Báo cáo do một nhóm các nhà kinh tế học và nhà khoa học Hoa Kỳ - Na Uy thực hiện, có tiêu đề: "Trung Quốc nhập khẩu thủy sản - Không phải để tiêu thụ trong nước?" , cho thấy lĩnh vực chế biến thủy sản của Trung Quốc, dựa trên quy mô và chi phí thấp, đe dọa tính bền vững của ngành thủy sản ở các nơi khác với việc tạo điều kiện cho việc dán nhãn sai.
Điều này mâu thuẫn với tuyên bố rằng nhu cầu nội địa của Trung Quốc đang thúc đẩy nhập khẩu ồ ạt ở Trung Quốc, bởi nhập khẩu có tương quan thuận với tăng trưởng kinh tế và dân số, ngoại trừ một số loài nhập khẩu như cá hồi Đại Tây Dương chủ yếu phục vụ thị trường nội địa.
Hoạt động chế biến cá đánh bắt tự nhiên của Trung Quốc để tái xuất khẩu vượt trội so với chế biến ở các nơi khác trên thế giới. Báo cáo tính toán rằng 11% thương mại thủy sản toàn cầu bao gồm sản phẩm được tính là nhập khẩu đến Trung Quốc và sau đó chế biến và xuất khẩu đến quốc gia khác.
Chỉ một số loài do Trung Quốc sản xuất để hướng đến xuất khẩu, bao gồm cá mòi, cá thu, bạch tuộc và cá rô phi, "và một số loài chủ yếu được nhập khẩu để tiêu thụ trong nước, chẳng hạn như cá hồi Đại Tây Dương, hoặc các trường hợp cá tuyết, khả năng cao có thể được xuất khẩu với một tên khác. ”
Báo cáo chỉ ra rằng xuất khẩu cá tuyết và cá tuyết chấm đen của Trung Quốc chiếm hơn 35% so với nhập khẩu của nước này, cho thấy sự thay thế bởi “cá thịt trắng rẻ hơn như cá tuyết xanh, không có xuất khẩu nào được ghi nhận”.
Nghiên cứu cho rằng, quy mô chế biến khổng lồ để phục vụ tái xuất khẩu của Trung Quốc tạo ra không gian cho việc dán nhãn sai và bao che cho các hoạt động khai thác thủy sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU),...
Xuất khẩu từ Trung Quốc có một phần của nhập khẩu và sản xuất kết hợp, vượt quá 100% đối với một số loài có giá trị cao hơn như cá tuyết và cá tuyết chấm đen, cung cấp bằng chứng về việc dán nhãn sai. “Một nghiên cứu về các loài khác nhau đã tiết lộ, ví dụ, 57% và 39% nhập khẩu cá hồi Thái Bình Dương của Trung Quốc lần lượt có nguồn gốc từ Hoa Kỳ và Nga. Điều này rất quan trọng đối với tính bền vững của thủy sản vì giai đoạn chế biến là cơ hội cho việc dán nhãn sai quốc gia xuất xứ và loài. ”
Báo cáo lưu ý rằng có nhiều câu hỏi về độ tin cậy của dữ liệu và nhãn mác của cả mực nang/mực ống và cá ngừ. Mực nang và mực ống chiếm 72% tổng sản lượng đánh bắt của đội tàu xa bờ của Trung Quốc, và cá ngừ chiếm 15,3%. 10% tổng sản lượng mực nang và mực ống của Trung Quốc (trong đó 40% được xuất khẩu) được cung cấp bởi nhập khẩu.
Việc truy xuất nguồn gốc là rất cần thiết, theo lời kêu gọi của các tác giả báo cáo. Theo báo cáo, mặc dù hệ thống thẻ đỏ và thẻ vàng của EU và Chương trình Giám sát Nhập khẩu Thủy sản của Hoa Kỳ chỉ là “bước khởi đầu”, nhưng vẫn còn thiếu sót.
"Chương trình của Hoa Kỳ thậm chí không bao gồm cá hồi Alaska và cá minh thái," báo cáo cho biết. “Việc sử dụng có hệ thống công nghệ blockchain và sự phối hợp quốc tế có thể cho phép truy tìm hải sản từ các vùng lãnh hải khác nhau được đưa vào chế biến và tái xuất khẩu; và do đó giảm bớt các động lực đánh bắt quá mức.”
Được hỗ trợ một phần bởi khoản trợ cấp của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, báo cáo cho thấy mô hình tái xuất khẩu của Trung Quốc đã “vô tình” gây bất lợi và thiệt hại cho các cộng đồng đánh bắt và các cộng đồng phụ thuộc thủy sản những nơi khác, với mô hình chế biến thủy sản của Trung Quốc dựa trên quy mô, mức lương thấp và cơ sở hạ tầng giao thông hiệu quả cho phép đầu vào, đầu ra rẻ và ổn định. Hơn nữa, mô hình kinh tế của Trung Quốc để duy trì uy thế trong chế biến thủy sản được củng cố bởi các hệ thống quản lý nghề cá ở nhiều nơi trên thế giới.
“Ví dụ, tổng giới hạn đánh bắt trong một vùng đánh bắt không có hạn ngạch đối với các tàu riêng lẻ có thể giữ trữ lượng cá ở mức bền vững, nhưng nó tạo ra động lực để mỗi tàu đánh bắt cá trước khi đạt đến giới hạn đánh bắt và mùa đánh bắt kết thúc,". “Cuộc đua này tập trung vào đầu mùa và để lại những người chế biến ít cá để chế biến vào cuối mùa. Hệ quả là một phần công suất chế biến nhàn rỗi hoặc không được sử dụng trong năm, làm tăng hiệu quả chi phí chế biến trong nước, tăng khả năng cạnh tranh của Trung Quốc với tư cách là một nước tái xuất khẩu.”
Bằng cách tạo ra ít giá trị kinh tế hơn và ít việc làm hơn trong các lĩnh vực chế biến của các nước khác, các nỗ lực quản lý nghề cá hiện có đang làm suy yếu tính bền vững xã hội trên toàn cầu, các tác giả của báo cáo cho biết. Họ kêu gọi một cách tiếp cận quản lý nghề cá mở rộng sản lượng đánh bắt, để “nâng cao tính bền vững của xã hội bằng cách tăng cường sử dụng năng lực”.
Báo cáo lưu ý rằng gần đây, một số nhu cầu chế biến thủy sản đã chuyển từ Trung Quốc sang Đông Nam Á, và ở Hoa Kỳ, có một phong trào chuyển sang chế biến “tái bờ” từ Trung Quốc. Với mức lương ở Trung Quốc đã tăng mạnh trong thập kỷ qua, lợi thế về chi phí lao động của Trung Quốc đang giảm dần và chi phí vận chuyển hàng hóa tăng vọt, cũng đang có tác động đến ngành chế biến thủy sản của Trung Quốc.
(vasep.com.vn) Hội đồng Tôm Toàn cầu (Global Shrimp Council – GSC) cho biết chiến dịch quảng bá tôm với thông điệp “protein hạnh phúc” trên mạng xã hội trong năm 2025 đã đạt kết quả vượt kỳ vọng, tạo nền tảng để tổ chức này mở rộng hoạt động tiếp thị trực tiếp đến người tiêu dùng trong năm 2026. Thông tin được ông Gabriel Luna, đồng sáng lập GSC, chia sẻ tại Hội nghị Thị trường Thủy sản Toàn cầu diễn ra ngày 20/1 tại Hollywood, bang Florida (Mỹ).
(vasep.com.vn) Doanh số thủy sản bán lẻ tăng nhẹ trong năm 2025, nhưng các chuyên gia cho rằng ngành hàng này vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng nếu thoát khỏi “giới hạn” của quầy hải sản truyền thống. Nội dung này được nhấn mạnh tại Hội nghị Thị trường Thủy sản Toàn cầu 2026, diễn ra từ ngày 18–22/1 tại Hollywood, bang Florida (Mỹ).
(vasep.com.vn) Mỹ đang nổi lên là một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất đối với xuất khẩu thủy sản của Na Uy, song ngành này hiện theo dõi sát sao khả năng Tổng thống Mỹ Donald Trump thực hiện các đe dọa áp thuế mới đối với hàng hóa Na Uy.
(vasep.com.vn) Tập đoàn Nissui (Trụ sở tại quận Minato, Tokyo; Chủ tịch kiêm CEO Akira Tanaka) thông báo sẽ ra mắt ba sản phẩm mới trong dòng thực phẩm đông lạnh “Today’s Side Dish” từ ngày 1/3. Các sản phẩm gồm: Cá thu nướng muối dùng lò vi sóng, Cá sawara nướng vị Saikyo kiểu Kyoto, và Cá nục chiên sốt mơ và lá tía tô. Cả ba đều được thiết kế cho tiêu dùng tại gia và chỉ cần hâm nóng bằng lò vi sóng.
(vasep.com.vn) Chính phủ Morocco vừa thông báo quyết định tạm ngừng toàn bộ hoạt động xuất khẩu cá mòi (sardine) đông lạnh kể từ ngày 1/2/2026, trong một động thái hiếm thấy nhằm bảo đảm an ninh lương thực và bình ổn giá cho người tiêu dùng trong nước. Thông tin được bà Zakia Driouich, Quốc vụ khanh phụ trách nghề cá biển thuộc Bộ Nông nghiệp Morocco, công bố trước Quốc hội trong tuần này.
(vasep.com.vn) Các kế hoạch cắt giảm ngân sách của Mỹ đang đặt chương trình quan trắc đại dương Argo vào tình thế rủi ro, đe dọa một trong những hệ thống nghiên cứu khí hậu và đại dương quan trọng nhất thế giới. Argo là mạng lưới gồm khoảng 4.000 phao tự hành hoạt động âm thầm trên khắp các đại dương, liên tục đo nhiệt độ, độ mặn, áp suất, oxy và các chỉ số sinh học dưới mặt nước.
(vasep.com.vn) Giá tôm hùm sống tại bến cảng ở Nova Scotia, miền nam Canada, đang tăng vọt và đạt mức cao kỷ lục trong mùa khai thác hiện nay. Theo nguồn tin trong ngành, tính đến ngày 20/1, tại các khu vực đánh bắt 33 và 34 (LFA 33 và 34), giá tôm hùm vỏ cứng sống tại bến cảng đã lên tới 14,50 CAD/pound (khoảng 10,49 USD). Mức giá này tăng khoảng 38% so với 10,50 CAD chỉ một tuần trước đó và cao hơn tới 81% so với mức 8,00 CAD vào đầu mùa khai thác cuối tháng 11 năm ngoái.
(vasep.com.vn) 11 tháng đầu năm 2025, XK cá ngừ của Thái Lan đạt hơn 2,3 tỷ USD, giảm 2% so với cùng kỳ năm 2024. Thái Lan tiếp tục giữ vị thế trung tâm chế biến – xuất khẩu cá ngừ (đặc biệt là cá ngừ đóng hộp/đóng túi) nhờ năng lực chế biến quy mô lớn, hệ sinh thái nguyên liệu, logistics ổn định và sự dẫn dắt của các tập đoàn như Thai Union.
(vasep.com.vn) Tập đoàn BioMar dự báo triển vọng tăng trưởng tích cực trong năm 2026, với động lực chính đến từ phân khúc tôm, chiến lược sử dụng nguyên liệu bền vững và tăng cường đầu tư cho nghiên cứu – phát triển (R&D). Doanh nghiệp cho biết các yếu tố này sẽ đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất và khả năng cạnh tranh của thức ăn thủy sản trong bối cảnh thị trường toàn cầu nhiều biến động.
(vasep.com.vn) Theo Cục Thủy sản và Tài nguyên Thủy sinh (DA-BFAR) thuộc Bộ Nông nghiệp Philippines, điểm số và thứ hạng của nước này trong Chỉ số đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) của Sáng kiến toàn cầu chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia (GIA).
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn