lợi và thiệt hại cho các cộng đồng đánh bắt và các cộng đồng phụ thuộc thủy sản những nơi khác, với mô hình chế biến thủy sản của Trung Quốc dựa trên quy mô, mức lương thấp và cơ sở hạ tầng giao thông hiệu quả cho phép đầu vào, đầu ra rẻ và ổn định. Hơn nữa, mô hình kinh tế của Trung Quốc để duy trì uy thế trong chế biến thủy sản được củng cố bởi các hệ thống quản lý nghề cá ở nhiều nơi trên thế giới.
“Ví dụ, tổng giới hạn đánh bắt trong một vùng đánh bắt không có hạn ngạch đối với các tàu riêng lẻ có thể giữ trữ lượng cá ở mức bền vững, nhưng nó tạo ra động lực để mỗi tàu đánh bắt cá trước khi đạt đến giới hạn đánh bắt và mùa đánh bắt kết thúc,". “Cuộc đua này tập trung vào đầu mùa và để lại những người chế biến ít cá để chế biến vào cuối mùa. Hệ quả là một phần công suất chế biến nhàn rỗi hoặc không được sử dụng trong năm, làm tăng hiệu quả chi phí chế biến trong nước, tăng khả năng cạnh tranh của Trung Quốc với tư cách là một nước tái xuất khẩu.”
Bằng cách tạo ra ít giá trị kinh tế hơn và ít việc làm hơn trong các lĩnh vực chế biến của các nước khác, các nỗ lực quản lý nghề cá hiện có đang làm suy yếu tính bền vững xã hội trên toàn cầu, các tác giả của báo cáo cho biết. Họ kêu gọi một cách tiếp cận quản lý nghề cá mở rộng sản lượng đánh bắt, để “nâng cao tính bền vững của xã hội bằng cách tăng cường sử dụng năng lực”.
Báo cáo lưu ý rằng gần đây, một số nhu cầu chế biến thủy sản đã chuyển từ Trung Quốc sang Đông Nam Á, và ở Hoa Kỳ, có một phong trào chuyển sang chế biến “tái bờ” từ Trung Quốc. Với mức lương ở Trung Quốc đã tăng mạnh trong thập kỷ qua, lợi thế về chi phí lao động của Trung Quốc đang giảm dần và chi phí vận chuyển hàng hóa tăng vọt, cũng đang có tác động đến ngành chế biến thủy sản của Trung Quốc.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá tra Việt Nam đang ghi nhận tín hiệu phục hồi tích cực trong năm 2026. Lũy kế 4 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt 720 triệu USD, tăng 17% so với cùng kỳ. Kết quả này cho thấy nhu cầu tại nhiều thị trường đang dần cải thiện, đồng thời phản ánh nỗ lực duy trì sản xuất, giữ đơn hàng và thích ứng thị trường của các doanh nghiệp cá tra Việt Nam.
(vasep.com.vn) Kết luận điều tra của Mỹ không phản ánh đúng thực tế và nỗ lực của Việt Nam trong phòng ngừa giảm thiểu lao động cưỡng bức.
(vasep.com.vn) NOAA Fisheries của Mỹ đang lấy ý kiến công chúng về đề xuất mở rộng áp dụng nhật ký khai thác điện tử đối với các tàu cá thương mại hoạt động tại Vịnh Mexico và khu vực Nam Đại Tây Dương.
(vasep.com.vn) Chiều 28/5, UBND Xã Hồ Thị Kỷ, tỉnh Cà Mau, tổ chức lễ ký kết hợp tác với Công ty TNHH Xã hội tôm chứng nhận Minh Phú nhằm triển khai xây dựng mô hình 1500 ha vùng nuôi tôm sú đạt chuẩn chứng nhận quốc tế, giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn xã.
(vasep.com.vn) Công ty Cổ phần Thực phẩm Hùng Hậu, HungHau Foods, vừa được vinh danh tại Diễn đàn Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 33 với hai giải thưởng: “Top 10 Doanh nghiệp tiêu biểu Châu Á - Thái Bình Dương 2026” và “Top 10 Doanh nhân xuất sắc” dành cho CEO HungHau Foods, bà Nguyễn Yến.
(vasep.com.vn) Một nhóm 5 quốc gia gồm Pháp, Italy, Tây Ban Nha, Hà Lan và Lithuania đang thúc đẩy Liên minh châu Âu (EU) tăng cường các biện pháp điều tra và đối phó với những cáo buộc về thực tiễn thương mại không công bằng của Trung Quốc.
(vasep.com.vn) Liên minh châu Âu (EU) vừa quyết định loại Brazil khỏi danh sách các quốc gia được phép xuất khẩu thịt và sản phẩm động vật vào thị trường này, tạo sức ép lớn lên ngành chăn nuôi và thủy sản Brazil. Quyết định được đưa ra trong bối cảnh Brazil kỳ vọng thúc đẩy thương mại với EU sau khi thỏa thuận tự do thương mại giữa EU và khối Mercosur được ký hồi đầu tháng 5.
(vasep.com.vn) Brazil nổi lên là thị trường nhập khẩu cá rô phi lớn nhất của Việt Nam trong 4 tháng đầu năm 2026 với kim ngạch đạt 26 triệu USD — chiếm 54% tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi cả nước. Đà tăng trưởng mạnh từ 148 nghìn USD năm 2024 lên 11 triệu USD năm 2025 cho thấy nhu cầu nhập khẩu tại thị trường này đang mở rộng nhanh. Tuy nhiên, tiềm năng này đang đứng trước rủi ro chính sách đáng chú ý khi Hạ viện Brazil đang xem xét dự luật cấm nhập khẩu cá rô phi nhằm bảo vệ sản xuất trong nước.
(vasep.com.vn) Thị trường cá minh thái toàn cầu đang bước vào giai đoạn căng thẳng mới khi nguồn cung thắt chặt trước mùa khai thác B tại biển Bering của Mỹ, dự kiến bắt đầu từ ngày 10/6. Tại Nhật Bản, giá cá minh thái và các sản phẩm liên quan tiếp tục tăng mạnh do nhu cầu cao trong khi nguồn nguyên liệu chất lượng vẫn khan hiếm.
(vasep.com.vn) Thị trường bột cá toàn cầu đang kỳ vọng nguồn cung sẽ dần cải thiện sau khi Peru chính thức nối lại hoạt động khai thác cá cơm khu vực Bắc – Trung từ ngày 26/5, kết thúc lệnh cấm đánh bắt kéo dài 15 ngày. Động thái này được xem là tín hiệu tích cực đối với ngành nuôi trồng thủy sản thế giới trong bối cảnh nguồn cung bột cá thiếu hụt nghiêm trọng và giá liên tục lập đỉnh mới.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn